Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat
БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ
Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.
Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.
Alifbo koʻrsatkichi
Уруғдон — сперматозоидларни ва жинсий гормонлар ҳосил қилувчи эркак жинсий безлар.
СемействоОила — ботаника ва зоологиядаги бир-бирига яқин бўлган туркум (авлод)ларни бирлаштирувчи …
Семиз ўтларсуккуленты
СемяУруғ — уруғли ўсимликнинг жинсий кўпайиш ва тар-
Семядоли — Уруғпаллаикки паллали ўсимликлар уруғидаги муртакнинг биринчи барги.
Сеноеды — Пичанхўрларҳашаротлар туркуми. Асосан ўсимлик ва уларнинг қолдиқлари билан озиқланади. Китоб, гербар…
Сенсилла — Сенсилласезгирлик элементлари; ҳашаротлар сезги органларининг асосий элементи.
Сенсорные органы — Сезги органлари, сенсор органларидрок қилиш, кўриш, эшитиш, ҳидлаш, сезиш, таъм билиш органлари ва бошқалар.
Сепия — Сепиякаракатица (денгиз моллюскаси)нинг оч жигаррангли бўёғи («сиёҳ қопи»).
Сепсис — Сепсис, чириш, заҳарланишодам ва ҳайвон организмининг умумий юқумли касаллиги; йиринг бойлаган жойлардаги микроорг…
Септы — Септалар, тўсиқлар, пардаларўсимлик ва ҳайвон организмларидаги бўшлиқлар ёки ҳужайра массаларини ажратиб турувчи кўнд…
Сердечный цикл — Юрак циклиюракнинг ҳар бир алоҳида қисқариши (систола ва диастола) туфайли пайдо бўладиган кетма-ке…
Сердце — Юракодам ва ҳайвон организми қон айланиш системасининг марказий органи. Юракнинг ритмик қисқа…
Сердцевина — Ўзакуруғли ўсимликлар поясининг марказий қисми. Рангсиз, жамғарма моддалар тўпланадиган парен…
Серин — Серинпротеиноген аминокислота. Барча оқсиллар таркибида учрайди. Айниқса у ипак оқсили (фиброи…
Серобактерии — Олтингугурт бактериялари, тиобактерияларводород сульфиди ва бошқа олтингугуртли бирикмаларни оксидлаб, ўзи учун зарур энергияни о…
Серое вещество — Кулранг моддабош ва орқа мия моддаси. Унинг асосини нейрон таналари ва глиал ҳужайралар ташкил қилади.…
Серология — Серологияқон зардоби хусусиятларини, бегона таначалар билан зиддитаначаларнинг ўзаро таъсирини ўрг…
Серотоксин — Серотоксинқон зардоби заҳари.
Серозные железы — Сероз безлар, зардоб безларитиниқ, қон зардобига ўхшаш сувли секрет ишлаб чиқарувчи безлар.
Серозная оболочка — Сероз пардаэпителиал қатлам билан ўралган бириктирувчи тўқимали парда. Одам ва ҳайвон танаси бўшлиқл…
Серёжка — Кучалатўпгул хили. Масалан, терак, оқ қайин ва бошқалар гули.
Сетчатка — Тўр пардакўз соққасининг бирмунча қалин ички пардаси. Ёруғликни сезувчи ва
СетчатокрылыеТўр қанотлилар — ҳашаротлар туркуми. Личинкалари (қуртлари) ҳар хил боғ ва ўрмон зараркун…
Сетка — Тўр қоринкавш қайтарувчи ҳайвонлар ошқозонининг иккинчи бўлими, чандиқ ва қатқорин орасида жойлашг…
СевооборотАлмашлаб экиш — қишлоқ хўжалик экинларини маълум давр ичида навбатма-навбат алмашлаб экиш…
СеянецУруғкўчат — асосан дарахт ва буталарнинг уруғидан экиб етиштириладиган кўчат.
Сезишосязание
СферосомыСферосомалар — цитоплазмада эркин ҳолда учрайдиган, липид ва оқсиллардан ташкил топган до…
Шарпеево волокноШарпеев толалари — пайнинг суяк билан туташган жойидаги суяк парда ва суякни бириктириб т…
ШелкопрядыИпак қуртлар — тунги капалаклар айрим оилаларининг умумлашган номи. Қуртлари ипакдан пилл…
ШелководствоИпакчилик, пиллачилик — ипак кўпайтириш, боқиш, пилла тайёрлаш ва янги ипак қурти зоти ҳа…
ШершниҚовоғарилар — асл арилар уруғи; ариларнинг энг йириги. Чаққан жойида кучли оғриқ пайдо бў…
ШерстьЖун — сут эмизувчилар терисидаги қопловчи қатлам. Момиққа нисбатан бирмунча узун ва камро…
Шестилучевые кораллыОлти шуълали маржонполиплар — маржонполиплар кенжа синфи.
ШимпанзеШимпанзе — йирик одамсимон маймунлар туркуми. Бўйи 150—165 см, вазни 45—80 кг. Биохимик к…
ШизогонияШизогония — энг содда ҳайвонлардан споралиларга ва баъзи сувўтларга хос жинссиз кўпайиш т…
Шванновские клеткиШванн ҳужайралари — нерв толалари қобиғини шакллантирувчи ҳужайралар.
СидерацияСидерация, яшил ўғитлар, кўкат ўғит — тупроқ унумдорлигини ошириш мақсадида махсус экилга…
СифонофорыСифонофоралар — гидрозойларнинг кичик синфи. Эркин сузиб юрувчи ковакичли организмлар, яъ…
Сифоновые водорослиНайчасимон сувўтлар, сифонли сувўтлар — танаси алоҳида ҳужайраларга бўлинмаган яшил сувўт…
СилосСилос — биологик ёки кимёвий ишлов берилган серсув ва ширали ем-хашак.
Силосование кормовЕм-хашакларни силослаш — чорва молларининг барча турлари учун витаминларга бой, узоқ вақт…
СимбиозҲамхоналик, симбиоз — икки ва ундан ортиқ турларнинг ҳамхона ва ўзаро манфаатдорликда яша…
Симпатическая нервная системаСимпатик асаб системаси — одам ва умуртқали ҳайвонлар вегетатив асаб системасининг бир қи…
СимпластСимпласт, синцитий — организмнинг ҳужайра тузилишига эга бўлмаган кўп ядроли протопласти.…
Симподиальное ветвлениеСимподиал шохланиш, ёншохланиш — шохланиш типларидан бири; бунда тана учидаги куртак ўсиш…
СимподийЁншох, симподий — симподиал шохланиш натижасида ҳосил бўлган ёншохлар. Масалан, ғўзада си…
СимпортСимпорт, қўш кўчирилиш — икки модданинг бир-бирига мувофиқ равишда бир йўналишда кўчирили…
СинантропСинантроп, хитой одами — энг қадимги қазилма одам. Дастлаб Хитой ҳудудидан топилган.