HAYOT жамғармасининг бепул миллий лойиҳаси
Терминологик

Синхрон таржима терминларининг изоҳли луғати

РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ

Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim" нашриёти.

Толковый русско-узбекский словарь терминов синхронного перевода. Полезен и как терминологический ресурс, и как материал для описания переводческих операций и языковых технологий.

Алифбо кўрсаткичи

Вычислительная лексикография.

– Ҳисоблаш лексикографияси. Матн таржимаси эҳтиёжлари учун частота луғатларидан фойдалани…

Выражение.

– Ифода. 1. Тил хабарларининг идрок этилишини қулайлаштирувчи хусусият. 2. Сўз, ибораларн…

Высказывание.

– Мулоҳаза (фикр, айтиладиган фикр, сўз, гап). 1. Махсус усулда танланган, муайян қоидала…

Выходной словарь.

– Чиқиш луғати. Луғат мақолаларини ташкил этувчи парадигматик уяларда йиғилган таржима ти…

Выходной текст.

– Чиқувчи матн. Таржима матни.

Выходной язык.

– Чиқувчи тил. 1. Таржима тили. 2. Матн (нутқ) таржима қилинган тил.

Валентность.

– Валентлик. Бир тил бирлигининг бошқа тил бирликлари билан синтактик муносабатга кириша …

Вариант.

– Вариант. 1. Тил бирлигини ифоданинг мақбул усулларидан бири сифатида шаклан ўзгартириш.…

Вариантные соответствия.

– Вариант мутаносиблиги (мослиги). 1. Бир маънонинг ўзи таржима тилида бир неча вариантда…

Вариантное соответствие.

– Вариант мутаносиблиги (мослиги). 1. Сўзда бир неча маъно ёки луғавий мувофиқликнинг бўл…

Варваризм.

– Варваризм. 1. Тўла англаб етилмаган ажнабий сўз ёки бирикма. 2. Нотўғри шаклланган сўз …

Векторная замена.

– Векторли алмаштириш. Гап (фикр, сўз)нинг семантик трансформацияси. Бунда айнан бир хил …

Вербальный текст.

– Вербал (оғзаки) матн. Сўзлардан иборат (оғзаки) матн.

Вербальная коммуникация.

– Вербал (оғзаки) мулоқот. Сўз (тил) орқали бирон бир хабар ёки маълумотни етказиш; сўзли…

Вербальная память.

– Вербал (оғзаки) хотира. Параграфлар эмас, кўпроқ сўзларни ёдлашда намоён бўладиган ҳоди…

Вербальное мышление.

– Вербал (оғзаки) фикрлаш. Тафаккур (фикрлаш). Унинг асосини сўзлар ташкил этади. Тафакку…

Вероятностно-статистическая модель.

Эҳтимолий-статистик модель. (Қаранг: Частотный Словарь).

Вероятностное прогнозирование.

– Эҳтимолий башорат. 1. Синхрон таржима жараёнидаги ақлий ҳаракатлар ёки операция (амал)л…

Вертикализм в записях.

– Ёзув(қайд)лардаги вертикализм. Бу тез ёзув (семантография)нинг асоси бўлиб, унда гап бў…

Вещественная часть слова.

– Сўзнинг ашёвий (моддий) қисми (Қаранг: Значащая часть слова).

Виды эквивалентности.

Эквивалент (муқобил)лик турлари. 1. Эквивалент (муқобил)ликнинг қуйидаги беш тури ажратил…

Виды перевода.

– Таржима турлари. Бадиий ва махсус таржима. Таржима ёзма ва оғзаки турларга бўлинади. Ёз…

Виды речевой деятельности.

Нутқ фаолияти турлари. Ёзув, ўқиш, сўзлаш (гапириш), тинглаш (эшитиш), таржима.

Внелингвистическая ситуация.

Нолисоний вазият (тилга оид бўлмаган вазият) 1. Ушбу нутқ пайдо бўладиган ситуатив контек…

Внелингвистический.

( Қаранг: Экстралингвистика).

Внеязыковой.

Экстралингвистик. Тил билан боғлиқ бўлмаган (Қаранг: Экстралингвистика).

Внутренняя организация текста.

– Матннинг ички тузилиши.

Внутренняя программа высказывания.

– Фикр (сўз)нинг ички дастури.

Внутренняя речь.

– Ички нутқ. 1. Талаффуз қилинмайдиган, эшитилмайдиган, сассиз-садосиз, субъектга (ўз-ўзи…

Внутриязыковой перевод.

– Ички лисоний таржима. 1. Кундалик мулоқот жараёнида турли вазиятлар ва турли мулоқотлар…

Военный перевод.

– Ҳарбий таржима. Аниқ ҳарбий коммуникатив функцияга эга бўлган махсус таржима турларидан…

Военно-публицистический перевод.

– Ҳарбий публицистик таржима. Ҳарбий публицистик матнлар таржимаси; махсус таржима жанрла…

Вокабула.

– Вокабула. 1. МТнинг ТТ тилига таржимаси билан берилган алоҳида сўз. 2. Луғат мақоласини…

Вокальный перевод.

– Вокал таржима. Шеърий таржиманинг бир жиҳати. Матннинг мусиқа билан тўлиқ уйғунлашуви. …

Вольный перевод.

Эркин таржима. 1. Вазиятни бир хабар даражасида тасвирлаш савиясидаги эквивалентлик. Гап …

Восприятие.

Идрок (этиш). 1. Моддий дунё объектлари ва ҳодисаларининг ҳиссий органларга таъсирининг и…

Воспроизведение.

Қайта тиклаш, қайтариш. 1. Таржима жараёнида бошқа тил (ТТ)да гапириш ёки ёзиш ишининг ни…

Временный эквивалент.

– Муваққат муқобил. Маълум бир контекст учун яроқли муқобил (эквивалент).

Временно-безэквивалентные термины.

– Вақтинчалик муқобилсиз термин (атама)лар. Уларнинг бир-бирига тенг бўлмаслиги фан ва те…

Вспомогательный язык.

– Ёрдамчи тил. Табиий инсон тилидан фарқли ўлароқ мулоқотнинг муайян ўзига хос турларига …

Вторичный текст.

– Иккиламчи матн. Аслиятдаги асосий маълумотларни ўз ичига олган компрессия ва адаптация …

Вторичная коммуникативная деятельность.

– Иккиламчи коммуникатив (мулоқот) фаолият(и). 1. Хабар адресатининг коммуникатив фаолият…

Вторичная коммуникация.

– Иккиламчи мулоқот. Таржима қилинган (якуний) матнни қабул қилувчига етказиш жараёни.

Вульгаризмы. Перевод вульгаризмов.

– Вульгаризмлар. Вульгаризмлар таржимаси. Адабий тилда ишлатиладиган одобдан ташқари, беп…

Вульгарный перевод

Вульгар таржима. Сийқалаштирилган таржима. Бундай таржимада шаклга ҳам, мазмунга ҳам эъти…

Вводящая конструкция.

– Кириш конструкцияси. Жумланинг хабар манбаси ҳақидаги маълумотларни ўз ичига олган бир …

Входной словарь.

– Кириш луғати. Машина таржимасида сўз шаклларининг алифбо тартибидаги рўйхати.

Входной язык.

– Кириш тили. 1. Машина таржимасида манба тил, яъни таржима қилинаётган тил. 2. Машина та…

Взаимодействие компонентов текста.

– Матн компонент (бўлак)лар орасидаги ўзаро муносабат (таъсир). Матннинг муҳим тизими. Ма…