HAYOT жамғармасининг бепул миллий лойиҳаси
Терминологик

Синхрон таржима терминларининг изоҳли луғати

РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ

Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim" нашриёти.

Толковый русско-узбекский словарь терминов синхронного перевода. Полезен и как терминологический ресурс, и как материал для описания переводческих операций и языковых технологий.

Алифбо кўрсаткичи

Переводческая компетенция.

– Таржима компетенцияси. (Таржима малакаси; таржимонлик ваколатлари) 1. Таржима жараёнини…

Переводческая скоропись.

– Таржимада тез ёзув (семантография). Сўзларни эмас, балки фикрларни қайд қилишга асослан…

Переводческие компенсации.

– Таржимада компенсация. Таржимада грамматик ўзгариш (трансформация)лар. Қўшимча қўшиш (с…

Переводческие приемы.

– Таржима усуллари. Таржима матнига эга бўлиш учун аслият матни устида таржимон томонидан…

Переводческие трансформации.

– Таржима трансформациялари. Мувофиқликнинг учинчи тоифаси. Бунда таржимон мувофиқликни н…

Переводческие универсалии.

– Таржима универсалиялари. 1. Таржима шартлари, матнларнинг жанр хусусиятларидан қатъи на…

Переводческое действие.

– Таржима иши. Бирон бир матнни таржима қилиш бўйича таржима ишининг субъектив равишда ид…

Переводчик.

– Таржимон. Бир тилдаги оғзаки нутқ ёки ёзма матнни иккинчи тилга таржима қилувчи киши, м…

Переводчик-референт.

– Таржимон-референт. Камида иккита хорижий тил бўйича малакали мутахассис-таржимон; олий …

Переводема.

Переводема. Таржима бирлиги.

Переводимость.

Таржима қилиниш имконияти. 1. Мулоқот шароитида икки тилдан фойдаланган ҳолда хабарни уза…

Переводить, перевести.

Таржима қилмоқ, ўгирмоқ, ағдармоқ. 1. Бир тил воситалари билан ифодаланган нарсани бошқа …

Переводная лексикография.

Таржима лексикографияси. Икки тилли ва кўп тилли луғатларни тузиш билан шуғулланади. (Қар…

Переводное соответствие.

Таржимавий мувофиқлик. Таржима эквиваленти (муқобили).

Переводной эквивалент.

Таржима муқобили. Таржима назариясида таржима матни бирлиги одатда асл матннинг маълум би…

Переводной словарь.

Таржима луғати. Икки ёки ундан ортиқ тиллар луғат таркибларининг режали тарзда қиёсланиши.

Переводной текст.

Таржима матни. 1. Таржима натижасида эга бўлинган матн. 2. ТТдаги матн. 3. Таржимада ўгир…

Переводология.

Таржимашунослик. Ушбу ном таржима фани номларидан бири. (Қаранг: Переводоведение).

Переводоведение.

Таржимашунослик. 1. Таржима тарихи, унинг умумий ва махсус назарий асослари ҳақидаги фан.…

Переводящий язык.

– Таржима қилувчи тил. “Таржима тили” ҳам дейилади (ТТ).

Перифрастический перевод.

Перифрастик таржима. Мазмун (сўз, реалиялар)ни бошқа шаклда бошқа сўзлар билан ифодалаш.

Перифраз (перифраза).

– Перифраза. 1. Бирон нарсанинг ўз номи ўрнини босувчи ва номи тўғридан-тўғри айтилмаган …

Перифразирование.

Перифразалаш. Бир фикрнинг ўзини ўша тилнинг ўзида бошқа сўзлар воситасида бериш.

Перифразировать.

– Перифразалаш. Тушунтириш, перифраз шаклида баён қилиш; бошқача айтганда, гапириш, айтиш.

Перлокуция.

– Перлокуция. Нутқ актининг нутқдан ташқари оқибатлар билан алоқаси.

Перцепция.

– Перцепция. Идрок этиш, воқеликни ҳис қилиш органлари орқали акс эттириш. Мулоқот жараён…

Первичная коммуникативная деятельность.

Бошланғич мулоқот фаолияти. Хабар йўлловчининг мулоқот фаолияти.

Первичная коммуникативная ситуация.

Бошланғич мулоқот вазияти. 1. Бошланғич матнни жўнатувчи, бу матнни қабул қилувчи ва икки…

Письменный перевод.

Ёзма таржима. 1. Хотира ҳажми чекланмаган таржима. 2. Визуал қабул қилинадиган ёзма матн …

Письменный перевод на слух.

Эшитиб ёзма таржима қилиш. Эшитиш орқали қабул қилинган матннинг ёзма таржимаси. Ҳозирги …

Письменный перевод звукозаписи.

Овоз ёзувининг ёзма таржимаси. Магнитафон ёки компьютерда овоз ёзиш ёки видеоёзувда тақди…

Письменная коммуникация.

Ёзма мулоқот. Ёзма нутқнинг юзага келиши, узатилиши ва идрок этилиши жараёни.

Письменная речь.

Ёзма нутқ. 1. Ёзма шаклдаги нутқ. 2. Тилнинг адабий меъёрига қатъий риоя қилиб тайёрланга…

Письменно-письменный перевод.

Ёзма-ёзма таржима. Ёзма матннинг ёзма таржимаси: ҳар иккала тил (МТ ва ТТ) ҳам ёзма равиш…

Письменно-устный перевод.

Ёзма-оғзаки таржима. Ёзма матннинг оғзаки таржимаси: Бунда МТ ёзма шаклда, ТТ эса оғзаки …

Планирование деятельности.

Фаолиятни режалаштириш. Синхрон таржимада таржимон натижага эришишнинг аниқ жараёнини ани…

Плеоназм.

– Плеоназм. Кўп сўзлилик, бир маъноли ва ортиқча сўзларни ўз ичига олган ифода.

Подлинник.

– Аслият. 1. Асл матн. 2. Таржимада манба матн. 3. Ҳақиқий нарса, оригинал. 4. Бошқа тилг…

Подстрочный перевод.

– Таглама таржима. 1. Поэтик бадиий таржима назариясида ўқувчини аслият тилининг мазмуни …

Подстрочник.

– Таглама (сатрости таржима) (Қаранг: Подстрочный перевод).

Подтекст.

– Таг матн (матн ости). Сўз билан ифода этилмаган, фикрнинг маъноси кўзда тутилган матн.

Подязык.

– Таг тил (тил ости). 1. Муайян тил тизимига кирувчи ва воқеликнинг маълум бир соҳасини т…

Поэтический перевод.

– Назмий таржима. 1. Бадиий таржимадан фарқли ўлароқ, омманинг завқи, маълумот даражаси в…

Пофонемный перевод.

– Товушма-товуш таржима. Алоҳида фонемалар даражасида бажарилган таржима. Фонема маъно та…

Пофразовый перевод.

– Жумлама-жумла таржима. Бир жумланинг иккинчиси ортидан кетма-кет таржима қилиш жараёни.

Поиск переводческих решений.

– Таржима ечимларини топиш. Таржима тилидаги сўзнинг семантик мазмуни, унинг синтактик ту…

Полиглот.

– Полиглот. Кўп тилни билувчи киши, мутахассис.

Полиглотическая речь.

– Полиглот нутқи (кўп тилни билувчи киши нутқи). Бир вақтнинг ўзида икки ва ундан ортиқ т…

Полилог.

– Полилог. 1. Сўзловчи ва тингловчилар орасидаги галма-гал сўзлашув, суҳбат. Сўзловчилар …

Полилогическая речь.

– Полилогик нутқ. Суҳбатда уч ёки ундан ортиқ киши иштирок этаётган лисоний мулоқот шаклл…