HAYOT jamgʻarmasining bepul milliy loyihasi
Terminologik

Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat

БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ

Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.

Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g sh ch
Рыбы

Балиқлар — умуртқали ҳайвонлар синфи.

Рыльце

Тумшуқча — гулдаги тугунча устунчасининг чанг тутадиган қисми.

Рабдомеры

Рабдомерлар — умуртқасиз ҳайвонлар кўриш ҳужайрасининг ёруғликни сезувчи тузилмаси.

Рабдовирусы

Рабдовируслар — бир полинуклеотид занжирли РНК тутувчи хивчинсимон вируслар оиласи. Одам …

Радиационная генетика

Радиацион генетика — генетиканинг нурланишни ирсиятга таъсири, яъни нурланган организмлар…

Радиация ионизирующая

Ионлаштирувчи радиация, ионлаштирувчи нурланиш — у ёки бу даражада тирик организмларга ют…

Радио...

нурланиш ёки радиотехникага алоқадорликни англатувчи мураккаб сўзларнинг таркибий қисми.

Радиоактивное загрязнение

Радиоактив ифлосланиш — радиоактив моддаларнинг атроф-муҳитда табиий нормадан ортиб кетиш…

Радиоактивность

Радиоактивлик, нур тарқатиш — бир элемент беқарор изотопининг бошқа элемент изотопига ўз-…

Радиобиология

Радиобиология — ионлаштирувчи нурларнинг барча тирик организмларга таъсири ва радиациядан…

Радиочувствительность

Нурга сезгирлик, радиосезгирлик — тирик организмларнинг ионлаштирувчи нурлар таъсирини се…

Радиолярии

Радиоляриялар, нурланувчилар — саркодалилар синфига мансуб содда ҳайвонларнинг кенжа синф…

Радиопротекторы

Радиопротекторлар — нурдан ҳимоя қилувчи табиий моддалар ёки кимёвий бирикмалар. Ундан ти…

Радужная оболочка

Кўз пардаси — кўзнинг юпқа ҳаракатчан диафрагмаси. Умуртқали ҳайвонлар кўзининг олдинги б…

Рак

Саратон касали, шиш, рак — эпителий тўқимасидан вужудга келадиган хавфли ўсма (шиш). Одам…

Ракообразные

Қисқичбақасимонлар — бўғимоёқлилар синфи. Булар 6 кенжа синфга бўлинади. Улардан энг муҳи…

Раковина

Чиғаноқ — моллюскалар ва баъзи содда ҳайвонлар танасини қопловчи қаттиқ скелет ҳосила.

Рангсизланиш

альбинизм

Рақобатлар

конкуренты

Раса

Ирк — морфологик жиҳатдан шу жойда яшовчи бошқа гуруҳдан фарқ қилувчи бир турнинг экологи…

Растениеводство

Ўсимликшунослик — маданий ўсимликларни экиш ва парвариш қилиш ҳақидаги фан.

Растения

Ўсимликлар — споралар, уруғлар ва вегетатив қисмлари билан кўпаювчи, органик моддалар ҳос…

Равнақ

анаболия

Равнокрылые

Тенг қанотлилар — ҳашаротларнинг туркуми. Буларнинг кўпчилиги қишлоқ хўжалик экинларининг…

Раздражимость

Таъсирланувчанлик — тирик организмлар, уларнинг ҳужайралари, тўқималарининг ташқи ва ички…

Размножение

Кўпайиш — тирик организмнинг ўзига ўхшаш организм ҳосил қилиш хусусияти. Ҳаётнинг сақлани…

Разнотравье

Аралаш ўт — маълум майдондаги хўжалик аҳамиятига эга бўлган ўсимликлар тўплами.

Реакклиматизация

Қайта иқлимланиш, реакклиматизация — организмлар учун аввал табиий ҳисобланган, кейинчали…

Реанимация

Жонлантириш, реанимация — бирон сабабга кўра бузилган организм ҳаёт фаолияти учун зарур ф…

Редукционное деление

Редукцион бўлиниш — гомологик хромосомаларнинг ажралиб, тақсимланиши билан рўй берадиган …

Редукция

Редукция — организм индивидуал (онтогенез) ва тарихий тараққиёти (филогенез) дастлабки да…

Редуценты

Редуцентлар, деструкторлар — органик қолдиқлар билан озиқланиб, уни парчалаб, бирмунча од…

Рефлекс

Рефлекс — организмнинг ташқи ва ички қўзғатувчилар таъсирига жавобан асаб системаси орқал…

Рефлекторная дуга

Рефлектор ёйи — рефлексни амалга оширишда иштирок этадиган нерв ҳосилаларнинг йиғиндиси.

Регенерация

Қайта тикланиш, регенерация — организмнинг шикастланган ёки йўқолган орган ёхуд тўқималар…

Регресс

Регресс — организм айрим органлари, органлар системасининг эволюция жараёнида қисман ёки …

Регулирование численности популяций

Популяция миқдорини бошқариш — индивидлар миқдорини уларни қириш йўли билан тартибга соли…

Регуляторы роста растений

Ўсимлик ўсишини бошқарувчи моддалар — ўсимлик ўсишини тезлаштирувчи ёки секинлаштирувчи т…

Рекомбинация

Рекомбинация — тирик организмларнинг комбинатив ўзгарувчанлиги. Мейоз ва митоз жараёнида …

Рекон

Рекон — рекомбинация бирлиги. ДНКнинг бир ёки бир неча жуфт нуклеотидига мос келадиган ва…

Рекультивация

Рекультивация — машина ва механизмларни қўллаб, фойдали қазилмаларни олиш, қурилиш ишлари…

Ренатурация

Ренатурация — биополимерлар молекуласи, масалан, оқсил ёки нуклеин кислоталарнинг табиий …

Реофильные организмы

Оқар сув севувчи организмлар, реофил организмлар — оқар сув ҳавзаларида яшашга мослашган …

Реовирусы

Реовируслар, қобиқли вируслар — таркибида РНКси бор думалоқ шаклли вируслар оиласи. Оқсил…

Репарация

Репарация, ўз ҳолига қайтиш — мутагенлар таъсиридан ёки табиий бузилган ДНК бирламчи стру…

Репелленты

Репеллентлар — ҳайвонларни ҳуркитиб, ўзидан қочирадиган пестицидлар гуруҳига мансуб табии…

Репликация ДНК

ДНК репликацияси — ДНК молекуласининг ўзидан нусха олиши. Бунда ота-она ДНКсининг нуклеот…

Репрессор

Репрессор — ҳужайрада ферментларнинг ҳосил бўлишини сусайтирувчи модда.

Репродуктивные органы

Кўпайиш органлари, репродуктив органлар — ўсимлик ва ҳайвонларда кўпайиш вазифасини бажар…

Ресничные инфузории

Киприкли инфузориялар — содда ҳайвонлар типига мансуб инфузорияларнинг синфи.