Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat
БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ
Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.
Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.
Alifbo koʻrsatkichi
Чангдон — ўсимликнинг чангчи (оталик) ип учидаги чанг ҳосил қилувчи орган.
ПыльцаЧанг — ўсимлик чангдонида ҳосил бўладиган доначалар (микроспора).
Падальщики — Ўлимтикхўрларўлимтик ёки ўлаксалар билан озиқланувчи қушлар. Масалан, калхатлар ёки қорақушлар.
Пагон — Музда яшовчилар, пагонмуз ичида (кўпинча анабиоз ҳолда) яшовчи организмлар йиғиндиси. Буларга турли-туман микро…
Палеоантропы — Палеоантропларқадимий қазилма одамларнинг (архантроплардан кейинги ва неантроплардан олдинги босқичи) у…
Палеоботаника — Палеоботаникақазилма ҳолда сақланиб қолган ўсимликларни ўрганувчи фан.
Палеонтологическая летопись — Қазилма организмлар йилномаси, палеонтологик йилномаҳайвон ва ўсимликнинг ер қатламидаги қолдиқлари ёки улар ҳаёт фаолиятининг чўкинди жинсла…
Палеонтология — Палеонтологияқадимги даврларда яшаб, қолдиқлари қазилма ҳолда сақ-
Палеозоология — Палеозоологияқазилма ҳолда сақланиб қолган ҳайвонларни ўрганувчи фан.
Палеозой — Палеозойқадимги ҳаёт (мезозойдан олдинги) даври, ерда ҳаётнинг ривожланиш босқичларидан бири. Бу …
Палисадные клеткиУстунсимон ҳужайралар — ўсимлик баргларининг устунсимон, цилиндрик ҳужайралари. Мезофилни…
Палла усти поянадсемядольное колено
ПальмыПальмалар — бир паллали доим яшил ўсимликлар оиласи. Тропик зонада тарқалган. Ўзбекистонд…
Пальмитиновая кислотаПальмитинат кислота — тўйинган ёғ кислотаси. Барча ёғлар таркибида учрайди. У айниқса пал…
Палочка кишечнаяИчак таёқчаси — одатда одам ва ҳайвон ичакларида учрайдиган зарарсиз микроб. Дастлаб авст…
ПалочкиТаёқчалар — кўз тўрпардасидаги фоторецептор ҳужайралар. Ёруғлик сезувчи оқсил комплексари…
ПамятьХотира — кўрган ҳамда эшитганларини эсда сақлаш ва шу асосда мантиқий фикрлаш, тасаввур э…
ПандемияПандемия — бирон юқумли касалликнинг бутун жаҳон бўйлаб ёки бир неча мамлакатларда ёппаси…
ПанголиныПанголинлар — калтакесакнамо зирҳли сут эмизувчи ҳайвонлар туркуми.
Панжакисть
Панкреатический сокОшқозон ости бези шираси, панкреатик шира — меъда ости безларидан ажралиб чиқувчи шира бў…
ПанмиксияПанмиксия — ҳар хил жинсли ва турлича генотипли организмларнинг популяция доирасида ёки т…
ПанспермияПанспермия — коинотда ҳаёт бир сайёрадан иккинчисига пушт (муртак) орқали тарқалади деб т…
ПантыПанта — буғунинг суяги қотмаган шохи. Пантадан доривор модда — пантокрин олинади.
ПантофагХўра, пантофаг — ҳаммахўр.
ПантогамияТасодифий жуфтлашиш, пантогамия.
Пантотеновая кислотаПантотенат кислота, В₅ витамини — яшил ўсимликлар ва микроорганизмларда синтезланади. Коф…
ПанцирьЗирҳ, коса, қалқон, совут — 1) айрим ҳайвонларнинг ташқи қаттиқ, ҳимоя қопламаси; 2) мева…
ПапаинПапаин — протеиназа ферменти. Оқсилларнинг гидролиз реакцияларини катализлайди. Қовун дар…
ПапаверинПапаверин — кўкноридан олинадиган алкалоид.
ПапайяҚовун дарахти, папайя — меваси қовунга ўхшаш
ПапирусПапирус — кўп йиллик ўтсимон ўсимлик. Қадимда ундан қоғоз тайёрланган ва қурилиш материал…
ПапоротникиҚирққулоқлар, папоротниклар — гулсиз ва уруғсиз, япроқ, поя ва илдиздан иборат юксак ўсим…
ПапоротникообразныеҚирққулоқсимонлар — юксак спорали ўсимликлар бўлими.
ПаповавирусыПаповавируслар — таркибида ДНК бор вируслар гуруҳи. Унинг номи уч хил вирус: папиломалар,…
Парааминобензойная кислотаПарааминобензат кислота, Н витамини — микроорганизмларнинг ўсишига таъсир қилувчи омил.
ПарамиксовирусыШилимшиқсимон вируслар, парамиксовируслар — таркибида РНК бор вируслар оиласи. Умуртқали …
Парасексуальный процессПарасексуал қўшилиш — ирсий жиҳатдан турлича ядрога эга бўлган вегетатив ҳужайраларнинг қ…
Парасимпатическая нервная системаПарасимпатик асаб системаси — вегетатив асаб системасининг бир қисми. Организм ички орган…
ПаратгормонҚалқон олди без гормонлари, паратгормон — қалқон олди безлар ишлаб чиқарадиган пептид таб…
Паратиреоидные железыПаратиреоид безлар — қалқонсимон безларнинг устки қисмида жойлашган икки жуфт кичик безла…
ПаравивипарияТирик туғувчи, паравивипария — тухум қўйиш ва кейинчалик бу тухум ота ёки онанинг танасид…
Паразит факультативныйИхтиёрий текинхўр, факультатив паразит — паразитнинг хўжайин организм тўқимаси ёки ширала…
Паразит облигатныйЗарурий текинхўрлик, облигат паразит — паразитнинг мазкур организм (хўжайин) тўқимаси ёки…
Паразит растительныйТекинхўр ўсимлик, паразит ўсимлик — бошқа ўсимлик (хўжайин) шираси ҳисобига яшовчи текинх…
ПаразитизмТекинхўрлик, паразитизм — икки хил турдаги организмнинг ўзаро муносабати, бунда улардан б…
ПаразитологияПаразитология — паразитлар, паразит билан хўжайин ҳамда ташқи муҳит орасидаги муносабатла…
ПаренхимаПаренхима — ўсимликларда турли-туман вазифаларни бошқарувчи, деярли тенг (ҳамма томони би…
ПарнокопытныеЖуфт туёқлилар, қўштуёқлилар — сут эмизувчи ҳайвонлар туркуми. Уларда айниқса учинчи ва т…
ПартеногаплоидПартеногаплоид, бокирали гаплоид — гаметалардан пайдо бўлган зот.