HAYOT jamgʻarmasining bepul milliy loyihasi
Terminologik

«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati

"QUTADG'U BILIG"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI

Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). "QUTADG'U BILIG"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z" nashriyoti.

Трёхъязычный толковый словарь лексики «Кутадгу билиг». Нужен для исторического слоя языка, литературного наследия и связи древней лексики с современными эквивалентами.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g sh ch
ÏŠÏŠLÏƔ

qadahli, qadahdagi – относящийся к чаше – in the bowl. Ïšïšlïy turur men tükäl ičmišim– I…

ÜLÄ=

taqsimlamoq, ulashmoq – делить, разделить – divide, distribute.Čïγayqa ülädi bu böz ham a…

ÜLÜŠ

ulush – доля – part. Neräk gänč urur-sen bu altun kümüš, seŋär teggüsi-ul eki böz ülüš – …

ÜLÜG

ulush – доля – part. Bu ğan ülgi čin söz qulaqdïn kirür – Bu yon ulushi chin so'z bo'lib …

ÜLÜGSÜZ

ulushsiz, omadsiz – не имеющий доля – shareness. Uqussuz kišilär ülügsüz turur – Aql-idro…

ÏLÏMYA

sarkotib, kotib, mirza – писарь ханской канцелярии – secretary of palace. Qayusï sü bašï …

ÏLÏQ=

buzilmoq, aynimoq – портиться, оскверняться – worsen. Bu bir qac neŋ ol kör kišigä yawuz,…

ÏLA

mintaqa nomi – название области – name of region.

LAČÏN [a.]

lochin – сокол – falcon.

LAFZ [a.]

so‘z – слова – word.

LAM [a.]

arab harfi – название арабской буквы – arabian letter. Bilig lam(ï) ketsä beg atï qalur –…

LAQAB [a.]

laqab, taxallus – называть, давать прозвище, прозывать – nickname. Tegmä biri bir türlüg …

LAVH [a.]

lavh – скрижаль, доска для писания. Törütti yoritti bu lavh-u qalam– (Alloh) bu lavh-u qa…

ČÏLBAŠÏ

saroy unvoni – придворный чин и титул – title of palace. Yusup čïlbašï yigitlikkä ökünüp …

ÜLGÜ

Tarozi burji – созвездие Весов – zodiac scales. Baša ülgü boltïčïdan ya eši – Sharqdan Ta…

ÜLGÜLÄ=

o‘lchamoq, aniqlamoq – измерять – measure. Bilig kezläsä sen tilig ülgülär – Bilimni yash…

ÜLGÜLÜG

o‘lchovli, bir maromda – имеющий меру – measure. Uqušluγ kiši barča ülgülüg ul – Aql-zako…

LIQA [a.]

uchrashuv, o‘z ko‘zi bilan ko‘rish, shohid bo‘lish – встреча, лицезрение – meeting. Yarïn…

LIW [a.]

ovqat, taom – еда, яство – meal. Elindä tuyï kör törindä liwi– Qara, uning bayrog‘i qo‘li…

лихорадкой

- He did not close his eyes, like a man with a fever (QBH, 137₃₅).

ÜLKÄR

yulduz turi– плеяды. Yana kördi ülkär sawulmïš bašï – Yana Hulkarni ko'rdi, boshi egilgan…

LUQMAN [a.]

Luqmoni hakim – мифический арабский мудрец. Ašasu yašasunï Luqman yïlï – Luqmon yoshini o…

LUYAT [a.]

til, nutq – язык, речь – language, speech. Bütün Türkistan elindä Buyra χan tilinčä türk …

Льва сосед созвездие Девы

– Look, with the constellation of Leo, the neighboring Virgo constellation (QBN, 12a).

Люди мудрые немногословны

Wise people are speak few words (QBN, 284₁₁; QBN, 3851; 143a11).