«Қутадғу билиг» изоҳли луғати
"ҚУТАДГ'У БИЛИГ"ДАГИ СО'ЗЛАРНИНГ О'ЗБЕКЧА, РУСЧА ВА ИНГЛИЗЧА ИЗОҲЛИ ЛУГ'АТИ
Дадабоев, Ҳамидулла; Холмурадова, Муштарий (2018). "ҚУТАДГ'У БИЛИГ"ДАГИ СО'ЗЛАРНИНГ О'ЗБЕКЧА, РУСЧА ВА ИНГЛИЗЧА ИЗОҲЛИ ЛУГ'АТИ. Ташкент: НАВРО'З" нашриёти.
Трёхъязычный толковый словарь лексики «Кутадгу билиг». Нужен для исторического слоя языка, литературного наследия и связи древней лексики с современными эквивалентами.
Алифбо кўрсаткичи
қўшин, лашкар – войско – армй. Қаюсï сü баšï қаюсï ҳаžиб, қаюсï илимя болур – Қайс…
s.со'г'дча
СÏŊАРтараф, томон, ёʻналиш – сторона, направление – сиде. Кüдäзгä мени ол қамуйдïн сïŋар – М…
СÜČИ=ширин бўлмоқ – быть сладким – плеасант талк. Šäкäр тег сüčийü барïр ол киšи – Инсон кет…
СÜČИГширин – сладкий – свеет. Сüčиг сўзкä юмšар улуй ҳам киčиг – Ширин сўзга юмшар улуғ…
СÜČИН=севинмоқ, яйрамоқ – наслаждаться – таке плеасуре. Тапуйқа сüčинди бу Айтолди кеδ– Ойтўл…
СÜČИТ=ширин қилмоқ, севинтирмоқ – быть сладким – плеасант талк. Кўни сўз аčïй ол сиŋüргил анï,…
СÄКÄНТИРСатурн (ҚБН, 22₄).– астр. Сатурн – Сатурн.
СÏМАҚ тор-мор қилиш, енгишразгром - стрингед. Яйïнï сïмақ - душманни енгмоқ - разгром врага - Тҳе Асгем оф тҳе Э…
СÏН= синмоқломаться - бреак. Кемä сïнса сувда тириг ким қалур - Кема синса, сувда ким тирик қолади? …
СÏНА=синамоқ, текширмоқ – проверять – тест. Сïнамиš киšининг биšïй ол иšи – Тажрибали (синалг…
СÏНАН=синамоқ, текширмоқ – проверять – тест. Аюр мен сïнандïм тутайïн ўзüг – “Мен сени синади…
СÏНАЙсинов, текширув – проверка, испытани – тест. Киšикä сïнайï бирўк кўрсä таб – Кишини син…
СÏНУҚсиниқ, дарз кетган – разбитый – брокен. Сïнуқуй сапар ол бузуқуй этäр – (У) Синганни туза…
СÜР=сурмоқ, хайдамоқ – гнать – пуш. Эринčиг қиšïй сüрди язқï эсин – Баҳорий шамол зерикарл…
СÏРČÏрассом, бўёқчи – художник – артист. Я сïрčï бедизčи я оқčï яčï – Ё наққош безакч…
СÜТсут – молоко – милк. Қïмïз сüт я йüн яй я юйрут қурут – Қимиз, сут, ё юнг, ёғ, ё…
СÏТАқуёш нури – солнечный блеск – сунбеамс. Сïта қоптï ердин ядïлдï бутïқ – Қуёш бош к…
СÏЙÏН= сиғинмоқмолиться, поклоняться - прай. Баятқа сïйïнйïл қатïй ялвара- Аллоҳга қаттиқ ёлвориб сиг…
СÏЙÏТ= ҳўнграб йиғламоқрыдания, плач - крй. Негüкä улïр сен негü бу сïйïт - Нимага улияпсан, бу йиг'и-сиг'илари…
СÏЮН нар буғумарал-самец - мале деер. Сïюн муняқ айнар ёрïр теб кезä - Эркак ва ург'очи буг'улар а…
СÏЮР= сиғдирмоқ, жойлаштирмоқпоместил - финд роом. Эšиттим кўŋüлкä сïюрдум анï - Эшиттдим, уни ко'нгилга жойладим - …
СÜЗ=тозаламоқ – очищать – клеан. Неčä булянуқ иšкä тегсä сüзäр – Агар нопок ишга аралашса,…
СÜЗÜКтоза, тиниқ, пок – чистый – клеан. Эдизлик тилäди сüзüк žан туруй – Тоза қалб юксакликни…
СÜЗÜЛ=тозаланмоқ, покланмоқ – очищаться, освобождаться – клеар онеъс конскиенке. Қамуй булянуқ…
СÏЗЮР=қийнамоқ, оздирмоқ – доводить да истощения, худобы – маке диффикултиес.. Сақïнčïн қадаšï …
SAŠҳадикли, шошадиган, ҳурковуч – боязливый – феарфул. Бу сўз üкä тутғı ай қıлқı саšи – Э…
SAČсоч – волосы – ҳаир. Яšïқ яздï боляй ўрüклüг саčï – Қуёш о'зининг о'рилган сочини …
SA=ҳисобламоқ – считать – аккоунт. Анар айдïм эмди бирäр байнаčа, баšïна теги байна садïм не…
САČ-сочмоқ – сыпать – поур. Бу дуня неŋ ол саčïлмïš теŋ-ä– Бу дунё бойликлари–сочилган ту…
SAČÏT-сочилмоқ – рассеивать – стрев. Яйïй бир саčïца яна терлимäс – Агар душман парчаланс…
SAʼAT[а.] соат, вақт – час – клокк. Тиšи суҳбати-ма бу эрлик оти, ўčüрмäк üčüн-ул бирäр са'ати…
САБÏТ[а.] сабрли, ҳаракациз, собит – легкий ветер – патиент. Бу кüн бäрčи сабит турур – Бу қу…
SABA[а.] сабо, майин шамол – легкий ветер – винд. Саба ели қопти қаранфул йидин – Майин саб…
САБАБ [а.]сабаб, ҳолат – причина – реасон. Тақи бир сабаб қолса ойлан билиг, киčигдä тегüргü билигк…
SABR[а.] сабр-тоқат– легкий ветер– патиенке. Эвä кирмä иšкä сабр қил серин – Ишга шошилиб …
SABUR[а.] сабр. Қаранг:сабïр.
САФАР [а.]сафар, саёҳат – путешествие – теравел. Оюрлуй сафарқа čïқïп алдï ёл – Омадли сафарга й…
SAL-ташламоқ, тарк этмоқ – бросать – тҳров. Йüз утру кетäргü бу дуня салиб – Бу дунёни қо'…
САЛÏН=жойлаштирмоқ, солинмоқ – располагаться – поситион. Уčуб кир сарайқа эрäžин салïн – Сарой…
САЛАМ [а.]ассалому алайкум – привет – ҳелло. Билир-сä салам фазлï артуқ улуй – Саломлашиш – бу ул…
САЛАМАТ [а.]саломатлик – доброе здоровье – ҳеалтҳй. Салам-ул киšикä саламат ёлï – Саломлашиш – кис…
САЛИМ [а.]самимий – искренний – ҳеартй.
САНÏ Иҳурмат, эҳтиром – уважение, почет – ҳоноур. Элиг эдлäти кўр йигитти сени, бüкüн булдïŋ эм…
САНÏ ИИкаби – наподобие – лике. Кўрü барса дуня кўлäгä санï, эдирсä қаčар қаčса эдрäр сени – Бо…
SANDAVAČбулбул. Қаранг: сандуваč.
SANDUVAČбулбул – соловей – нигҳтингале. Сарïγ сандуваč... сайрадï– Сариқ булбул сайради – Желтый …
sans.санскритча
SAP=таркиб топмоқ, бирикмоқ – составлять – структуре. Сïнуқуй сапар ол бузуқуй этäр – (У) Син…
САПČУбир – бирига, навбати билан, ёнма-ён – по очереди, один за другим – сиде бй сиде. Эрäнт…