Биологиядан русча-ўзбекча изоҳли луғат
БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ
Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.
Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.
Алифбо кўрсаткичи
Ҳароратни бошқариш, терморегуляция — ташқи муҳит иқлими ўзгариб турган шароитда ҳам иссиқ…
ТерморецепторыТерморецепторлар — организмнинг ташқи ёки ички муҳит ҳарорати ўзгаришини сезувчи махсус н…
ТермотаксисТермотаксис, иссиққа йўналиш — организмнинг иссиқлик таъсирида маълум йўналиш бўйича ҳара…
Терофитық. Однолетние растения.
Терпены — Терпенларўсимлик эфир мойларининг таркибий қисми. Алифатик ва циклик қаторга мансуб углеводородлар…
Территориальность — Ҳудудга эгаликиндивидларнинг маълум майдонга эга бўлган жойда эркин ҳаракат қилишга интилиб, бу жойдан …
Тестостерон — Тестостеронумуртқалиларнинг асосан эркак жинсий органлари, шунингдек буйрак усти безлари, тухумдонла…
Тетанус — Тетанус, томир тортишмушак (мускул)нинг узоқ вақт қисқариб туриши ва максимал даражада кучланиши. Бунда мушакл…
Тетрада — Тетрада, тўрт ҳужайраредукцион бўлиниш (мейоз) натижасида битта она диплоид ҳужайрадан тўртта қиз ҳужайранинг …
Тетраплоид — Тетраплоидгаплоид хромосомага нисбатан тўрт марта ортиқ хромосомага эга бўлган ҳужайра ёки организм.
Техническая культура — Техника экинларисаноатнинг турли тармоқлари учун хом ашё вазифасини адо этадиган ўсимликлар. Масалан, ғўз…
Технология гибридомная — Дурагай ҳужайра технологияси, гибридома технологиясиўсма (шиш) ҳосил қилувчи ҳужайралар билан зиддитана ёки қимматли моддалар ишлаб чиқарувчи…
Тезлашишакцелерация
Тиамин — Тиамин, В₁ витаминиўсимликлар ва айрим микроорганизмларда синтезланадиган, сувда эрийдиган бирикма. Шоли ва …
Тигмонастия — Тигмонастияўсимлик органларининг механик таъсир (тегиш, ишқаланиш)га жавобан ҳаракатга келиши.
Тилакоид — Тилакоидхлоропластнинг структура элементи. Фотосинтетик аппаратнинг мужассамлашган дисклар тўплам…
Тимин — ТиминДНК нинг муҳим азот асосларидан бири.
Тимопоэтины — Тимопоэтинларт-лимфоцитларнинг дифференциацияланишини тезлаштирувчи оқсил табиатли гормонлар, тимусда …
Тимус — Буқоқ бези, айрисимон без, тимусумуртқали ҳайвонлар ҳимоя системасининг марказий органи. Одамнинг кўкрак бўшлиғида жойлаш…
Тиобактерииқ. Серобактерии.
Тип — Типҳайвонлар ва ўсимликлар систематикасидаги энг юқори систематик категория бўлиб, қариндош …
Тиреоглобулин — Тиреоглобулингликопротеинларга мансуб қалқонсимон безларда ҳосил бўладиган мураккаб оқсил.
Тиреоидные гормоны — Қалқонсимон без гормонлари, тиреоид гормонлародам ва ҳайвонлар қалқонсимон бези ишлаб чиқарадиган гормонлар. Организмнинг кўпгина функ…
ТироксинТироксин, тетраиодтиронин — умуртқали ҳайвонлар қалқонсимон бези ажратадиган йод тутувчи …
Тирозин — Тирозиноқсиллар таркибида учрайдиган ҳалқали аминокислота. Дофамин, адреналин, меланинлар каби б…
ТканьТўқима — келиб чиқиши, тузилиши ва структураси, функцияси ўхшаш бўлган ҳужайралар йиғинди…
Тканевая жидкостьТўқима суюқлиги — ҳужайралараро бўшлиқда учрайдиган тана суюқликларидан бири; организмнин…
Точка роста растенийЎсимликнинг ўсиш нуқтаси — поя ва илдизнинг энг учки ҳосил қилувчи (ўсувчи) тўқимали қисм…
Точковая мутацияНуқтали мутация — ДНК ёки РНК молекуласидаги фақат бир жуфт нуклеотидни ўзгариши, қўшилиш…
ТокоферолТокоферол, Е витамини — ўсимликларда синтезланадиган ва ёғда эрийдиган витамин. Организм …
ТоксикантТоксикант — заҳарли модда.
ТоксикологияТоксикология — заҳарли моддаларнинг хоссалари, организмга таъсири ҳамда уларга қарши тадб…
ТоксиныТоксинлар, табиий заҳарлар — айрим микроорганизмлар, ўсимликлар ва ҳайвонларда ҳосил бўла…
Толерантностьқ. Устойчивость.
Толерантность иммунологическаяИммун чидамлилик — организмнинг қолган барча бегона танача (антиген)ларга иммунореактивли…
Толстая кишкаЙўғон ичак — ошқозон-ичак йўлининг ингичка ичакдан кейинги бўлими. Бу бўлимда ҳазм қилиш …
Тонкая кишкаИнгичка ичак — ошқозон-ичак йўлининг биринчи бўлими. Бу бўлимда кўпчилик озуқа ҳазм бўлад…
ТонопластТонопласт — ўсимлик ҳужайраси вакуоласининг парда (мембрана)си. Моддаларни фаол кўчириш в…
ТонусТаранглик, тонус — организмнинг фаоллик даражаси. Асаб марказларининг доимо қўзғалган ва …
топлазматухумда тўпланган жамғарма озуқа моддалар.
ТорможениеСекинлашиш, тўхташ — фаол асаб жараёнлари таъсирида қўзғалишнинг пасайиши ёки йўқолиши.
Транс...йўналиш, ҳаракат маъносини англатувчи қўшимча.
ТрансдукцияТрансдукция, кўчириш, жойни ўзгартириш — генетик информация (ДНК молекуласининг бир қисми…
ТрансферазыТрансферазалар — бир бирикмадан иккинчисига ҳар хил химиявий группалар ёки радикалларни к…
ТрансформацияТрансформация — белгилар ва хусусиятларни экзоген (бегона) ДНК препаратлари ёрдамида ҳужа…
ТрансгенезисТрансгенезис — ирсий белгиларни қайта намоён бўлиши. Ўсимликларда ирсий информацияни бир …
ТранскрипцияТранскрипция, кўчириб ёзиш — ирсий информацияни ДНК молекуласидан информацион-РНК молекул…
ТранслокацияТранслокация — мутация даврида ёки кроссинговерда гомологик ва гомологик бўлмаган хромосо…
ТрансляцияТрансляция — ирсий информацияни и-РНКнинг нуклеотид структурасидан оқсилларнинг аминокисл…
ТранспирацияТранспирация, буғланиш — ўсимлик баргларидаги лабчалар орқали сув буғлатиш жараёни.