HAYOT жамғармасининг бепул миллий лойиҳаси
Терминологик

Биологиядан русча-ўзбекча изоҳли луғат

БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ

Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.

Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.

Алифбо кўрсаткичи

Яды

— Заҳарлар — организмга оз миқдорда тушганда ҳам унинг ҳаёт фаолиятини издан чиқарувчи, к…

Ядерная оболочка

— Ядро қобиғи, мағиз пўсти — перинукленар бўшлиқ билан ажралган, икки қатламдан иборат қо…

Ядовитые железы

— Заҳарли безлар — заҳарли моддалар ишлаб чиқарувчи безлар. Улар организмни ҳимоя қилиш ё…

Ядовитые животные

— Заҳарли ҳайвонлар — организмида ҳар хил заҳарли моддаларни ҳар доим ёки вақти-вақти бил…

Ядовитые растения

— Заҳарли ўсимликлар — заҳарли моддалар синтез қиладиган ўсимликлар. Бундай ўсимликлар од…

Ядрышко

— Мағизча — мағиз ичидаги зич танача, оқсил-ДНК комплексидан иборат. Рибосомаларни ҳосил …

Ядро

— Мағиз, ядро — эукариот организмлар ҳужайрасидаги органоид. Таркибида оқсиллар, нуклеин …

Ягода

— Резавор мева, юмшоқ мева — кўп уруғли данаксиз мева хили.

Яичник

— Тухумдон — урғочи организмлар жинсий органи. Тухумҳужайралар тухумдонда ҳосил бўлиб, ет…

Яремные вены

— Бўйинтуруқ веналари, кўк томирлар — бош қисмдан юракка қон олиб борувчи томирлар.

Яровые культуры

— Баҳори (қайроқи) ўсимликлар — эрта баҳорда экиладиган ғалла ўсимликлар.

Ярусность

— Поғоналилик, яруслик — ўсимликлар қопламининг поғонали (баланд, паст) жойлашуви.

Ящерицы

— Калтакесаклар — судралиб юрувчиларнинг бир туркуми. Асл калтакесаклар оиласи мазкур тур…

Яйцеклад

— Тухум қўйгич — ҳашаротлар ва баъзи балиқлар жинсий органининг тухум қўядиган ташқи қисм…

Яйцеклетка (яйцо)

— Тухумҳужайра (тухум) — урғочи жинсий ҳужайра; уруғлангандан сўнг ундан янги организм ри…

Яйцевод

— Тухум йўли — тухумдоннинг етилган тухумларни чиқарадиган жуфт йўли.

Язычок

— Тилча — ғаллагулли ўсимликлар барг пластинкаси асосида жойлашган ўсимта.

Язык

— Тил — умуртқали ҳайвонлар ва одам оғиз бўшлиғидаги аъзо. Озуқани айлантириб кўчириш, ют…

Единица таксономическая

Таксономик бирлик — систематикада организмларни ўрганиш қулай бўлиши учун уларни маълум б…

Единство живого вещества

Тирик модда бирлиги — биосферада ҳаёт комплексини ҳосил қилувчи тирик организмнинг моддий…

Единство типа

Тип бирлиги — ҳаёт кечириш тарзидан қатъий назар умумий тузилиши бир-бирига ўхшаш бўлган …

Елимшак

желатин

Елимшик тўқима

колленхима

Еноты

Енотлар — енотсимонлар оиласига мансуб сут эмизувчилар уруғи. Енотларнинг бир неча хил ту…

Естественные враги

Табиий душманлар — ҳайвон ва ўсимлик популяциялари билан табиатан боғлиқ бўлиб, баъзан ул…

Естественный отбор

Табиий танланиш — организмлар эволюциясини ҳаракатлантирувчи омиллардан бири; Ч. Дарвин к…

Естествознание

Табиатшунослик — табиат ҳақидаги фанлар тўплами. Табиатшунослик фанининг мақсади табиатни…

Етилиш

акцелерация

Евгеника

Евгеника — одамнинг ирсий соғлиғи ва уни яхшилаш йўллари ҳақидаги фан. Одам эволюциясини …

Европеоидная раса

Европеоид ирқи — асосий катта ирқлардан бири; териси тиниқ, майин сочли, қирра бурунли, ю…

Евстахиева труба

Евстахиев найи, эшитиш найи — умуртқали ҳайвонларда ҳалқумни ўрта қулоқ бўшлиғи билан бир…

Ехидны

Ехидналар — аспидлар оиласига мансуб заҳарли илонлар. Узунлиги 2 м ча. Австралияда тарқал…

Ехидновые

Ехиднасимонлар — клоакалилар туркумига мансуб сут эмизувчилар. 5 тури маълум. Австралияда…

Ёғли ҳужайра

липоцит

Ёғочланиш

склерификация

Ёл

грива

йўл, бошқача йўл, қўшимча йўл

модда алмашинув жараёнининг икки ёки ундан ортиқ бир-биридан кескин фарқ этувчи йўллардан…

Йўлдош

плацента

Йўлдош ДНК

сателитные ДНК

Ёндош пайванд

аблактировка

Ёншох

симподий

Ёпишувчанлик

агглютинация

Ёруғдан қочувчи

фотофоб

Ёруғлик сочиш

свечение

Ёруғсевар

фотофил

Ёш етилиш

неотения

Ёввойи ўсимлик

сорняк

Юрский период

— Юра даври — мезозойнинг иккинчи даври. Бу даврда айниқса нинабаргли дарахтлар (саговник…

Ювенильный гормон

— Ёшлик гормони, ювенил гормон — ҳашаротларнинг ривожланиш босқичларини бошқарувчи гормон.

Ювенильность

— Ёшлик даври — ўсимликларда уруғнинг униб чиқишидан гуллашга бўлган ўсиш даври.