Плеоназм

Плеоназм

1. (гр. pleonastos — ортиқчалик сўзидан) — плеоназм. Нутқда бир хил сўз ёки ибораларнинг такрор қўлланиши, такрор усули бўлиб, у ўз ўрнига қараб турлича функциялар бажаради. Бир маънони ифодаловчи сўз ёки бирикма ёхуд ибораларни такрор қўллаш баъзан бадиий асарда ортиқча қусур сифатида роль ўйнаса, баъзан ижодкорнинг мақсади билан боғлиқ ҳолда у ёки бу персонаж нутқини типиклаштириш, индивидуаллаштириш мақсадида атайин бадиий восита сифатида қўлланилади. Шеърий асарда эса, бирор фикрни таъкидлаш, шоир ўз туйғуларини кўтаринки, таъсирчан ифодалаш мақсадида ҳам плеоназмларга мурожаат этади. Шеърий плеоназм поэтик плеоназм деб юритилади. Ҳ. Олимжоннинг «Россия» шеъридаги Россия сўзи шоирнинг Она-Ватанга мурожаати сифатида плеоназм воситасида ифодаланган: Россия, Россия, азамат ўлка! Эй осмон сингари бепоён Ватан. Тўлдирган чоғда ҳам жаҳонни нурга Қуёш қуча олмас сени дафъатан. Бироқ шеърий асардаги ҳар қандай такрорни ҳам ижобий функция ўтовчи поэтик плеоназм ҳисоблаб бўлмайди. Айрим ҳолларда (бу кўпинча ёш ҳаваскор шоирлар ижодида кўзга ташланади) шоир сўзнинг синонимик хусусиятларини ҳисобга олмай, сўзларни такрор қўллайди. Бундай такрорлар бадиий асар қиммати ва унинг таъсир кучига салбий таъсир кўрсатувчи плеоназмлар ҳисобланади.

Pleonazm

1. Плеоназм Плеоназм Артйкмачлйк Плеоназм

Плеоназм.

1. – Плеоназм. Кўп сўзлилик, бир маъноли ва ортиқча сўзларни ўз ичига олган ифода.