Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat

Зардоб — одам ёки ҳайвон қонининг шаклли элементлардан тозаланган суюқ қисми бўлиб, диагн…

желчь

Ўқ, сагит-

Саговниклар — очиқ уруғли ўсимликлар туркуми. Асосан тропик ва субтропик мамлакатларда та…

Кўчат — боғ, ўрмон ҳосил қилиш учун махсус майдонларда уруғдан униб чиққан ёки қаламчалар…

Сакрокарпий — юмшоқ мезокарпий.

Саксовул — шўрадошларга мансуб бута ёки унча катта бўлмаган дарахтлар туркуми. Чўл ва даш…

Саламандралар — думли сувда ва қуруқда яшовчи ҳайвонлар оиласи. Украина ва Кавказда учрай…

Салицилат кислота, аспирин — ароматик оксикарбонат кислота. Кўпчилик ўсимликлар таркибида…

Салицин — тол, теракларнинг пўстлоғида учрайдиган гликозид модда.

Сальмонелла — бактериялар туркуми. Спора ва капсулалар ҳосил қилмайди. Ич терлама, сальмо…

Ёғ безлари — сут эмизувчилар терисидаги безлар бўлиб, йўли тук қопчиғига очилади.

Ўзидан уруғланиш — ўсимликларнинг ўзидан чангланганда нормал уруғлар ҳосил қилиш хусусият…

Ўзидан чангланиш — ўсимлик гулининг ўз чанги билан чангланиши.

Ўзини-ўзи бошқариш — тирик организмнинг ҳатто ташқи муҳитнинг ўзгарувчан шароитларида ҳам…

Ўз-ўзини йиғиш — биополимерларнинг, чунончи фермент комплекслари, оқсил глобулалари ва то…

Бепуштлик, уруғсизланиш — ўзидан чангланганда уруғланмаслик, мева бермаслик.

Ўзидан кўпайиш — ДНК молекуласининг ўзидан худди ўзига ўхшаш молекула ҳосил қилиш хусусия…

Сапонинлар — фенантрен ҳосиласи ҳисобланган азотсиз мураккаб органик бирикмалар. Сапонинл…

Сапробионтлар, чириндида яшовчилар — турли хил органик бирикмаларга бой сувларда яшовчи о…

Чириндихўрлар, сапрофаг — органик модда (ўлимтик, чиринди, гўнг кабилар) қолдиқлари билан…

Сапрофитлар — тайёр органик моддалар (ҳайвон ёки ўсимлик қолдиқлари, чириндилар) билан оз…

выживаемость

Чигиртка — гала (тўда) бўлиб яшовчи чигирткаларнинг умумий номи; қишлоқ хўжалик экинлари …

рак

Сарколемма — мускулнинг кўндаланг йўл-йўл толаларини қопловчи плазматик мембраналар. Муск…

Саркома — бириктирувчи тўқималарда ривожланадиган хавфли шиш.

Саркомерлар — мускул толаларидаги миофибриллаларнинг кетма-кет келувчи қисмлари; миофибри…

Саркоплазма — мускул толалари ва ҳужайраларининг плазмалари. Миофибриллалар билан миофила…

Саркоплазматик тўр — мускул толаларининг органелласи. Мускул ҳужайраларида нозик каналлар…

Сарцинлар — шарсимон бактериялар; бўлиниб кўпайгандан кейин тарқалиб кетмасдан тўда ҳосил…

Сателитизм, йўлдошлилик — бир организм ривожланишининг шу муҳитда яшаб турган бошқа орган…

Йўлдош ДНК — ҳужайра центромераларидан ажратиб олинган юксак кетма-кетликка эга ДНК.

Саванна — баланд бўйли ўтлар, сийрак ва якка ҳолда ўсувчи буталар, паст бўйли дарахтлар б…

Шакар — ширин таъмга эга бўлган, сувда яхши эрувчи бирикмалар. Масалан, сахароза, глюкоза…

Сахараза — инвертаза, сахарозани гидролиз қилувчи фермент.

Шакарли ўсимликлар — жамғарма модда сифатида ўзида шакар тўпловчи ўсимликлар. Масалан, ша…

Ширабаргли ўсимликлар — фотосинтез жараёнида баргида шакар ҳосил бўлувчи ўсимликлар (одат…

Сахаромицетлар — ачитқи замбуруғлар туркуми. Табиатда кенг тарқалган бўлиб, нон пишириш, …

Сахароза — шакарқамиш ёки қанд лавлаги шакари. Дисахаридлар группасига мансуб бўлиб, глюк…

Сайғоқ, оққуйруқ — кувушшохлилар оиласига мансуб сут эмизувчи ҳайвон. Чўл ва дашт зоналар…

Сайт, мутация ўрни — мутация ёки рекомбинациянинг энг кичик бирлиги. ДНКдаги бир жуфт нук…

Ачитиш, кўпчитиш — озуқа моддаларини, масалан, глюкозани кислород иштирокисиз (анаэроб ша…

Ажратма, секрет, шира — одам ва ҳайвон организмидаги махсус безлар ишлаб чиқариб, ажратад…

Ажратилган моддалар — ўсимликдаги ажратувчи ҳужайралар томонидан ишлаб чиқариладиган ва ў…

Ажратувчи ҳужайралар — ҳар хил суюқлик ва эфир моддалар ишлаб чиқарувчи безларнинг ҳужайр…

Секреция, шира ажратиш — ҳужайралар, асосан без ҳужайраларининг моддалар ажратиб чиқариш …

Селекция — одам учун фойдали белгилари бўлган ўсимликнинг янги навлари ва дурагайларини, …

Талоқ, қора жигар — умуртқали ҳайвонларнинг қорин бўшлиғида жойлашган қон ҳосил қилиш ва …

Қишлоқ хўжалик биологияси — маданий ўсимликлар, хонаки ҳайвонлар, фойдали микроорганизмла…