Psixologiya terminlarining izohli lugʻati
РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ
Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.
Русско-узбекский толковый словарь психологических терминов. Объяснения делают его полезным не только для перевода, но и для образовательных и социальных текстов.
Alifbo koʻrsatkichi
(лат. objiactum — буюм, нарса) — объект; ташқи моддий дунёнинг бир қисми, инсон, субъектн…
ОБЪЕКТ ВНИМАНИЯ— диққат объекти; онгимиз атрофидагилардан ажратиб олган ҳолда йўналтирилган ва актив тўп…
ОБЪЕКТ ВОСПРИЯТИЯ— идрок объекти; муайян шароитда шахс томонидан идрок қилинаётган нарса ёки ҳодиса. Идрок…
ОБЪЕКТИВНЫЕ ТРУДНОСТИ— объектив қийинчиликлар; муайян мақсадни амалга ошириш учун иродавий активлик кўрсатиш п…
ОБЪЕКТИВНАЯ ИСТИНА— объектив ҳақиқат; объектив дунёнинг, объектив воқеликнинг кишилар онгида, фан қоидалари…
ОБЪЕКТИВНОЕ НАБЛЮДЕНИЕ— объектив кузатиш (қ. Наблюдение).
ОБЪЕМ ВНИМАНИЯ— диққатнинг ҳажми; диққатнинг бир вақтнинг ўзида қамраб олиши мумкин бўлган мустақил объ…
ОБОБЩЕНИЕ— умумлаштириш; фикр объекти ҳисобланган нарса ва ҳодисаларнинг ўхшаш ҳамда муҳим белгила…
ОБОНЯНИЕ— ҳид билиш; инсон ҳамда ҳайвонларнинг турли ҳидларни сезиши. Ҳ. б. кимёвий моддалар-
ОБОНЯТЕЛЬНОЕ ОЩУЩЕНИЕ— ҳид сезгиси; турли кимёвий моддаларнинг ҳидини акс эттириш. Ҳ. с. органи бурун бўшлиғин…
ОБРАТНАЯ АФФЕРИТАЦИЯ(лат. afferens — олиб келувчи) — акс афферентация; перифериядан марказга интилувчи нервла…
ОБРАТНАЯ ИНФОРМАЦИЯ— акс хабар; перифериядаги сезги органларидан марказий нерв системасига тушиб турадиган с…
ОБРАЗ— образ (тасвир); ташқи оламнинг инсон онгида акс этишини ифодалайдиган термин; дунёни ак…
ОБРАЗНАЯ ПАМЯТЬ— образ хотираси; яққол мазмунни, яъни нарса ва ҳодисаларнинг конкрет образларини, уларни…
ОБРАЗНАЯ РЕЧЬ— образли нутқ; нутқ процессида тилнинг ўхшатмаларидан, мақол ва маталлардан, сўз ва гап …
ОБРАЗОВАНИЕ— маълумот, системалаштирилган билим, кўникма ва малакаларни ўзлаштириш процесси ҳамда на…
ОБРАЗОВАННОСТЬ— маълумотлилик; муайян билим, кўникма ва малакаларни ўзлаштирганлик, эгаллаганликдан ибо…
ОБРЯД— маросим; маълум бир халқнинг тўй-томоша, маърака каби йиғинларда ижтимоий урф-одатлар, …
ОБЩАЯ ПСИХОЛОГИЯ— умумий психология; инсон психикасининг пайдо бўлиши ва ривожланишининг умумий қонуниятл…
ОБЩЕЧЕЛОВЕЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ПСИХИКИ— психиканинг умуминсоний хусусиятлари; инсон психик ҳаётидаги синфий ҳамда миллий хусуси…
ОБЩЕЕ ПОНЯТИЕ— умумий тушунча; нарса ва ҳодисаларнинг бутун бир турини ёки синфини қамраб оладиган туш…
ОБЩЕЕ ПРЕДСТАВЛЕНИЕ— умумий тасаввур; бир-бирига ўхшаш нарсаларнинг бутун турига ёки жинсига хос бўлган таса…
ОБЩЕЕ СУЖДЕНИЕ— умумий ҳукм; тафаккурда акс этган нарсаларнинг бутун бир синфига хос бўлган ҳукм тури. …
ОБЩЕСТВЕННЫЕ НАВЫКИ— ижтимоий малакалар; ижтимоий ҳаётда актив иштирок этиш ва коллектив орасида ўзини тута …
ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКИЕ ИНТЕРЕСЫ— ижтимоий-сиёсий қизиқишлар шахснинг ижти-
ОБЩЕСТВЕННОЕ БЫТИЕ— ижтимоий турмуш; муайян жамиятнинг моддий ҳаёт шароитлари, ишлаб чиқариш усули.
ОБЩЕСТВЕННОЕ СОЗНАНИЕ— ижтимоий онг; муайян жамиятнинг фалсафий, сиёсий, ахлоқий, эстетик, диний ва илмий қара…
ОБЩЕСТВО ПСИХОЛОГОВ— психологлар жамияти; психология соҳасида иш олиб бораётган илмий жамоат ташкилоти. П. ж…
ОБЩИТЕЛЬНОСТЬ— дилкашлик; шахснинг доимо коллектив билан бирга бўлишга, коллектив манфаатлари билан яш…
ОБУЧЕНИЕ— таълим; кекса авлод томонидан тўпланган билим, кўникма ва малакаларни ёш авлодга бериш …
ОБЪЁМ ПАМЯТИ— хотиранинг ҳажми; Х. ҳ. материалларни идрок қилгандан кейиноқ, орадан вақт ўтказмасдан,…
ОБЪЁМ ПОНЯТИЯ— тушунчанинг ҳажми; тушунчанинг мазмунини ташкил қилувчи чин ҳукмлар йиғиндиси. Тушунчан…
ОЧАГ ВОЗБУЖДЕНИЯ— қўзғалиш маркази; марказий нерв системасининг қўзғалиш процесси рўй берган маркази, уча…
ОЧЕВИДНОСТЬ— аниқлик; чинлигини ҳамма ҳам ўз сезги органлари ёрдами билан бевосита текшириб кўриши м…
ОДАРЁННОСТЬистеъдод; инсон қобилиятлари тараққиётининг энг юксак даражасини таъминловчи туғма табиий…
ОДНОВРЕМЕННАЯ ИНДУКЦИЯбир вақтдаги индукция; бош мия ярим шарлари қобиғининг маълум бир участкасида ҳосил бўлга…
ОЛИГОФРЕНИЯ(юнон. oligos — кам, оз миқдорда, phren — ақл) — олигрофрения; эмбрионнинг она қорнидаги …
ОЛИГОФРЕНОПЕДАГОГИКАолигофренопедагогика; ақли кам болаларнинг камчиликларини тузатиш методлари, уларга таъли…
ОНТОГЕНЕЗ(юнон. ontos — моҳият, мавжудот, genesis — келиб чиқиш) — онтогенез; шахснинг она қорнида…
ОПЫТ— тажриба; кенг маънода, кишиларнинг ташқи дунё билан бўлган ўзаро муносабатида, амалий, …
ОПЫТНАЯ ПРОВЕРКА ГИПОТЕЗЫ— гипотезани тажрибада текшириш; муайян проблема бўйича юзага келган илмий тахминни экспе…
ОПЫТНАЯ ПРОВЕРКА ПРОФЕССИОГРАММЫпрофессиограммани тажрибада текшириш; меҳнат психологиясида муайян касбга нисбатан қўйила…
ОПИСАНИЕ ПРОФЕССИИкасбни тасвирлаш; меҳнат психологияси соҳасидаги илмий текшириш ишларида
ОПИСАНИЕ РАБОЧИХ ПРИЁМОВиш усулларини тасвирлаш; меҳнат психологияси соҳасидаги илмий текшириш ишларида алоҳида и…
ОППОНЕНТ(лат. opponens — эътироз билдирувчи) — оппонент; бирор илмий доклад, диплом иши ёки диссе…
ОПРЕДЕЛЕНИЕ ПОНЯТИЯ— тушунчани таърифлаш; муайян тушунчада акс эттирилаётган нарса ва ҳодисаларнинг муҳим бе…
ОПРОВЕРЖЕНИЕ— раддия; тафаккурнинг турли операциялари ҳамда формаларидан фойдаланган ҳолда бирор фикр…
ОПТИМАЛЬНОЕ РАБОЧЕЕ ВРЕМЯ— оптимал иш вақти: иш кунининг жисмоний ҳамда психик жиҳатдан энг қизғин, қулай, самарад…
ОПТИМИЗАЦИЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ(лат. optumum — энг яхши) — фаолиятни оптималлаштириш; меҳнат қилиш, ўқиш учун энг қулай …
ОПТИМИЗМ(лат. optimus — энг яхши) — оптимизм; хушчақчақлик, тетиклик, келажакка ишонч билан тўлиб…