Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati

— ривоят. Бирор тарихий ҳодиса ёки кечмиш воқеани фантастик тарзда тасвирловчи асар. Афсо…

— эртакчи, бахши. Халқ оғзаки ижодининг эпик ва лирик турга хос намуналарини айтувчи, куй…

— эртак, чўпчак. Халқ оғзаки ижодига хос эпик тур жанри. Халқ эртаклари барча халқлар оғз…

эртак-драма. Эртак асосида яратилган ёки фантастик характердаги драматик асар. Масалан, А…

ҳайвонот ҳақида эртак ёки мажозий эртак. Халқ эртакларининг бир тури бўлиб, у барча халқл…

ҳикоявий сюжет, эртак сюжети. Фантастика, уйдирма етакчилик қилган сюжет. Масалан, Ғафур …

баён услуби, ҳикоя услуби. Услуб кўринишларидан бири бўлиб, бу услубда ижодкор ўз фикрини…

скетч. Кичик ҳажмли кулгули — юмористик ёки сатирик характердаги пьеса. Бундай пьесалар а…

скоморох. Қадимги Русьда ҳам қўшиқчи, ҳам машшоқ, ҳам қизиқчи одам. Скоморох термини XIII…

тез айтиш. Халқ оғзаки ижодидаги жанрлардан бири: у айрим нутқ товушларининг қайтарилиши …

стопанинг кучсиз қисми. Шеърий бирикмаларнинг кучсиз қисми. Ўзбек шеъриятида рукн ёки тур…

славянизм. Архаизм (қ.) нинг бир тури бўлиб, умумрус тилида ишлатилмайдиган, истеъмолдан …

ҳижо. Бир нафас олиш билан айтиладиган товуш ёки товушлар бирикмаси. Масалан, Ўз-бе-кис-т…

урғули-ҳижоли шеър тузилиши (қ. Силлабо-тоническое стихосложение).

— мураккаб кўчим. Метафора, жонлантириш, синекдоха, аллегория, ирония, литота, перефраза …

мураккаб стопа, туроқ. Мисралардаги туроқларнинг турли миқдорда бўлиши:

— мураккаб банд. Турли ўлчамдаги мисралардан тузилган банд: 2 3 4 Яна қуёшнинг ўрам нури …

сўз анафораси. Жумла ёки гап бошида бир хил сўзларнинг такрорланиб келиши (қ. Анафора).

ривоя. Қадимги рус адабиётида бирор машҳур тарихий шахс, воқеа ҳақида ҳикоя қилувчи қисса…

ривоя,

— жуфт қофия. Қофия кўринишларидан бири: мисраларнинг иккитадан ўзаро қофияланиб келиши. …

— қўшма шеър. Эркин (сарбаст) шеърнинг бир тури: бундай шеърда мисралардаги урғулар сони …

— адабий асар мазмуни ва шакли. Бадиий асарни таҳлил қилиш жараёнида уни бир бутунликда т…

(итал. sonare — жарангламоқ сўзидан) — сонет. Ўн тўрт мисрадан иборат шеър тури бўлиб, кў…

— бирикмали қофия. Икки ёки ундан ортиқ қофиядош, оҳангдош сўзларнинг ўзаро боғланиб кели…

— социалистик реализм. Совет адабиёти ва адабий танқидчилигининг асосий ижодий методи, ре…

социал конфликт. Конфликт кўринишларидан бири: бадиий асарда турли социал гуруҳлар ўртаси…

— ижтимоий роман. Романнинг моҳиятига кўра фарқланадиган тури. Агар романда асосан севги-…

— спенсер банди. Тўққиз ямбли мисрадан иборат, а — б — а — б — б — в — б — в — в шаклида …

— такрор. Стилистик усул кўринишларидан бири: бир хил синтактик бирикмаларнинг жумла боши…

— аралаш қофия. Қофияланиш тартиби а — в — с, а — в — с, а — в — с, с—в—а ва ҳ. к. шаклид…

— спондей. Антик шеър тузилишида икки чўзиқ ҳижодан иборат стопа, рус силлабик-тоник шеър…

— ифода воситалари, ифодавий воситалар (қ. Выразительные средства).

— ўхшатиш. Бадиий тасвир воситаларидан бири. Ўхшатиш кўчимнинг содда турига киради ва икк…

қиёсий метод (қ. Компаративизм).

қиёсий-тарихий метод (қ. Компаративизм).

(итал. stanza — бекат сўзидан) — станслар. Темаси билан ўзаро боғланган, бир неча тўртлик…

билиналар (қ. Былины).

билиналар (қ. Былины).

былиналар.

(гр. stylos — ёзиш учун фойдаланиладиган предмет сўзидан) — услуб, стиль. 1. Ёзувчи ижоди…

ёзувчи услуби. Ижодкорнинг ўзига хос тили, характер яратиши ва бадиий қуввати. Ҳар бир чи…

— стилистика. Бадиий нутқнинг турли услублари ҳақидаги таълимот. Стилистика тил ҳақидаги …

(стиль сўзидан) — стилизация. Бирор ёзувчи ижодига хос ғоявий-бадиий хусусиятларга, ифода…

(гр. stichos — қатор, тартиб сўзларидан)—1) шеър, назм; 2) шеърий мисра. Оҳанг жиҳатидан …

— шеър. Муайян ритмикага, вазнга солинган, ҳаяжонли нутқ — лирик ёки лирик-эпик асар (қ. …

— прозаик шеър, насрий шеър, прозаик лирика. Эмоционаллиги ва маълум ритми билан шеърга ў…

— шеърий ритм, шеър ритми. Шеърий асарда товушларнинг тартибли, текис такрорланиб келиши.…

— шеърий роман. Шеърий йўл билан ёзилган роман бўлиб, улар ҳам прозаик романлар каби ҳаёт…

(гр. strophe — бурилиш, муйилиш сўзидан) — шеър банди. Мазмуннинг шартли тугаллиги билан …