Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati
Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати
Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.
Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.
Alifbo koʻrsatkichi
— тоник шеър тузилиши (қ. Тоническое стихосложение).
Какофония(ингл. cacophonic — оҳангсизлик сўзидан) — какофония. Шеърдаги айрим товушларнинг мос кел…
Каламбур— сўз ўйини, қочириқ (қ. Игра слов).
Каламбурная рифма— қочириқли қофия. Сўз ўйинига, омонимларнинг оҳангдошлигига асосланган ва комик, ҳазилом…
Календарная поэзия— мавсумий поэзия, календарь поэзия. Йил фасллари билан боғлиқ бўлган урф-одатларни тасви…
Калька(фр. calque — тиниқ буюм, қоғоздаги нусха сўзидан) — калька. Сўз ёки иборани бир тилдан и…
Каллиграфия— хаттотлик, каллиграфия
Канонический текст(гр. canon — қоида, намуна сўзидан) — барқарор текст, асосий текст. Текстологияда автор т…
Кант или канта(гр. cantus — куйлаш, қўшиқ сўзидан) — кант ёки канта. Дабдабали характердаги оҳанги жиҳа…
Кантата(итал. canzone, лат. canto — куйлайман сўзидан) — кантата. 1) Яккахон ашулачилар, хор ва …
Кантилена— кантилена. Ўрта асрлардаги Ғарбий Европа шеъриятининг бир тури: қўшиқ учун мўлжалланган…
Канцеляризмы— канцеляризмлар. Бадиий адабиётда образни индивидуаллаштиришда услуб воситалари сифатида…
Карикатура(ит. caricatura — кулгили, масхарали сўзидан) — карикатура. Кишилардаги бесўнақай хатти-ҳ…
Картина—1) сурат, лавҳа, манзара, тасвир (рисунок); 2) картина (кинофильм); 3) кўриниш — саҳна а…
Касыда(ар. قصيده — мақсад, ният сўзидан) — қасида. Араб, форс-тожик ва туркий халқлар классик а…
Касакаса. Ўрта асрлар корейс поэзиясининг асосий жанрларидан бири бўлиб, у банд тузилишига эг…
Каталектический стих— каталектик шеър. Охирида бирор урғу тушириб қолдирилган стопа билан тугалланувчи шеърий…
Каталектика(гр. catalego — тамомлайман, тугаллайман сўзидан) — каталектика, 1) шеърнинг ритмик тугал…
Катарсис(гр. catarsis — тозаланиш, мусаффоланиш сўзидан) — катарсис. Эстетикага оид терминлардан …
Катастрофа(гр. catasrophe — бурилиш, тўнтариш сўзидан) — катастрофа. Антик трагедияларда ўзидан сўн…
Катахреза(гр. cata — зид ва chresis — қўлланиш сўзларидан) — катахреза. Ҳозирги поэтикада зид кўчи…
Катрен(фр. quatrion сўзидан) — тўртлик. Бу термин чегараланган маънода фақат тугал мазмун ифода…
Казацкие летописи— казак йилномалари. Украин халқининг 1648—1654 йилларда Богдан Хмельницкий бошчилигида о…
Киклические поэмы— киклик поэмалар. Гомер давридан кейинги, яъни эрамиздан аввалги VI—V асрларда яратилган…
Кинематографический сценарий— кинематография сценарияси, кинематографик сценарий. Кинофильм учун ёзилган асар.
Кинолениниана— кинолениннома. Киношуносликда кейинги йилларда пайдо бўлган термин бўлиб, у башариятнин…
Киноновелла— киноновелла, киноҳикоя. Киношуносликнинг ўзига хос термини бўлиб, 20- йилларда бу терми…
Киноповестькиноповесть. Киношуносликнинг ўзига хос терминларидан бири бўлиб, киноновеллага нисбатан …
Кинороманкинороман. Кино санъатидаги алоҳида жанрлардан бирининг киношуносликдаги номланиши бўлиб,…
Киносценарий(итал. scenario, лат. sceana — саҳна сўзидан) — киносценарий, киносценария. Кинофильм яра…
Китъа(ар. قطعه — қисм, парча, бўлак сўзидан) — қитъа. Шарқ халқлари классик поэзиясида кенг та…
Классическая литература— классик адабиёт. Ўтмишнинг ва ҳозирги замоннинг ғоявий-бадиий жиҳатдан юксак, намуна бў…
Классик( лат. classicus — намунавий сўзидан) — классик. Кенг маънода адабиёт, санъат ва фаннинг …
Классицизм(лат. classicus — намунавий сўзидан) — классицизм. XVII асрнинг бошларида Европа мамлакат…
Клаузула(лат. clausula — хулоса, хотима сўзидан) — клаузула. Шеърий мисралардаги энг охирги урғуд…
Клерикальная литература— клерикал адабиёт, диний адабиёт. Дин, бидъат ва хурофотни тарғиб этувчи адабиёт.
Климакс(гр. climax — зинапоя сўзидан) — климакс. Стилистик фигуралардан бири бўлмиш градация (қ.…
Кобзарь— қўбузчи. Украин халқ қўшиқчиси. Қўбузчи халқ чолғу асбоби — қўбуз (бандура) чалиб, укра…
Кода(итал. coda, лат. cauda — дум сўзидан) — кода. Қатъий ҳажм билан белгиланган шеърий жанрл…
Колыбельная песня— алла, бешик қўшиғи. Болалар фольклори жанрларидан бири бўлиб, болаларни ухлатиш учун он…
Количественное или метрическое стихосложениеметрик шеър тузилиши...
Коллективное творчество— коллектив ижод. Бадиий ижодга хос тушунчани ифодаловчи термин бўлиб, икки хил маънода қ…
Коллизия(лат. collisio — тўқнашув, қарама-қаршилик сўзидан) — коллизия. Бадиий асарда характерлар…
Коломыйка(Коломия шаҳари номидан олинган) — коломийка. Украин халқ қўшиқларидан бирининг номи. Кол…
Колон(гр. colon — тана аъзоларидан бири сўзидан) — колон. Логик урғу олган, махсус паузалар би…
Колорит— колорит. Бадиий асарда тасвирланган ўзига хос хусусиятлар, урф-одатлар ва қилиқлар.
Кольцо— такрорий доира. Эпик асарнинг бошланишидаги айрим эпизодларнинг асар охирида такрор кел…
Колядки или коляды— колядкалар. Украин, белорус ва рус халқларининг қадимий маросим қўшиқлари бўлиб, Рождес…
Комедия(гр. comos — хушчақчақ оломон ва oide — қўшиқ сўзларидан) — комедия. Драматик турга мансу…
Комедия масокмаскалар комедияси. Уйғониш давридаги итальян халқ театри кўринишларидан бири бўлиб, проф…