Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat
БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ
Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.
Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.
Alifbo koʻrsatkichi
Балиқлар — умуртқали ҳайвонлар синфи.
РыльцеТумшуқча — гулдаги тугунча устунчасининг чанг тутадиган қисми.
РабдомерыРабдомерлар — умуртқасиз ҳайвонлар кўриш ҳужайрасининг ёруғликни сезувчи тузилмаси.
РабдовирусыРабдовируслар — бир полинуклеотид занжирли РНК тутувчи хивчинсимон вируслар оиласи. Одам …
Радиационная генетикаРадиацион генетика — генетиканинг нурланишни ирсиятга таъсири, яъни нурланган организмлар…
Радиация ионизирующаяИонлаштирувчи радиация, ионлаштирувчи нурланиш — у ёки бу даражада тирик организмларга ют…
Радио...нурланиш ёки радиотехникага алоқадорликни англатувчи мураккаб сўзларнинг таркибий қисми.
Радиоактивное загрязнениеРадиоактив ифлосланиш — радиоактив моддаларнинг атроф-муҳитда табиий нормадан ортиб кетиш…
РадиоактивностьРадиоактивлик, нур тарқатиш — бир элемент беқарор изотопининг бошқа элемент изотопига ўз-…
РадиобиологияРадиобиология — ионлаштирувчи нурларнинг барча тирик организмларга таъсири ва радиациядан…
РадиочувствительностьНурга сезгирлик, радиосезгирлик — тирик организмларнинг ионлаштирувчи нурлар таъсирини се…
РадиолярииРадиоляриялар, нурланувчилар — саркодалилар синфига мансуб содда ҳайвонларнинг кенжа синф…
РадиопротекторыРадиопротекторлар — нурдан ҳимоя қилувчи табиий моддалар ёки кимёвий бирикмалар. Ундан ти…
Радужная оболочкаКўз пардаси — кўзнинг юпқа ҳаракатчан диафрагмаси. Умуртқали ҳайвонлар кўзининг олдинги б…
РакСаратон касали, шиш, рак — эпителий тўқимасидан вужудга келадиган хавфли ўсма (шиш). Одам…
РакообразныеҚисқичбақасимонлар — бўғимоёқлилар синфи. Булар 6 кенжа синфга бўлинади. Улардан энг муҳи…
РаковинаЧиғаноқ — моллюскалар ва баъзи содда ҳайвонлар танасини қопловчи қаттиқ скелет ҳосила.
Рангсизланишальбинизм
Рақобатларконкуренты
РасаИрк — морфологик жиҳатдан шу жойда яшовчи бошқа гуруҳдан фарқ қилувчи бир турнинг экологи…
РастениеводствоЎсимликшунослик — маданий ўсимликларни экиш ва парвариш қилиш ҳақидаги фан.
РастенияЎсимликлар — споралар, уруғлар ва вегетатив қисмлари билан кўпаювчи, органик моддалар ҳос…
Равнақанаболия
РавнокрылыеТенг қанотлилар — ҳашаротларнинг туркуми. Буларнинг кўпчилиги қишлоқ хўжалик экинларининг…
РаздражимостьТаъсирланувчанлик — тирик организмлар, уларнинг ҳужайралари, тўқималарининг ташқи ва ички…
РазмножениеКўпайиш — тирик организмнинг ўзига ўхшаш организм ҳосил қилиш хусусияти. Ҳаётнинг сақлани…
РазнотравьеАралаш ўт — маълум майдондаги хўжалик аҳамиятига эга бўлган ўсимликлар тўплами.
РеакклиматизацияҚайта иқлимланиш, реакклиматизация — организмлар учун аввал табиий ҳисобланган, кейинчали…
РеанимацияЖонлантириш, реанимация — бирон сабабга кўра бузилган организм ҳаёт фаолияти учун зарур ф…
Редукционное делениеРедукцион бўлиниш — гомологик хромосомаларнинг ажралиб, тақсимланиши билан рўй берадиган …
РедукцияРедукция — организм индивидуал (онтогенез) ва тарихий тараққиёти (филогенез) дастлабки да…
РедуцентыРедуцентлар, деструкторлар — органик қолдиқлар билан озиқланиб, уни парчалаб, бирмунча од…
РефлексРефлекс — организмнинг ташқи ва ички қўзғатувчилар таъсирига жавобан асаб системаси орқал…
Рефлекторная дугаРефлектор ёйи — рефлексни амалга оширишда иштирок этадиган нерв ҳосилаларнинг йиғиндиси.
РегенерацияҚайта тикланиш, регенерация — организмнинг шикастланган ёки йўқолган орган ёхуд тўқималар…
РегрессРегресс — организм айрим органлари, органлар системасининг эволюция жараёнида қисман ёки …
Регулирование численности популяцийПопуляция миқдорини бошқариш — индивидлар миқдорини уларни қириш йўли билан тартибга соли…
Регуляторы роста растенийЎсимлик ўсишини бошқарувчи моддалар — ўсимлик ўсишини тезлаштирувчи ёки секинлаштирувчи т…
РекомбинацияРекомбинация — тирик организмларнинг комбинатив ўзгарувчанлиги. Мейоз ва митоз жараёнида …
РеконРекон — рекомбинация бирлиги. ДНКнинг бир ёки бир неча жуфт нуклеотидига мос келадиган ва…
РекультивацияРекультивация — машина ва механизмларни қўллаб, фойдали қазилмаларни олиш, қурилиш ишлари…
РенатурацияРенатурация — биополимерлар молекуласи, масалан, оқсил ёки нуклеин кислоталарнинг табиий …
Реофильные организмыОқар сув севувчи организмлар, реофил организмлар — оқар сув ҳавзаларида яшашга мослашган …
РеовирусыРеовируслар, қобиқли вируслар — таркибида РНКси бор думалоқ шаклли вируслар оиласи. Оқсил…
РепарацияРепарация, ўз ҳолига қайтиш — мутагенлар таъсиридан ёки табиий бузилган ДНК бирламчи стру…
РепеллентыРепеллентлар — ҳайвонларни ҳуркитиб, ўзидан қочирадиган пестицидлар гуруҳига мансуб табии…
Репликация ДНКДНК репликацияси — ДНК молекуласининг ўзидан нусха олиши. Бунда ота-она ДНКсининг нуклеот…
РепрессорРепрессор — ҳужайрада ферментларнинг ҳосил бўлишини сусайтирувчи модда.
Репродуктивные органыКўпайиш органлари, репродуктив органлар — ўсимлик ва ҳайвонларда кўпайиш вазифасини бажар…
Ресничные инфузорииКиприкли инфузориялар — содда ҳайвонлар типига мансуб инфузорияларнинг синфи.