Ўзбекча-туркча изоҳли луғат

Кıз кардеш.

Ўрнига ўрин, бир нарсанинг эвазига тўланадиган ҳақ ёки бир нарсанинг ўрнини босадига…

Вужуднинг, тананинг сиртқи қисми, сирти.

Дуварларı боямак ичин кулланıлан суландıрıлмıш киреч вея боя.

Ўз юртидан бошқа жойга сургун қилиш, ҳайдалиш, қувғин.

Катта давлатга, бойликка эга бўлган, давлатманд, бой.

Афти, башараси хунук; кўримсиз, бадбуруш.

Бахти ёмон, толейи паст; бахциз.

Бировга ёмонлик истовчи, бадхоҳ.

Бўйи, ҳиди ёмон; қўланса, сассиқ.

Шарап, ички.

Бадемден чıкарıлан ве дери, кўселе гиби шейлери юмушатмак ичин кулланıлан яғ.

Боғазıн ики янıнда бирер тане булунан, бадем бичиминдеки орган.

Феъли, хулқ-атвори ёмон.

Ўрдек.

Бирден бире ортая чıкан теҳликели дурум.

Воқеликни нафис санъат воситалари, тимсоллар орқали ифода этувчи, тасвирловчи.

Аччиғи тез, жаҳли ёмон.

Нафсини тия олмайдиган, нафси бузуқ.

Ёмон ном чиқарган, номи булғанган, номига доғ тушган; ёмон отлиқ.

Қовоғи солиқ, хўмрайган.

Хотиржамлик билан, шошмасдан, баҳайлихотир.

Üзüм кüтüклеринин булундуғу топрак парчасı.

бағлач

Каплумбаға.

Ёлку йüкü.

Ияк остидаги осилинқираб турган эт.

Анлашмак, узлашмак, уймак.

Бüйüкü.

Бешиктеки чокуғун дüшмемеси ичин бешиғе сарıлıп бағланан, кумаштан япıлмıш энли бағ.

И̇стемине, гüкüне вея ярдıмıна бағлı олан, ўзгüрлüғü, ўзерклиғи олмаян.

Бағıмлı олмаян, мüстакил.

Гўғüс.

Кўкрак, кўкс, тўш.

(И̇нсан) Йüксек ве гüр сес чıкармак.

Кендини белли этмек.

Бағıшламак иши вея бичими.

Бахш этмоқ, бермоқ.

И̇ртибат

Аскери, сияси ёʻнден ҳич бир блока бағлı оламаян (üлке)

Бир бағ иле туттурулмуш олан, таби.

Бир дüшüнкее, бир инанıша ашıрı ўлчüде бағлı инсан.

Ғоят даражада, ғоятда, жуда ҳам.

Тенг бўлишиб емоқ, ўртада емоқ, ичмоқ ёки бўлишиб олмоқ.

Бир шейин герчек себеби гизленерек илери сüрüлен сўзде себеп.

Кıштан сонра гелен мевсим, илкбаҳар.

Тарчıн, каранфил, зенкефил, кара бибер гиби мадделерин топлу адı.

Ҳавоси мўл ва мусаффо, шу билан бирга кенг, очиқ.

Жуда катта, улкан, ҳайбатли.

Себзе етиштирилен ер, бостан.