HAYOT жамғармасининг бепул миллий лойиҳаси
Терминологик

Биологиядан русча-ўзбекча изоҳли луғат

БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ

Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.

Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.

Алифбо кўрсаткичи

Ликоподий

— Ликоподий — плаунларнинг етилган қуруқ спорари. Таркиби 50 % мой ва бошқа бирикмалардан…

Лилейные

— Лоладошлар, пиёздошлар — бир паллали ўсимликлар оиласи. Масалан, пиёз, саримсоқ, лола в…

Лимфа

— Лимфа — лимфатик системани тўлдириб турувчи рангсиз ёки оқ сариқ рангли суюқлик. Лимфат…

Лимфа системаси

умуртқали ҳайвонлар ва одамдаги тўқима ҳамда органлардан лимфа суюқлигини йиғиб, вена сис…

Лимфоциты

Лимфоцитлар — лейкоцит гуруҳларидан бири. Махсус лимфоид тўқималарда, қонда лимфоцит кўп …

Лимфоциты Т-типа

Т-лимфоцитлар — тимусда ривожланувчи лимфоцитлар бўлиб, кейинчалик қон билан лимфатик туг…

Лимфоциты В-типа

В-лимфоцитлар — тимусга боғлиқ бўлмаган ҳолда фабрициев халатачаларда ёки иликда ривожлан…

Лимнофилы

— Кўлмаксеварлар, лимнофиллар — оқмайдиган, кўлмак сувларда яшовчи тирик организмлар.

Лимнофиты

— Кўл ўсимликлари, лимнофитлар — кўлларда ўсувчи ўсимликлар.

Лимон

— Лимон — рутадошларга мансуб субтропик ва тропик зоналарда ўсувчи дарахтсимон ўсимлик. В…

Линия

Тизим — жинсий йўл билан кўпаювчи бир гомозиготали доимо ўзидан чангланувчи ўсимликнинг а…

Линия чистая

Тоза тизим — бир гомозиготали доимо ўзидан чангланувчи ўсимликнинг уруғи, насли, авлоди. …

Линька

Туллаш, пўст ташлаш — ҳайвонлар ва ҳашаротнинг вақти-вақти билан тана ташқи қоплағичини, …

Линт

Қисқа тук, линт — чигит туки. Толадан тозаланган чигитнинг устки қисмида қолиб кетган қис…

Лиофилизация

Лиофил қуритиш, лиофиллаш — биологик материаллар — тўқима, ҳужайра ва бошқаларни музлатил…

Липаза

Липаза — ёғларни глицерин ва ёғ кислоталарига парчаланиш реакциясини катализловчи гидрола…

Липиды

Липидлар — органик эритувчилар (бензин, бензол, хлороформ, гексан) да яхши эрийдиган ва с…

Липидный бислой

Ёғли қўшқават, липидли қўшқават — биологик мембраналарнинг асосий структураси. Кўпчилик с…

Липопротеины

Липопротеинлар — аминокислота ва ёғлардан ташкил топган мураккаб оқсил-

Липосома

Ёғли танача, ёғли пуфакча, липосома — 1) ичида эритма бўлган ва липидли мембрана билан ўр…

Липоцит

Ёғли ҳужайра.

Лишайники

Лишайлар — танаси вегетатив органлар (поя, барг ва илдизлар) га дифференциацияланмаган ту…

Лист

Барг — ўсимлик тана ва новдаларида ўрнашган асосий органлардан бири. Фотосинтез, газ алма…

Листоеды

Баргхўрлар, барг кемирувчилар — қўнғизлар оиласи. Кенг тарқалган. Қўнғизи ва қурти барг б…

Листопад

Хазонрез — ўсимлик баргларининг табиий тўкилиши. Одатда дарахтлар ва буталарда кузатилади.

Листовая диагностика

Япроқ диагностикаси — баргдан тайёрланган кесмалар, тўқима ёки шираларини кимёвий анализ …

Листовая пластинка

Барг япроғи, барг шапалоғи — баргнинг кенгайган қисми.

Листовая подушечка

Барг ёстиқчаси — баргнинг новда ёки шохча билан бирлашадиган еридаги бўртма.

Листовой черешок

Барг банди — барг япроғини поя билан бирлаштирувчи қисми.

Литофиты

Тошсеварлар, литофитлар, тош ўсимликлари — тош ва қояларда ёки уларнинг ёриқларида ўсадиг…

Лихенология

Лишайшунослик, лихенология — ботаниканинг лишайларни ўрганувчи бўлими.

Лизасома

— Лизасома — ҳужайра структураси. Уларда мураккаб органик бирикмаларни парчаловчи гидроли…

Лизин

— Лизин — зарурий аминокислота. Барча тўла қийматли оқсиллар таркибида учрайди. Озуқа ва …

Лизис

— Лизис, парчаланиш, эриш — ферментлар ва бошқалар таъсирида ҳужайралар, тўқималарнинг ем…

Ложный плод

Сохта мева — гул тугунчасидан ташқари яна гулўрин иштирокида ҳосил бўлган мева. Масалан, …

Ложноногие

Сохта оёқлилар — бўғма илонлар оиласи.

Локус

Локус — хромосоманинг маълум ирсий омил, яъни ген жойлашган қисми, ўрни.

Лопатка

Курак суяги — умуртқали ҳайвонларнинг курак суяги.

Лопатоногие

Куракоёқлилар — денгиз моллюскалари синфи. Оёқларида қўшимча пардасимон бир жуфт ўсимтала…

Лопух

Қариқиз — мураккабгулдошларга мансуб ўсимлик тури.

Лось

Лось — буғулар оиласига мансуб ҳайвон. Асосан, ўрмонда, дарё ва кўл соҳилларида яшайди.

Лососевые

Сулаймонбалиқлар, лососсимонлар — денгиз ва чучук сувда яшовчи балиқлар. Ўрта Осиёда Орол…

Лотосовые

Нилфиядошлар — ўсимликлар оиласи.

Лоза

Занг, ток новдаси.

Луб

Луб, флоэма, ковик — ўсимликлар поя ва илдизларидаги тўқима комплекси. Луб тўқимасининг а…

Лубоеды

Лубхўрлар, ковиктолахўрлар — пўстлоқ (ко-

Лубяное волокно — Луб толаси, қобиқ тола

пўстлоқ (қобиқ)дан ажратиб олинадиган узун тола. Тўқимачилик саноатида кенг ишлатилади. М…

Луг — Ўтлоқ, кўкаламайдон

табиий ўсган ёки сунъий равишда экилган ўтлар билан қопланган ер майдони. Яйлов ҳамда пич…

Луговедение — Кўкаламайдоншунослик

кўкаламайдон, ўтлоқларни ўрганувчи фан.

Луковица — Пиёз, бошпиёз

ўсимликнинг қисқарган, этли ер ости пояси. Масалан, пиёз.