HAYOT жамғармасининг бепул миллий лойиҳаси
Терминологик

Биологиядан русча-ўзбекча изоҳли луғат

БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ

Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.

Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.

Алифбо кўрсаткичи

Магнитобиология — Магнитобиология

биофизика бўлими. Табиий ва сунъий магнит майдонининг тирик организмларга таъсирини ўрган…

Магнитотропизм — Магнит майдонида эгилиш, магнитотропизм

ўсимлик поя, илдизининг ўсиш жараёнида табиий ва сунъий магнит майдони таъсирида эгилиши.

Магнолии — Магнолиялар

икки паллали ўсимликларга мансуб доим яшил дарахтлар. Қрим, Кавказ ва Ўрта Осиёда ўстирил…

Макаки — Макакалар

тор бурунли маймунлар туркуми. 10—20 тадан пода бўлиб яшайди. Ўсимликлар ва ҳашаротлар би…

Маковые — Кўкнордошлар

икки паллали ўсимликлар оиласи. Кўкноридан олий навли мой, морфин, папаверин тайёрланади.

Макро... — Катта, юқори, юксак

маъносини англатади; мураккаб сўзларнинг таркибий қисми.

Макроэлементы

Макроэлементлар — ўсимликларнинг озиқланиши учун кўп миқдорда зарур бўладиган кимёвий эле…

Макроэнергетические соединения

Энергияга бой бирикмалар — АТФ ва ферментатив реакцияларда АТФ ҳосил қилиш хусусиятига эг…

Макроэволюция

Катта эволюция, макроэволюция — турдан юқори поғонада турувчи таксономик категориялар, яъ…

Макрофаги

Катта ҳужайралар, бириктирувчи тўқима ҳужайралари, макрофаглар — одам ва умуртқали ҳайвон…

Макрогамета — Катта жинсий ҳужайра, макрогамета

ҳаракатсиз урғочи жинсий ҳужайра.

Макроглия — Макроглия

нерв тўқимаси хилларидан бири. Нейронларга ўхшаш ҳужайралар, бир оз қўзғатиш хусусиятига …

Макромолекула — Макромолекула

кичик молекулаларнинг такрорланиши натижасида ҳосил бўлган полимерлар. Мураккаб ва ўзига …

Макронуклеус

Макронуклеус, йирик мағиз — инфузориялардаги катта соматик ядро. Модда алмашинуви жараёнл…

Макроорганизмы

Катта организмлар, макроорганизмлар — ўлчами 0,5 миллиметрдан ортиқ бўлган кўп ҳужайрали …

Макроспора

Катта спора, макроспора — спорали юксак ўсимликларнинг урғочи жинсий гаметофит ҳосил қилу…

Макула

Эшитиш доғлари, макула — умуртқали ҳайвонлар ички қулоғидаги сезувчи ҳужайралар гуруҳи.

Маквис — Маквис

Ўрта денгиз атрофларида кенг тарқалган қаттиқ баргли, тиканли доимяшил бута ва дарахтлард…

Мальки

Майда балиқчалар — балиқлар ривожланишидаги дастлабки босқич.

Малокровие

Камқонлик — қон миқдорининг камайиши ва унинг сифат таркибини ўзгариши билан боғлиқ бўлга…

Мальпигиевы сосуды

Мальпигий томирлари — ҳашаротлар, ўргимчаксимонлар ва кўпёқлилар ўрта ҳамда орқа ичаги че…

Мальпигиевы тельце

Мальпигий таначалари — одам ва деярли барча умуртқали ҳайвонлардаги бауман капсуласи била…

Мальтоза

Мальтоза, дон шираси, дон шакари — иккита глюкоза молекуласидан иборат дисахарид. Унаётга…

Мальвовые

Гулхайридошлар — икки паллали ўсимликлар оиласи; масалан, ғўза.

Маммология

Маммология, маммалиология — зоологиянинг сут эмизувчиларни ўрганувчи соҳаси.

Маннаны

Маннанлар — ўсимликларнинг жамғарма ва таянч вазифасини бажарувчи полисахаридлари; асосан…

Маскулинизация

Маскулинизация, эркакланиш — урғочи зотларда эркаклик иккиламчи жинсий белгиларнинг пайдо…

Масличные культуры

Мойли ўсимликлар — мева ёки уруғларида кўп миқдорда мой тўплайдиган ўсимликлар. Масалан, …

Маслиновые

Зайтундошлар — икки паллали ўсимликлар оиласи. Европа зайтуни асосан мевасидан мой олиш ё…

Массовый отбор

Ялпи танлаш, умумий танлаш — ўсимликларнинг янги навини яратиш мақсадида, дастлабки навла…

Материнская порода

Она жинс — тоғ жинси; физик, физик-химик жараёнлар ҳамда одам фаолияти таъсирида ундан ту…

Матка

Бачадон — одам ва ҳайвонларда урғочи жинсий системанинг пастки кенгайган қисми. Етилган т…

Матричная-РНК

қ. Информационная-РНК.

Матрикс

Матрикс (цитологияда) — ҳужайранинг асосий моддаси.

Матрица

Матрица — генетик информация нусхасини олиш учун қолип ёки асос. Бу ДНК нинг полинуклеоти…

Матураза

Матураза — интронларни қирқиш ва транспорт-РНК ларнинг «етилиш» реакцияларини катализловч…

Мечение животных

Ҳайвонларни тамғалаш (белгилаш, нишонлаш) — ҳайвонлар биологиясини ўрганиш ёки бирор зотн…

Мед пчелиный

Ари асали — ширин шарбатсимон модда. Ўсимликлар гул ширасининг ишчи асалари организмида қ…

Медиаторы

Медиаторлар — асаб системасида воситасиз ҳужайралараро ўзаро таъсирни амалга оширувчи физ…

Медоносы

Асалчил ўсимликлар, асал берувчи ўсимликлар — гулларида нектар (гулшира) бўлган ўсимликла…

Медузы

Медузалар — денгиз сувларида эркин сузиб юрувчи ковакичлилар. Сцифоидлар ёки ҳақиқий меду…

Мегакариоциты

Мегакариоцитлар — сут эмизувчиларнинг қон ҳосил қилувчи органларидаги йирик ядроли ҳужайр…

Мегоэволюция

Мегоэволюция — энг йирик таксон (синф, тип) ларнинг шаклланишига олиб келувчи эволюцион ж…

Междоузлие

Бўғим оралиғи — ўсимлик поясининг икки бўғим оралиғи.

Междуклеточные контакты

Ҳужайралараро алоқалар — плазматик мембраналарнинг махсус қисмлари ҳисобига ҳосил бўладиг…

Межклетники

Ҳужайра оралиғи — ўсимлик тана ҳужайралариаро ковак (бўшлиқ). Турли суюқлик ёки ҳаво била…

Межклеточная жидкость

Ҳужайралараро суюқлик (қ. Тканевая жидкость).

Меланины

— Меланинлар — одам ва ҳайвонлар териси, сочлари (жунлари), патлари ва бошқаларнинг қора …

Меланизм

— Меланизм — ҳайвонлардаги қора ва қўнғир ранг пигментлари билан боғлиқ ҳодиса.

Мелиорация

— Мелиорация, тупроқ хусусиятларини яхшилаш — ер ресурсларидан самарали фойдаланиш мақсад…