HAYOT жамғармасининг бепул миллий лойиҳаси
Таржима

Ўзбекча-туркча изоҳли луғат

Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат

Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.

Большой узбекско-турецкий и турецко-узбекский толковый словарь. Ценен близостью языков, двунаправленностью и объяснениями; полезен для сравнительной тюркской лексикографии.

Алифбо кўрсаткичи

ҚАБАРИҚ

Бўртиб чиққан.

ҚАБАРМОҚ

Қавармоқ.

ҚАБИҲ

Кишини жиркантирадиган, нафратлантирадиган; ярамас, разил.

ҚАБИҲЛИК

Ярамаслик, разиллик, жирканчлик.

ҚАБИЛ

ТАРЗ; ЁʻНТЕМ

ҚАБИЛА

Синфий жамиятгача қариндошлик муносабатлари, урф-одати, тил ва ҳудудий жиҳатдан ўзаро…

ҚАБИЛАДОШ

Бир қабилага мансуб бўлган кишилар (бир-бирига нисбатан).

ҚАБОҲАТ

Қабиҳ иш, ярамас хатти-ҳаракат; разиллик, ифлослик.

ҚАБР

Ўлик кўмиладиган жой; гўр, мозор.

ҚАБРИСТОН

Ўликлар дафн қилинадиган жой; қабристон, мозор.

ҚАБУЛ

Таклиф, илтимос ва sh.k.ga билдирилган розилик, маъқуллаш.

ҚАБУЛХОНА

Расмий идораларда иш билан келувчилар қабул қилинадиган хона.

ҚАЧОН

Пайтни аниқловчи сўроқ.

ҚАЧОНГАЧА

Вақтнинг чегарасини аниқловчи сўроқ.

ҚАД

Кишининг бўйи-басти; қомат.

ҚАДАҲ

Май ичиладиган идиш; жом.

ҚАДАМ

Оёқ ташлаб қилинган ҳар бир ҳаракат; одим.

ҚАДАМОҚ

Тирамоқ, қадамоқ.

ҚАДАР

Таққослаш, ўхшатиш маъноларини ифодалайди, -дек, ўхшаш маъноларини билдиради.

ҚАДИМ

Узоқ ўтмиш, қадимги замон.

ҚАДИМГИ

Узоқ ўтмишда майдонга келган, узоқ замонлардан бери мавжуд бўлган; қадимий, кўҳна.

ҚАДОҚ

Узоқ ишқаланиш натижасида терида (кўпинча қўл ва оёқда) ҳосил бўладиган қаттиқ қав…

ҚАДР

Жамиятда, кишилар ўртасида тутган ўрин, обрў-эътибор, ҳурмат, нуфуз.

ҚАДРДОН

Кўпдан бери таниш бўлган, ҳурматли, яқин киши; қалин, жонажон дўст.

ҚАДРЛАМОҚ

Обрў-эътиборига, қадр-қимматига яраша иззат-ҳурмат кўрсатмоқ, қадр қилмоқ.

ҚАДРЛАШ. 2.ТАҚДИР. ҚАДРЛИ

Ҳурматли, қимматли, азиз, муҳтарам.

ҚАЕР

Жойни аниқловчи сўроқ.

ҚАЕРДА

Нарсанинг ўрнини аниқловчи сўроқ.

ҚАЕРДАН

Ҳаракатнинг манбаини аниқловчи сўроқ.

ҚАЕРГА

Ҳаракатнинг ёʻналишини сўроқ.

ҚАФАС

Қуш ёки ҳайвонларни сақлаш учун, симдан тўқиладиган яшик ёки хонача.

ҚАҲАТ

Бирор нарса камчил, етишмайдиган, пулга ҳам топилмайдиган бўлиб қолган ҳолат.

ҚАҲҚАҲА

Қаттиқ хушчақчақ кулги.

ҚАҲР

Қаттиқ аччиқланиш ҳолати, ғазаб.

ҚАҲРАМОН

Шижоати, довюраклиги, ботирлиги билан шуҳрат қозонган, мардлик қилиб ўзини кўрсатган…

ҚАҲРАМОНЛИК

Жонбозлик, мардлик.

ҚАҲРАТОН

Жуда қаттиқ, шиддатли, ортиқ даражада совуқ.

ҚАҲРЛИ

Қаҳр-у ғазабга тўлган, қаҳр-у ғазаб ифодаловчи; ғазабли.

ҚАҲВА

Кофе.

ҚАЛЪА

Душман ҳужумига қарши мустаҳкам девор ва хандак билан ўралган, мудофаа воситалари, ист…

ҚАЛАМ

Ўртасига ингичка, узун, график жойлашган чўп шаклидаги ёзув асбоби.

ҚАЛАМЧА

Кичкина қалам, қолдиқ қалам.

ҚАЛАМДОН

Қалам, перо, ручка солиб қўйиладиган қутича.

ҚАЛАМПИР

Гармдори.

ҚАЛАЙ

Сўроқ гап олдидан кириш сўз вазифасида ишлатилади.

ҚАЛБ

Юрак, дил.

ҚАЛБАКИ

Алдаш, қаллоблик мақсадида аслига ўхшатиб қилинган, сохта.

ҚАЛДИРҒОЧ

Чумчуқсимон туркумига мансуб, қаноти ингичка ва узун, жуда тез учадиган, қора-ола кик…

ҚАЛИН

Кўндаланг кесими катта (одатда ясси-ёйиқ нарсалар ҳақида).