Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat
БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ
Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.
Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.
Alifbo koʻrsatkichi
Бўртиш, бўкиш — уруғнинг униш олдидан сувни шимиб, ҳажмининг катталашиши.
Набухание белковОқсилларнинг бўкиши — оқсилларнинг сувни шимиб катталашиши. Бу жараён озиқ-овқат саноатид…
НадпочечникиБуйрак усти безлари — одам ва ҳайвонлар буйрак устидаги иккита кичкина без — эндокрин орг…
Надсемядольное коленоПалла усти поя, эпикотиль — уруғ палла билан биринчи барг оралиғидаги бошланғич поя.
НаездникиЧавандозлар — пардақанотли ҳашаротлар гуруҳи. Улар ўз тухумини зараркунанда ҳашаротларнин…
Налив зернаДоннинг шира олиши — донли ўсимликларнинг ривожланиш босқичларидан бири. Бу даврда дон та…
Наркотические средстваНаркотик моддалар — одам ва ҳайвонлар марказий асаб системасига таъсир этиб, уларни беҳуш…
НасекомыеҲашаротлар — бўғимоёқлилар типига мансуб умуртқасиз ҳайвонлар синфи. Ҳайвонот дунёсининг …
НасекомоядныеҲашаротхўрлар — ҳашаротлар билан овқатланувчи сут эмизувчилар туркуми. Қишлоқ хўжалик зар…
Насекомоядные растенияҲашаротхўр ўсимликлар — махсус протеолетик ферментлар ёрдамида ҳашаротларни ҳазм қилиб, о…
Население биологическоеБиологик гуруҳ — биологик нуқтаи назардан эгалик қилиш. Маълум бир жойни эгаллаган ўсимли…
НаследованиеИрсийланиш, наслдан-наслга ўтиш — организмларнинг ирсий информациясини авлоддан-авлодга ў…
Наследование моногенноеЯккаген ирсийланиш, моноген наслга ўтиш — бир жуфт аллеллар назоратидаги бир томонлама (а…
Наследование полигенноеКўп генли ирсийланиш, полиген наслга ўтиш — кўп генлар билан ифодаланадиган ва айрим ҳолд…
Наследственная информацияНасл информацияси, ирсий ахборот — онтогенезда организмнинг ривожланиш ва тузилиш режаси.…
НаследственностьИрсият — организмнинг авлодлар ўртасидаги моддий ва функционал изчиллигини, яъни ота-онад…
НастияНастия — ўсимлик барглари ва бошқа қисмларига бир текисда таъсир этиб турган ташқи омилла…
НативныйТабиий, натив — бирор нарсанинг тадқиқотлар таъсирида ҳам асл кўринишининг бузилмаслиги.
Натрий-калиевый насосНатрий-калий насоси — ҳужайранинг плазматик мембранасида жойлашган ферментатив система. Ҳ…
Национальный паркМиллий боғ — алоҳида қўриқланадиган катта табиий майдон. Дам олувчиларнинг киритилиши бил…
НатурализацияНатурализация, мосланиш — ўсимликлар интродукцияси шаклларидан бири; бирон зот ёки навнин…
НавозГўнг — маҳаллий органик ўғит. Ерни юмшатиш ва ўсимликнинг нормал озиқланиши учун шароит я…
НавозникиГўнгхўрлар — қўнғизларнинг бир неча туркумини бирлаштирувчи гуруҳ. Кўпчилигининг қўнғиз в…
НеандерталецНеандертал одам — қадимги қазилма одам. Дастлаб Неандерталь водийсида (ГФР) топилган. Ҳоз…
НефронНефрон — одам ва умуртқали ҳайвонлар буйрагининг структура ҳамда функционал бирлиги. У ма…
НефроцитыНефроцитлар — айрим умуртқасиз ҳайвонларнинг айирув (чиқариш) ҳужайралари.
Негроидная расаНегроид ирқи — Австралия ва Африка қитъаларига хос ирқ. Териси қорамтир, сочлари жингалак…
Некорневая подкормкаИлдиздан ташқари озиқлантириш — озуқа элементларининг барг ва поя орқали ўзлаштирилиши.
НекрогормоныЖароҳат гормонлари, некрогормонлар — жароҳатланган тўқималарнинг парчаланишида ажралиб чи…
НекрозНекроз, нобуд бўлиш, қуриш — ноқулай шароит таъсирида организм тўқима ёки органи айрим қи…
НектарГуласал, гулшира, нектар — таркибида турли органик хушбўй бирикмалари бор шакарли эритма.…
НектарникиШира (асал) безлари — ўсимлик гулларида жойлашган махсус безлар. Ширин ва хушбўй моддалар…
НематодыНематодалар — юмалоқ чувалчанглар синфи. Кўпчилик нематодалар ўсимлик, ҳайвон ва одам пар…
НематоцидыНематоцидлар — юмалоқ чувалчангларни йўқотиш учун ишлатиладиган кимёвий моддалар.
НеоантропыНеоантроплар — ҳозирги замон одами. Буларга қазилма турлари ва ҳозир яшайдиган одамлар ки…
НеодарвинизмНеодарвинизм — генетика ривожланишининг дастлабки босқичида А. Вейсман томонидан (1880—18…
НеофитыНеофитлар — маълум бир ҳудудга янги олиб келинган ўсимликлар.
НеогенезНеогенез — тўқималарнинг тикланиши.
НеоламаркизмНеоламаркизм — Ж. Б. Ламарк назариясининг асосий мазмунини ривожлантиришга уринувчи эволю…
НеоморфизмНеоморфизм — қайта тикланиш шаклларидан бири.
НеотенияНеотения, ёш етилиш — баъзи организмларнинг личинкалигидаёқ ёки онтогенезнинг дастлабки б…
НеоцитыНеоцитлар — ёш, янги ҳосил бўлган ҳужайралар.
НепарнокопытныеТоқ туёқлилар — ўтхўр сут эмизувчи ҳайвонлар туркуми.
НерестУвилдириқ сочиш — кўпайиш жараёнида балиқ ва тўгарак оғизлилар урғочиларининг увильдириқ …
Нервная регуляцияАсаб уйғунлаштириши — асаб системасининг ҳужайра, тўқима, органларга улар фаолиятини орга…
Нервная системаАсаб системаси — нейрон ва бошқа нерв структураларидан ташкил топган ва организмда идрок …
НевосприимчивостьКасалликни юқтирмаслик — организм-
НеврологияНеврология — одам ва ҳайвонлар асаб системасини ўрганадиган фан.
НевронНеврон, нейрон — толасимон нерв ҳужайраси; нерв ҳужайрасининг асосий структура ва функцио…
НейритыНейритлар — пушт (эмбрион) нерв ҳужайраларининг ўсимталари. Уларни ажратиб олиш бирмунча …