«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati
"QUTADG'U BILIG"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI
Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). "QUTADG'U BILIG"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z" nashriyoti.
Трёхъязычный толковый словарь лексики «Кутадгу билиг». Нужен для исторического слоя языка, литературного наследия и связи древней лексики с современными эквивалентами.
Алфавитный указатель
ayablanmoq, hayron bo‘lmoq – удивляться – wonder. Neküni taŋirqadi emdi özüŋ – Endi o‘zin…
TAŠÏRTÏtashqarisi – снаружи – outside. Tašïrtï qamuy iškä baq – Hamma ishning tashqi tomoniga bo…
TAŠÏRTÏNtashqaridan – снаружи – outward.Tašïrtïn nekü tušsa yanluq yazuq– Tashqaridan nima bo‘lsa…
TAŠTÏNtashqari, boshqa – кроме – other. Köni sözdän taštïn sözüg söz temä – To‘g‘ri so‘zdan bos…
TAŊUQsovg‘a, in’om– дар, подарок –gift. Talu neŋ taŋuq tutti mïŋ-mïŋ elig – Ming-minglab qo‘ll…
TAʼALA[a.] Alloh taolo – Всевышний (букв. да возвысится Он!)–God (QBH, 4₁₁).
TAʼAT[a.] toat – повиновение – pray. Öküš ta'at ersä anï azlayu – Toat-ibodat qanchalik ko‘p b…
TABʼ[a.] ta'b, tabiat, xususiyat – характер, натура – character. Özüŋ tab'ini men ayayïn yora…
TAʼBİR[a.] ta'bir – истолкование – exegete. Ögdülmiš Odyurmïš tüšingä ta'bir qilmïšïn ayur– O‘g…
TABIʼATtabiat (inson), xususiyat – натура, природа (человека) – peculiarity. Kiši qïrq yašab öz …
tabiat nimani bersa, oʻshani qayta oladiЧто сеют в землю, то и вырастает опять: что дают, то и получают снова – What is sown in t…
TADLA=ajablanmoq, tinchlanmoq – удивляться – wonder. Oduy yattï anča anï tïŋlayu, awïntï ol ünk…
TAFRIQ [a.]hisob – целое и часть – account.Yana žamu tafriq misahatqa öt – Yana jamu tafriq, masohat…
TAKABBUR [a.]takabburlik, g'urur –гордость – haughty.
TALA=talamoq, mahkam ushlamoq – грабить, разорять – steal. Bu Afrasiyab tuttï ellär talab – Bu…
TALULA=tanlamoq, saralamoq – выбирать – choose, select. Kišidä talula bu ekki kišig – Bu ikki to…
TAM=tommoq – капать – drop. Birin birin miŋ bolur, tama tama köl bolur – Birin birin yig‘ilib…
TAMAʼ[a.] tama – жадность, алчность – greed. Kötürgil tama’ni – tamani oradan ko‘targin – изго…
TAMAM [a.]hammasi, butunlay, tamoman, butun, to'liq – весь, целый, полный – all, complete. Ay uqušï…
TAMDUR=tutashtirmoq, yoqmoq – зажигать, разжигать – burn. Fasad tamdurur ul odïmïš otuy – Fasod …
TAMIZ=tomizmoq – капать – dribble, drops. Qïlïč qan tamizsa begi el alïr – Qilich qon tomizsa, …
TAMULUQdo‘zaxiy – относящийся к аду – hellish. Meŋär tegdi bunday biliglig sözi, tamudïn yïrar t…
TAMURtomir, ildiz – жила – tendon. Otačï terildi tamur kördilar, ul ig kim ne ermiš ayu berdil…
TAMUYjahannam – ад – hell. Ekki ew yarattï bu xalqqa qamuy, biri atï učmaq biriniŋ tamuy – Bu …
TAMYAČÏtamg‘achi – хранитель печати – brander. Köni bolsa qïlqï bolur tamyačï – Qilig‘i to‘g‘ri …
TAMYAtamg‘a – печать – brand. Ayay berdi tamya at üstäm kedüt – Ayog‘ (maxsus idish), tamg‘a, …
TAMYALA=tamg‘alamoq – ставить печать –brand. Bitig türdi badï üzä tamyalab – Xatni o‘radi, bog‘la…
TANÏ=tanimoq, bilmoq – знать – recognize. Bitig bolmasa sözkä bütmäz köŋül, tanïylï kišikä tan…
TAN [f.< up. tanu-]tana – тело – body. Tani žanï birlä tapuysaq keräk –Tanu-joni bilan xizmat qilishi kerak …
TANČULA=chaynamoq – разжевывать – masticate. Nekü alsa tïšla ušaq tančula – Nima olsang tishla,ma…
TANSIF[a.] tasniflash – деление – divide. Ya taz‘if ya tansif özüŋ yetrü bil, qali bildiŋ ersä …
TANUQguvoh – свидетельство – witness. Esiz äslikä kendü qilqi tanuq – Yomonning qiliqlari unin…
TANUQLUQguvohlik – свидетельствование – witness. Tebränigli bu sansiz qalin, tanuqluq berür bir –…
TAPyetarli, shukr – достаточный – enough. Barïy tap qïl – Boriga shukr qil – Довольствуйся т…
TAPÏŠ=ko‘rishmoq, topishmoq– находить друг друга–see each other. Tirig bolsa yalŋuq tiläb tapšu…
TAPÏƔxizmat–служба, служение, услуга–service. Tapïndï qïyïqča tapïγ qïlmadï – U xizmat qildi, …
TAPÏrozi – довольный – pleased. Nekü kelsä rabbdïn tapï bol tapï– Allohdan nima kelsa ham roz…
TAP=topmoq – получать – find. Men bügün barayïn qadašïm taparu– Men bugun borayin, yaqinimni …
TAPÏLÏQудовлетворенность.
TAPÏNtopinmoq, xizmat qilmoq, sig‘inmoq – молиться, поклоняться –pride. Uzun tünlä yatma idigä…
TAPÏNDUR=ibodat qilmoq – молиться, поклоняться – pride. Yaqïn tuttum özgä tapïndurmadïn – Seni o‘z…
TAPŠUR=topshirmoq, ishonmoq – поручать, передавать – hand (over), believe. Bayatqa tapšurdum sen…
TAPAtomon – на, по направлению к кому-л, чему-л – side. Turub bardï andïn yana tay tapa – Tur…
TAPARUtopmoq – на, по направлению к кому-л, чему-л. – side. Men bu kün barayïn qadašïm taparu –…
TAPLA=ma’qul kelmoq – находить друг друга – see each other. Özüm taplamas neŋ biri yalγan-ul – …
TAPUŠ=topshirmoq, ishonmoq– поручать, передавать – hand (over). Bayatqa tapuštum seni men qatïy…
TAPUN=topinmoq, xizmat qilmoq – молиться, служить – pride, service. Tapunyalï keldim anïŋ tapyï…
TAPUNDUR=xizmat qildirmoq (QBN, 56₈).
TAPUYČÏxizmatkor, xizmatchi – слуга – civil servant. Atïm qul tapuyčï kör ornum qapuy – Otim – q…
TAPUYxizmat – служба – service. Šukr qïl bayatqa tapuy qïl – Allohga Allohga shukr qil, unga i…