Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat
БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ
Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.
Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.
Alifbo koʻrsatkichi
тупроқ биоценози.
Эдификаторы — Эдификаторларэкосистемадаги маълум бир биошароитни, биомуҳитни ҳосил қилишда асосий аҳамиятга эга бўли…
ЭфемерыЭфемерлар — қисқа вегетация даврига эга бир йиллик ўсимликлар. Асосан, баҳор ва кузда туп…
Эфферентные волокнаЭфферент толалар — миядан бошланган нерв импульсларини организм бўйлаб узоқ масофага узат…
Эфирномасличные растенияЭфир мойли ўсимликлар — таркибида эфир мойлари тутувчи ўсимликлар.
Экдизоны — Экдизонларкўпчилик бўғимоёқлилар (ҳашаротлар, қисқичбақасимонлар) гормони. Политен (жуда катта) хро…
Экогенез — Экогенезорганизм билан муҳит ўртасидаги тарихий ўзаро муносабатлар жараёни.
Экоклимат — Экоиқлим, муҳит иқлимибирмунча катта ҳудудлардаги нисбий иқлим.
Экологическая катастрофа — Экологик ҳалокаткўпинча одам хўжалик фаолиятининг табиий жараёнларга бевосита ёки билвосита таъсири туфай…
Экологическая нишаЭкологик жавон, экологик ўриндиқ — табиатнинг тур мавжудлигини таъминловчи барча омиллари…
Экологическая пластичностьЭкологик равонлик — организм билан муҳит омилларининг ўзаро таъсирларига чидамлилик (кели…
Экологические факторыЭкологик омиллар — организмга таъсир қилувчи ташқи муҳит омиллари (абиотик, биотик ва ант…
Экологический кризисЭкологнк танглик — биосфера ресурслари ва экологик имкониятларини жамиятнинг ишлаб чиқари…
Экологическое прогнозированиеЭкологик башорат — одам фаолияти таъсири ёки табиий жараёнлар натижасида табиий системала…
Экологическое просвещениеЭкологик маърифат — экологик дунёқарашни тарбиялаш. Бунда табиатдаги экологик жараёнлар б…
Экологическое видообразованиеЭкологик тур ҳосил қилиш — популяциянинг тур ареали чегарасида янги жойларни ўзлаштириш б…
ЭкологияЭкология — биологиянинг ўсимликлар, ҳайвонлар ва микроорганизмлар билан ўзаро ҳамда атроф…
ЭкосистемаЭкосистема, экологик система — тирик организмларнинг ҳар қандай уюшмаси билан улар яшаётг…
ЭкотипЭкотип — 1) ҳаётий шаклларнинг бирлашуви. 2) Яшаш жойи шароитларига мослашган ва маълум м…
Эковид — Экотурбиологик тур ичидаги экологик турлар йиғиндиси.
ЭкскретЭкскрет, чиқинди — модда алмашувининг организмлардан ташқарига чиқариладиган охирги маҳсу…
Экспрессия геновГенлар намоёнлиги, генлар экспрессияси — аниқ ген томонидан аниқланувчи белгининг фенотип…
ЭкстерорецепторыЭкстерорецепторлар — ташқи муҳит билан боғлиқ бўлган қўзғатгич (қитиқлагич)лар таъсирини …
ЭктодермаТашқи қават, эктодерма — гаструляция жараёнида, яъни ҳужайрани кўп қаватли структурага ай…
ЭктопаразитЭктопаразит, тана усти паразити — хўжайин танасининг сиртида яшовчи паразит организм.
Экзо...бирон нарсадан ташқарида, четда эканликни англатувчи мураккаб сўзларнинг таркибий қисми.
Экзобиология — Экзобиологиябиологиянинг ердан ташқари бошқа планеталардаги ҳаёт шаклларини излаш ва уни ўрганиш била…
Экзодерма — Экзодерма, ташқи пўстлоқилдиз эпидермиси тагида жойлашган бирламчи пўстлоқ тўқима қавати. Ҳимоя вазифасини бажара…
Экзокарпий — Мева қобиғи(қ. Внеплодник).
Экзоны — Экзонларген (ДНК)нинг генетик ахборотга эга бўлган, яъни аминокислоталар кетма-кетлигини ифодалов…
Экзоосмос — Экзоосмоссув ва унда эриган моддаларнинг ҳужайра ташқарисига чиқиш жараёни.
Экзоспора — Экзоспора, ташқи спораспора ҳосил қилувчи органнинг устки қисмида ривожланиб, етилгандан кейин ажралиб тарқалув…
Экзоцитоз — Экзоцитозплазматик мембраналар билан ҳужайра ичида ҳосил бўлган мембрана пуфакчаларининг қўшилиш ж…
ЭластинЭластин, гликопротеин — ҳужайра ташқарисидаги матрикс эластик толаларининг асосий таркиби…
ЭлиминацияЭлиминация
ЭлитаЭлита — олий навли (элита) ўсимликлардан олинадиган юқори сифатли уруғлар.
ЭлонгацияЭлонгация, чўзилиш, узунланиш — оқсил биосинтезида кўп марта қайтариладиган ва полипептид…
ЭмбриологияЭмбриология, пушт ҳақидаги фан — биологиянинг ўсимлик, ҳайвон ва одам пуштларини ҳосил бў…
ЭмбрионМуртак, пушт, эмбрион — 1) уруғдаги бошланғич илдиз, поя ва баргчаларга эга ёш ўсимлик. 2…
ЭндемикиМаҳаллий, эндемиклар — маълум бир географик ҳудудда тарқаб, бошқа жойларда учрамайдиган ў…
Эндо...мураккаб сўзларнинг ички қисмга тегишли эканликни англатувчи таркибий қисми.
ЭндодермаЭндодерма, ички қават — 1) гаструляция жараёнида ҳосил бўладиган ички қатлам. 2) Юксак ўс…
ЭндокардЭндокард — юрак деворининг ички қават пардаси. Юракнинг барча бўлмалари ва қоринчаларини …
Эндокарпийқ. Внутриплодник.
Эндокринные железыЭндокрин безлар, ички секреция безлари — гормонлар ишлаб чиқарувчи ва уларни бевосита қон…
ЭндопаразитЭндопаразит, ички паразит — хўжайин танасининг ичида ривожланувчи организм. Кўпчилик эндо…
ЭндоплазмаЭндоплазма, ички плазма — ҳужайра цитоплазмасининг ички қисми. Ҳужайра ичида содир бўлади…
Эндоплазматическая сетьЭндоплазматик тўр — ички мембрана системаларидан иборат ҳужайранинг структура компоненти.…
ЭндорфиныЭндорфинлар — марказий асаб системаси ишлаб чиқарадиган эндоген пептидлар; морфинга ўхшаш…
ЭндоспермЭндосперм, ички уруғ — уруғнинг ривожланиш жараёнида пайдо бўладиган жамғарма озуқадан иб…