Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat

Абаксиал томон (ўсимликда) — ўсимлик органи (гул, барг, ёншох, куртак) нинг ўзи жойлашган…

Абактериал, бактериясиз — бактериялардан ҳоли бўлган, стерил, тоза.

Қорин — кўпгина бўғимоёқлилар танасининг бош, кўкракдан кейинги охирги (учинчи) қисми.

Узоқлаштирувчи, абдуктор — тана қисмларини унинг марказий ўқидан узоқлаштирувчи мушак (қ.…

Абиогенез — тирик организмга хос бўлган органик бирикмаларнинг организмдан ташқарида, фер…

Жонсиз омиллар, абиотик омиллар — анорганик муҳит омиллари: ёруғлик, ҳарорат, намлик, туп…

Абиотрофия — тўқималар фаолиятининг ўзгаришига сабаб бўлувчи жараёнлар йиғиндиси; масалан…

Абиоз — ҳаётийликка хос бўлган хусусиятлар яшаш лаёқатининг сустлашуви. Жонсиз ҳолат.

Аблактация, сутсизланиш — сут келишининг сусайиши ва тўхташи.

Қўшпайванд, аблактировка, ёндош пайванд — ўсимлик новдасини танасидан қирқиб олмасдан, би…

Абластин — бактерияларнинг кўпайишига тўсқинлик қилувчи оқсил табиатли модда.

Аборал — оғиз бўшлиғига қарама-қарши томон. Овқат ҳазм қилиш канали элементлари билан боғ…

Туб жойли, жайдари, абориген — маълум бир жойда узоқ вақт давомида яшаётган организм (ода…

Аборт, ҳомила (бола) ташлаш — ҳомиладорликнинг муддатидан илгари тўхташи ва яшашга лаёқат…

Абрин — оқсил табиатли ўсимлик заҳари. Айрим ҳужайралардаги оқсил синтезини пасайтирувчи …

Абсцизат кислота — ўсимлик гормони. Ўсимлик барги ва меваларининг тўкилишини тезлаштирувч…

— сбраживание

— дрожжи

Адаксиал томон — ёншох, гул, барг ва куртакнинг ўзи жойлашган ўққа (пояга) қараган томони…

Мослашиш, адаптация — организмнинг эволюция жараёнида ўзгарувчан яшаш шароитларига мослан…

Мослашув макони — экологик шароитнинг ўзига хос характерли белгиларига эга, организмлар т…

Адаптив ўсимликшунослик — мослашиш хусусиятига эга бўлган навларни яратиш, нав агротехник…

Адаптор гипотезаси, мослашиш гипотезаси — т-РНК адапторлик функциясини бажаради, яъни у п…

Шаклсиз, аделоморфли — аниқ бир шаклга эга бўлмаслик (ҳужайра тўғрисида).

Аденилатциклаза — лиазалар синфига мансуб фермент; АТФдан циклик АМФ ҳосил бўлишида иштир…

Аденин — пурин асосларидан бири. ДНК ва РНК ҳамда эркин нуклеотидлар, аденинли коферментл…

Аденобласт — безнинг эмбрионал ҳужайраси.

Аденомер — ҳайвонларнинг секрет ҳосил қилувчи кўп ҳужайрали безининг охирги бўлими.

Аденопеталия — гултожбаргларда безчаларнинг мавжудлиги.

Аденовируслар — ташқи липопротеин қобиғи йўқ ДНКли вируслар. Сут эмизувчилар, жумладан од…

Аденозиндифосфат кислота (АДФ) — мураккаб органик бирикма; аденин, фосфат кислотанинг икк…

Аденозинмонофосфат кислота (АМФ) — таркиби аденин, рибоза ва фосфат кислотанинг битта қол…

Аденозинтрифосфатаза (АТФаза) — гидролазалар синфига мансуб АТФнинг парчаланишини тезлашт…

Аденозинтрифосфат кислота (АТФ) — аденин, рибоза ва фосфат кислотанинг учта қолдиғидан та…

Мадорсизланиш, адинамия — мускулларнинг ҳаддан ташқари кучсизланиши туфайли қувватнинг ке…

Адипогенез — организмда ёғ ҳосил бўлиш жараёни.

Адреналин — буйрак усти бези гормони, асаб системаси медиатори (воситачиси). Айниқса стре…

Адренокортикотроп гормони — гипофиз олд бўлагида ишлаб чиқарилади, буйрак усти бези пўст …

Адсорбент — адсорбциялаш (ютиш) хусусиятига эга модда; буларга корболен, фаоллаштирилган …

Тасодифий органлар, адвентив органлар — одатдан ташқари жойларда тасодифан пайдо бўлувчи …

— Ҳавони янгилаш, аэрация — турли муҳитларга атмосфера ҳавосини табиий кириши ёки механик…

— Ҳаво қопчиқли тўқималар, аэренхима — сув ва ботқоқ ўсимликлари ҳужайра оралиғида ҳаво т…

— Аэроблар — атмосфера кислороди ҳисобига ҳаёт кечирувчи организмлар. Буларга деярли барч…

— Аэрофитлар — фақат ҳаво нами (шудринг, ёмғир) да эриган озуқа моддалар ҳисобига ўсувчи …

— Аэропоника — ўсимликларни тупроқсиз шароитда ўстириш усули. Ҳавода осилиб турувчи илдиз…

— Аэротаксис — баъзи тубан ўсимлик, бактериялар ва энг содда ҳайвонларнинг кислородли муҳ…

— Аэротропизм — ўсимлик илдиз ва новдалар ўсувчи қисмининг кислородли муҳит томон интилиб…

ҳашаротларнинг ривожланиш босқичларидан бири. Бунда улар табиий очлик ҳолатда яшайди.

нутқ ва эшитиш органларининг соғлом бўлгани ҳолда сўзлаш қобилиятининг бузилиши. Бош мия …

бош мия пўстлоғига тўқималардан хабар келтирувчи, яъни марказга интилувчи нерв толалари (…