HAYOT jamgʻarmasining bepul milliy loyihasi
Terminologik

Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat

БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ

Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.

Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g sh ch
Лабильность

Нотурғунлик, беқарорлик, лабиллик — организмнинг ташқи ва ички муҳит ўзгарувчанлигига боғ…

Лабораторные животные

Лаборатория ҳайвонлари — биология, медицина ва қишлоқ хўжалигида илмий мақсадлар учун фой…

Лаг-фаза

Карахт давр, лаг-фаза — озуқа муҳитга инокулят (таъсирчан модда) қўшилгандан кейин микроо…

Лактат

Лактат — сут кислотаси тузлари.

Лактатдегидрогеназа

Лактатдегидрогеназа — оксидоредуктазалар синфига мансуб фермент. Медицинада диагностик ма…

Лактация

Лактация — сут эмизувчи ҳайвонларнинг сут безларида сутнинг ҳосил бўлиши, тўпланиши ва ун…

Лактаза

Лактаза — сут шакари ферменти; лактоза дисахаридини икки молекула глюкозагача парчалайди.

Лактобактерии

Сут бактериялари, лактобактериялар — сут ачиш жараёнини қўзғатувчи бактериялар ва стрепто…

Лактобацеллин

Лактобацеллин — сут ачитувчи бактериялар тури. Сутга бирон-бир сут ачитувчи бактерия тури…

Лактоза

Сут шакари, лактоза — икки молекула глюкозадан ташкил топган дисахаридлар. Кўп миқдорда с…

Ламаркизм

Ламаркизм — Ж. Б. Ламаркнинг органик дунёнинг тарихий ривожланиши ҳақидаги дастлабки эвол…

Ламелла

Ламелла — мембрана структураларига хос бўлган ясси, лаппаксимон тузилма. Хлоропластларнин…

Ламинария

Денгиз карами, ламинария — қўнғир сувўтлар туркуми. Айрим турлари озуқа, баъзилари дори-д…

Ландшафт

Манзара, кўриниш — чегараланган маълум бир майдонда табиий компонентлар томонидан юзага к…

Ланолин

Ланолин, жун муми — асосан қўй жунидан олинадиган ҳайвон муми.

Ланцетники

Ланцетниклар — тубан хордалилар билан умуртқали ҳайвонлар ўртасидаги оралиқ

Ласты — Куракоёқлар

иккиламчи сувга қайтган умуртқали ҳайвонлар оёғи. Тюлень, морж ва шу кабиларга хос.

Латекс — Сутшира, латекс

ўсимликлардаги сутсимон шира. Асосан каучук олишда ишлатилади. Сутламадошлар, тутдошларга…

Латентный — Яширин давр, латент, сиртдан билинмайдиган

ўсиш, бирон-бир касаллик ривожланишининг латент даврида организмда яширинча, сиртдан били…

Латеральный — Ёнбош, латерал

организм ўқига нисбатан тананинг ёнбош томонида жойлашганликни билдиради. Масалан, ёнбарг…

Лацерация — Бўлакланиш, лацерация, фрагментация

тананинг кичик бўлакчаларини ажралиб чиқиши ва улар асосида янги организмнинг шаклланиши.

Лавровые

Лаврдошлар — икки паллали ўсимликлар оиласи. Эфир мойларига бой. Буларга тропик ва субтро…

Легкие — Ўпка

барча умуртқалилар ва айрим балиқларнинг нафас олиш органи.

Легоглобин — Легоглобин

дуккакли ўсимликларнинг илдиз туганакларига қизил ранг берувчи мураккаб оқсил. Молекуляр …

Легумин — Нўхот оқсили, легумин

нўхат уруғидаги жамғарма оқсил. Тузли эритмаларда эрийдиган глобулин оқсили.

Лекарственные растения — Доривор ўсимликлар

фармацевтика, медицинада одам ва ҳайвонларни даволашда фойдаланиладиган таркибида организ…

Лектины — Лектинлар

гликопротеинлар, аминокислота ва углеводлардан ташкил топган мураккаб оқсиллар. Ҳосил бўл…

Лемуры — Лемурлар

приматлар туркумига мансуб чала маймунлар оиласи. Асосан Мадагаскарда учрайди. Тунда фаол…

Ленточные черви — Тасмасимон чувалчанглар

одам ва умуртқали ҳайвонлар ичагидаги паразит. Тана узунлиги бир неча мм дан 30 м гача; о…

Лепесток

— Гулбарг, тожибарг — тожни ташкил этувчи, гулкоса ичида жойлашган ҳар хил шакл ва рангда…

Лепидоптеры

— Тангақанотлилар, лепидоптералар — ҳашаротлар туркуми. «Капалаклар» номи билан кенг тарқ…

Лес

— Ўрмон — бир ёки бир неча турга мансуб дарахтлар, буталар, турли-туман ўсимликлар ва бош…

Лесостепь

— Ўрмон-дашт — ўрмон ва дашт зоналар белгисига эга зона.

Лесоводство

— Ўрмончилик — ўрмонларни самарали етиштириш асосларини ишлаб чиқувчи фан.

Летальный

— Летал — ўлимга олиб боришни англатади; масалан, пестицидларнинг ўлим (летал) дозаси.

Летучка

— Учма мева — шамол ёрдамида тарқалишга мослашган тукли мева (уруғ)лар. Масалан, мураккаб…

Левомицетин — Левомицетин

антибиотик. Микроорганизмларнинг кўпгина турига ҳалокатли таъсир қилади.

Лейкопласты — Рангсиз пластидалар, лейкопластлар

ўсимлик ҳужайраларидаги рангсиз шарсимон пластидалар. Улар хлоропластларга камдан-кам хро…

Лейкоциты — Оқ қон таначалари, лейкоцитлар

одам ва ҳайвонлар қонидаги рангсиз ҳужайралар. Организмни ҳар хил инфекциялардан сақлаш в…

Лейкозин — Буғдой оқсили, лейкозин

буғдой донининг сувда эрийдиган оқсили.

Лейшмании — Лейшманиялар

паразит хивчинлилар синфига мансуб энг содда организмлар. Одам ва ҳайвон организмида учра…

Лейшманиоз — Лейшманиоз

лейшманиялар қўзғатадиган инфекцион касаллик.

Лейцин — Лейцин

зарурий аминокислота. Кўпгина ҳайвон ва ўсимлик оқсилларининг таркибида бор.

Лианы

— Ўралувчилар, чирмашувчилар, лианалар — бошқа ўсимликларга, қоя, тош, бино ва шу кабилар…

Лиазы

— Лиазалар — маълум бирикмаларнинг субстратдан сув иштирокисиз ажралишини катализловчи фе…

Личинка

Тухумдан чиққан, личинка — кўпчилик умуртқасиз, баъзи умуртқали ҳайвонларнинг индивидуал …

Лигазы

— Лигазалар, синтетазалар — АТФ ёки шунга ўхшаш бирикмалар энергияси ҳисобига оддий молек…

Лигнификация

— Ёғочланиш, лигнификация.

Лигнин

— Лигнин — ёғоч ҳосил қилувчи модда; мураккаб органик бирикма, сувда эримайди, ҳужайра қо…

Ликопин

— Ликопин — меваларнинг қизил ранги билан боғлиқ бўлган пигмент.