HAYOT жамғармасининг бепул миллий лойиҳаси
Терминологик

Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати

Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати

Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.

Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.

Алифбо кўрсаткичи

былина

былина,

Былина

былина. IX—XIII асрларда рус халқининг дунёқараши, орзу-истакларининг ифодаси сифатида юз…

Былинный стих

— былина шеъри. Рус халқ эпик-қаҳрамонлик қўшиқлари — былиналарга хос шеър шакли. Билина …

Баба-яга

— ялмоғиз кампир, жодугар кампир. Рус халқ эртакларидаги оммалашган салбий образлардан би…

Бакхий

— бакхий. Антик шеър тузилишидаги стопалардан бирининг номи. Бакхий бир қисқа ва икки чўз…

Бакхийга қарама-қарши

стопа эса антибакхий /— — ∪/ деб аталади.

Балет

— балет. Театр санъати турларидан бири: рақсга асосланган музикали-драматик саҳна асари.

Баллада

— баллада. Лирик поэзиянинг эпик характердаги жанрларидан бири. Баллада — кичик сюжетли ш…

Балладная строфа

— баллада банди. Балладаларда қўлланиладиган, стопалар сони тенг бўлмаган шеър мисраларид…

Банальная рифма

— сийқа қофия. Жуда оддий ёки кўп қўлланавериши туфайли ўз оригиналлигини йўқотган қофия.

Бандурист

— бандурачи (қ. Кобзарь).

Бард

— бард. Қадимги кельт халқларининг шоири, бахшиси. Бардлар поэзияси эрамиздан бир неча юз…

Бармак

— бармоқ. Туркий халқлар поэзиясида кенг тарқалган шеърий система бўлиб, унга кўра, шеър …

Басенный стих

— масал-шеър. Масал жанрида қўлланиладиган эркин шеър.

«Башня из слоновой кости»

— «фил суягидан қурилган минора». Шоир ва рассомнинг ижтимоий ҳаётдан узилиб қолганлигини…

Баснописец

— масалчи, масалнавис. Фақат масал жанрида ижод этувчи ёки хусусан масаллари билан шуҳрат…

Басня

— масал. Кўпроқ шеърий шаклдаги, мажозий характердаги қисқа ҳикояча бўлиб, унинг масал-эп…

Бахарь

— бахарь. Қадимги рус эртакчилари шу ном билан аталган.

Бахши или багшы

— бахши. Ўзбек ва туркманларда халқ достончилари шу ном билан юритилади. Бахшилар асосан …

Баян или Боян

— Баян ёки Боян. XI асрнинг иккинчи ярми ва XII аср бошларида яшаб, ўз санъати билан шуҳр…

Баяты

— баяти. Озарбайжон халқ ижодида кенг тарқалган тўрт мисрадан иборат шеър тури. Баятилард…

Байка

— байка. 1. Бешик қўшиқларининг (қ. Колыбельная песня) айрим турларидан бири. Она ўз бола…

Байронист

— байронист. Байронизм тарафдори.

Байронизм

— байронизм. XIX асрнинг бошларида Д. Г. Байрон ижоди таъсирида Европа адабиётида кенг та…

Бедная рифма

— сийқа қофия (қ. Банальная рифма).

Белый стих

— оқ шеър. Силлабик ва силлабик-тоник шеър тузилишидаги мисралари ўзаро қофияланмаган шеъ…

Беллетрист

— беллетрист. Прозаик бадиий асарлар автори.

Беллетристика

— беллетристика. Кенг маънода — бадиий адабиёт, тор маънода — прозаик бадиий асарлар.

Бейт (ар. بيت)

— уй сўзидан) — байт. Араб, форс-тожик ва туркий халқлар адабиётшунослигидаги икки мисра …

Библиографические пособия

библиографик қўлланмалар. Бадиий адабиётга оид ҳамда адабиётшуносликнинг турли масалалари…

Библиографический справочник

— библиографик справочник, библиографик маълумотнома (қ. Библиографические пособия).

Библиография

(гр. biblion — китоб, grapho — ёзаман сўзларидан) — библиография. Адабиётшуносликка ёрдам…

Биографический метод в литературоведении

— адабиётшуносликдаги биографик метод. Ёзувчи ижодини унинг ҳаётий тажрибалари ифодаси си…

Богвальщина

— воқеий ҳикоя. Халқ ижодида ғайри табиий кучлар билан учрашиш, хазиналар топиш ва ҳоказо…

Буффонада

(итал. buffonata — тегажаглик, ҳазиломуз сўзидан) — буффонада. Жиддий равишда ошириб юбор…

Буколическая поэзия

— буколик поэзия. Рим адабиётида ва янги даврдаги Европа адабиётида янада ривожланган Але…

Буколика

(гр. boucolos — чўпон сўзидан) — буколика. Антик шеъриятнинг қишлоқ ҳаёти, чўпонлар ва де…

Буриме

(фр. bouts — охирлари, rimes — қофияланган сўзларидан) — буриме. Олдиндан берилган қофия …

Бурлеска или Бурлеск

(итал. burlecca, burla — ҳазил сўзидан) — бурлеска. Халқ шеърияти ва драмаларининг комик …