«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati
"QUTADG'U BILIG"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI
Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). "QUTADG'U BILIG"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z" nashriyoti.
Трёхъязычный толковый словарь лексики «Кутадгу билиг». Нужен для исторического слоя языка, литературного наследия и связи древней лексики с современными эквивалентами.
Alifbo koʻrsatkichi
ovoz, un – голос – voice. Ular quš ünin tarttï ündär ešin – Ular qush do'stlarini chorlab…
ČÏNto‘g‘ri, chin, rost, haqiqat– правда, истина – correct, truth. Seŋa söz ayïtsa aquz söz č…
ÏNČÏQqayg‘u, g‘am, dard-alam – в горе – care.
ÏNČÏQÏNqayg‘u, g‘amda – в горе, горюя – care. Ayïr boldï köŋli yatur ïnčïqïn –Ko‘ngli og‘ridi, g…
ÏNČÏQLA=qayg‘urmoq, g‘am chekmoq – горевать, стонать – worry. Nekü kelsä yüdgil sen ïnčïqlama – B…
ÜČÜNČÏ uchinchiтретий – third.Üčünči ämin tut qamuy yollarïy, qonutčï süŋügči kötürgil arïy – Uchinchida…
ÜČÜN uchunдля – for. Ayar berdi ekki yurïtgu üčün, biri berü maŋsä biri bar üčün – Yuritish uchun i…
ÏNAN=ishonmoq – коза – goat. Ayur qïlqïm ersäl ïnanma meŋä – “Mening xususiyatim–o‘zgaruvchanl…
ÏNANČ Iishonch – вера, доверие – trust, belief. Ïnanč qïlyu ermäz bu dunya tönül– Mol-davlatga i…
ÏNANČ II (beg)mansab – чин, титул – title of palace. Qayusï ïnanč beg qayu čayrï beg – Qaysisi inanch b…
ÏNANČLÏYishonchli, ishonchga loyiq – верный, заслуживающий доверия – reliable. Kišilik qïlïylï ïn…
ÏNANČSÏZishonchsiz – неверный, не заслуживающий доверия– unreliable. Ïnančsïz ažun qïlqï ersäl ya…
- Нарезай (раздавай) советы «кусками», пусть ест, кто захочетCut (give) advice "pieces", let him eat, who wants (QBK, 322₁).
насмешек- If the hadjib takes a bribe, people laugh at bek (QBN, 183₆; QBN, 2405; 92b6).
находят друг друга– Wishing, looking for and finding each other again (QBK, 372₉).
ÜNDÄ=chaqirmoq, undamoq, chorlamoq – звать – call out. Elig aydï ündä meŋä kirsüni – Hukmdor a…
ČÏNLÏQto‘g‘rilik, haqiqatgo‘ylik, haqqoniylik, rostgo‘ylik – правдивость – straightness. Bu čïn…
ČÏNLÏYxitoylik – китаец – chinese. Čïnliylar adab ul-muluk atadïlar – Chinliklar uni “Adab- ul …
nozigi bu hojiblikdirСамая деликатная из услуг - услуга, [оказываемая тем, кто занимает] должность хаджиба - T…
ÏNYApast, yaramas, yovuz, tuban – низкий, подлый – down, base. Saranlïqda ïnya nekü bar adïn …