Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat
БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ
Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.
Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.
Alifbo koʻrsatkichi
Ташқи қиёфа — организм ташқи кўринишини ифодаловчи белгилар мажмуи.
ГадюковыеҚора илонлар — заҳарли илонлар оиласи. Ўрта Осиё ва Кавказ орти тоғларида кенг тарқалган.…
Гажак тўпгул— завиток
Галлы — Бужғун, ғуддаларўсимлик тўқималарининг вируслар, бактериялар, замбуруғлар, нематода ва бошқалар таъсирида…
Галофилы — Тузсеварлар, галофилларшўрхок муҳитни ёқтирувчи организмлар.
Галофиты — Шўрхок ўсимликлар, галофитларўта шўрхок тупроқларда ўсишга мослашган ўсимликлар. Масалан, шўрак, қармақ ва бошқалар.
Галофобы — Галофобларфақат чучук ёки кам тузли сувларда яшайдиган организмлар. Масалан, кўпгина сувўтлар, баъз…
Гамета — Гамета, жинсий ҳужайрагаплоид тўпламли хромосомаларга эга тухумҳужайра ва сперматозоид; ҳайвонлар ва ўсимликлар…
Гаметангий — Гаметангий, гаметадонўсимликларнинг ҳаракатчан гаметалар ҳосил қилувчи жинсий органи. Асосан сувўтлари ва замб…
Гаметофит — Гаметофит, жинсий бўғингамета ҳосил қилувчи ўсимлик, гаметачи ўсимлик. Авлод галланиши билан ривожланадиган ўсим…
Гаметогенез — Гаметогенезжинсий ҳужайралар (гаметалар) нинг ҳосил бўлиш ва етилиш жараёни. Гаметогенезнинг моҳияти…
Гаметогония — Гаметогониясодда ҳайвонларнинг жинсий кўпайиши.
Гаметоцит — Гаметоцитетилаётган жинсий ҳужайра (қ. Овоцит).
Гаметоциты — Гаметоцитларэнг содда ҳайвонларнинг кўпайиши (гаметогония)да юзага келиб, ривожланадиган жинсий ҳужай…
Гамма-аминомасленная кислота — Гамма-аминомасляная кислота (ГАМК)аминокислота; асаб системасининг қўзғатгичларидан бири.
Гамма-лучи — Гамма-нурларқисқа электромагнит нурланиш, яъни гамма-нурланиш натижасида ҳосил бўладиган нурлар. Атом…
Гаммаглобулины — Гаммаглобулинларқон зардоби таркибидаги глобулин фракцияларидан бири. Таркибида бактериялар ва вирусларга…
Ганглиозиды — Ганглиозидларсиалат кислота қолдиқларини тутувчи табиий органик бирикмалар ҳисобланган гликоли-
Ганглий — Ганглий, нерв тугунинерв ҳужайралари, толалари ва улар атрофидаги тўқималар тўплами. Одам ва умуртқали ҳайвон…
ГаплобактерииЯкка яшовчи бактериялар, гаплобактериялар — колония ҳосил қилмай, якка яшовчи бактериялар…
ГаплобионтГаплобионт — ҳужайралари гаплоид сонли хромосомаларга эга жинсий насл.
ГаплоидГаплоид, якка, оддий кўриниш — гаплоид тўпламли хромосомага эга бўлган ҳужайра ёки органи…
Гаплоидный набор хромосомХромосомалар гаплоид тўплами — жинсий ҳужайралар (гаметалар)да редукцион бўлиниш натижаси…
Гаплоидное растениеГаплоид ўсимликлар — хромосомаларнинг гаплоид тўпламига эга ўсимликлар. Бундай ўсимликлар…
Гаплостемонный цветокГаплостемон гул, якка доирали гул — чангчилари фақат гул ичида доира бўлиб жойлашган гул.
ГаптеныГаптенлар — иммуноген хусусияти чала, аммо зиддитаначалар ва иммуноцитлар билан ўзига хос…
ГаптерыГаптерлар — сувўтлари ва баъзи юксак ўсимликларнинг бирор субстратга ёпишиб ўсиши учун хи…
ГаптоглобинГаптоглобин — қон зардобининг мураккаб оқсили (гликопротеид). Гемоглобин билан бирга комп…
ГаптотропизмГаптотропизм — ўсимликларнинг бирон нарсага тегиш, ишқаланишдан таъсирланиб, букилиб, қай…
ГарьКуйинди, жизғин — ўсимлик ўсаётган жойнинг ўт кетган ёки куйиб битган қисми.
ГастринГастрин — ошқозон шиллиқ пардасини ташкил қилган ҳужайралар ишлаб чиқарадиган экзокрин го…
ГаструлаГаструла — пушт ривожланишидаги босқич. Кўп ҳужайрали ҳайвонларнинг эмбрион тараққиётидаг…
ГаструляцияГаструляция — кўп ҳужайрали ҳайвонларнинг эмбрион ривожланишидаги дастлабки жараёнлардан.…
Гаверсовы каналыГаверсов каналлари — суякнинг зич қатламидаги қон томирлари ва нерв толалари ўтадиган кан…
Газандалар— гнус
ГазообменГаз алмашинуви — организм билан ташқи муҳит ўртасидаги газ алмашинуви. У организм кислоро…
ГазоустойчивостьГазга чи-
ГелиофитыҚуёшсевар ўсимликлар, гелиофитлар — қуёш нури кўп тушадиган жойда ўсувчи ўсимликлар.
ГельминтыГельминтлар, гижжалар — паразит чувалчанглар. Буларга кўпгина ясси ва бирламчи бўшлиқли ч…
ГельминтологияГельминтология — ўсимликлар, ҳайвонлар,
ГельминтозыГельминтозлар — одам, ҳайвон ва ўсимликларда гельминтлар қўзғатадиган касалликлар. Масала…
ГелофитБотқоқ ўсимликлар, гелофитлар — ботқоқлик шароитида ўсишга мослашган ўсимликлар. Масалан,…
ГемикриптофитыГемикриптофитлар — янги поя берувчи куртаклари тупроқ орасига қисман яшириниб қишлайдиган…
Геминиқ. Бивалент.
ГемицеллюлозаГемицеллюлоза — юксак ўсимликлар ҳужайра қобиғидаги целлюлоза билан биргаликда учрайдиган…
Гемо...қонга тааллуқли мураккаб сўзлар таркибий қисми.
ГемоглобинГемоглобин — қон оқсили. Одам, умуртқали ва баъзи умуртқасиз ҳайвонлар қони таркибидаги т…
ГемолимфаГемолимфа — рангсиз ёки яшил тусли суюқлик. Очиқ қон айланиш системасига эга кўпчилик уму…
ГемолизҚоннинг парчаланиши, гемолиз — эритроцитларнинг парчаланиши натижасида гемоглобинларнинг …
ГемостазГемостаз — организмда қон кетишини тўхтатиш ва уни олдини олишни таъминловчи биологик ва …