Psixologiya terminlarining izohli lugʻati

(лат. tactus — тегиш, сезиш) — такт (одоб); атрофдаги кишилар билан муомала ва муносабатд…

— одоблилик; атрофдаги кишилар билан муомала ва муносабатда бўлишда меъёр ҳиссига риоя қи…

— тактил сезгилар; тери сезгиларининг бирор нарсанинг баданга текканини, босилганини, теб…

— тактил рецепторлар; терининг юза қисмида жойлашиб, баданга бирор нарсанинг текканини қа…

— тери-туюш сезгирлиги даражасини ўлчайдиган асбоб.

(юнон. talanton — қимматбаҳо, камёб нарса; қадимги Греция, Месопотамия, Сурия, Мисрда энг…

(фр. talisman — тумор) — тумор; хурофий тасаввур, тушунча ва эътиқодга кўра, кишини ҳар қ…

(лат. tangere — тегмоқ, receptor — қабул қилувчи) — тангорецепторлар (қ. Тактильные рецеп…

(юнон. tauto ўшанинг ўзи, logos — сўз, ғоя) — тавтология; муайян нарса ёки ҳодисани, унин…

(юнон. tachus — тез, skopeo — кўраман, қарайман тахистоскоп; текширилувчига ўта қисқа вақ…

(юнон. theos — худо) — теизм; худонинг мавжудлигини тан олувчи, уни ақл ва иродали, дунён…

(юнон. tele — узоқдаги, узоқ, pathos — сезги, ҳис қилиш) — телепатия; замон ва макон жиҳа…

товуш тембри; муайян бир товушни бошқа товушлардан фарқлантирадиган махсус сифати «товушн…

(ит. tempo — вақт) —психик темп; психик фаолиятнинг ёки муайян психик процесснинг содир б…

(лат. temperamentum — қоришма, аралашма) —темперамент; шахснинг эмоционал қўзғалувчанлиги…

темпераментлилик; кундалик муомалада кишилардаги серғайрат, жўшқин, серҳаракат, оташин ёк…

(лат. temperatu- га — ҳолат) — ҳарорат сезгилари; тери сезгиларининг иссиқлик ёки совуқли…

— теология; барча диний ақидалар ва хурофотларни «илмий жиҳатдан асослашга» интилувчи дин…

(юнон. theoria — кузатиш, текшириш) — назария; воқеликдаги нарса ва ҳодисаларнинг боғлани…

— билиш назарияси; билиш процессининг манбалари ва асосий қонуниятлари, ҳақиқатни аниқлаш…

уч рангни кўриш назарияси; кўрув сезгиларининг физик процессини тушунтирувчи назария бўли…

(юнон. theos — худо, sophia — донолик) — теософия; алоҳида фикр юритиш ва турли сеҳргарли…

(англ. test — синаш, текшириш) — тест; шахснинг ақлий тараққиётини, қобилиятини, иродавий…

— тейлоризм; меҳнатни ташкил қилишнинг капиталистик системаси бўлиб, унга америкалик инже…

(юнон. typhlos — кўр) — тифлопедагогика; кўрув сезгилари тўлиқ ёки қисман издан чиққан бо…

(типы нервной системы) — олий нерв фаолиятининг типлари; нерв процесслари (қўзғалиш ва то…

(юнон. typos — чизиқ, из) — типология; одам ҳақидаги фанлар (антропология, социология, пс…

(биотоки) — ҳаракат токлари; нерв ёки мушак ҳужайраларининг қўзғалиши натижасида уларда ҳ…

— тормозланиш; муайян вақтда организм учун кераксиз ёки зарарли реакцияларни тўхтатиб тур…

— малакаларнинг тормозланиши; муайян фаолият соҳасига доир аввал ҳосил қилинган малакалар…

— талабчанлик; шахснинг ўз-ўзининг ва ўзгаларнинг хулқини муайян объектив принципларга бў…

— меҳнат; тарихан таркиб топган, мақсадга мувофиқ йўналтирилган, бойлик яратишга қаратилг…

меҳнатсеварлик; меҳнатни ҳурматлаш, унинг ҳар қандай турини бажаришга доим тайёр туришдан…

меҳнат қобилияти; шахснинг муайян меҳнат турини муваффақиятли бажаришни таъминлаш учун за…

— меҳнат малакалари; меҳнат фаолиятининг маълум бир соҳасига доир автоматлашган, мустаҳка…

— меҳнат фаолияти (қ. Труд).

— меҳнат терапияси; меҳнат процессларидан даволаш мақсадларида фойдаланадиган фан тармоғи…

— меҳнат таълими; политехник таълим ва меҳнат тарбиясининг ёш авлоддан меҳнатга, ижтимоий…

— меҳнат тарбияси, коммунистик тарбиянинг ёш авлодни меҳнатга коммунистик муносабат — меҳ…

— мақсадга интилувчанлик; шахснинг ўз хатти-ҳаракатларини барқарор ҳаётий мақсадларга бўй…

— идрокнинг яхлитлиги; идрок процессида барча психик процесслар, психик ҳолатлар ва психи…

— марказий нерв системаси; ҳайвон ва одам нерв системасининг организмини ташқи муҳит била…

— марказдан қочувчи нервлар; тегишли нерв марказларидан бериладиган импульсларни перифери…

— марказга интилувчи нервлар, рецепторларда ҳосил бўлган импульс (қўзғалиш)ни тегишли нер…

— занжирли рефлекс; муайян рефлекснинг охири навбатдаги бошқа рефлекснинг бошланишини кел…

(юнон. kynismos — ҳаёсизлик—цинизм; уят ва виждон ҳиссидан маҳрум бўлиб, очиқ-ойдин беодо…

— рангдор эшитиш; товушнинг эшитиш сезгилари билан бирга, маълум бир ранг тасаввурини ҳам…

— ранг сезиш; кўзнинг идрок қилинаётган нарса ва ҳодисаларнинг рангини ажрата олиш қобили…

— ранг кўрлиги; рангларни сезиш қобилиятининг тўлиқ ёки қисман бузилиши.

— ранг тони; муайян рангни бошқа ранглардан ажратиб турувчи махсус ранг сифати. Р. т. кўз…