HAYOT jamgʻarmasining bepul milliy loyihasi
Terminologik

Psixologiya terminlarining izohli lugʻati

РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ

Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.

Русско-узбекский толковый словарь психологических терминов. Объяснения делают его полезным не только для перевода, но и для образовательных и социальных текстов.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g sh ch
САМОКОНТРОЛЬ

— ўз-ўзини назорат қилиш; шахснинг ўз жисмоний ҳамда руҳий фаолиятини ўзи онгли равишда н…

САМОКРИТИЧНОСТЬ

— ўз-ўзини танқид қилишлик;

САМОЛЮБИЕ

— шаън (иззат-нафс); шахснинг ўз қадр-қийматини, обрў-эътиборини билиши, англашдан иборат…

САМОНАБЛЮДЕНИЕ

— ўз-ўзини кузатиш; шахснинг ўз фикрлари, ҳис-туйғулари ва ҳаракатларини ўзи кузатиши. Ид…

САМООБЛАДАНИЕ

— ўзини тута билиш; шахснинг муайян шароитлардаги ортиқча фикрлар, ҳис-туйғулар, хатти-ҳа…

САМООБРАЗОВАНИЕ

— мустақил ўқиш; махсус билим юрти курсини битирмасдан, мустақил ўқиш, ёзиш, айниқса теги…

САМОСОЗНАНИЕ

— ўз-ўзини англаш; одамнинг ўзини шахс сифатида таниши, ўзининг жисмоний ҳамда ақлий қоби…

САМОСТОЯТЕЛЬНОСТЬ

— мустақиллик; шахснинг муайян ақлий, ахлоқий ёки амалий масалаларни ҳал қилишда, айниқса…

САМОСТОЯТЕЛЬНОСТЬ МЫШЛЕНИЯ

— тафаккурнинг мустақиллиги; назарий ва амалий масалаларни ўзгаларнинг ёрдамисиз ҳал қили…

САМОВНУШЕНИЕ

— ўз-ўзига таъсир кўрсатиш; шахснинг ўзини-ўзи ишонтириш орқали ўзида муайян тасаввур, ту…

САМОВОСПИТАНИЕ

— ўз-ўзини тарбиялаш; шахснинг, ўз хатти-ҳаракатларини ижтимоий ахлоқ нуқтаи назаридан та…

САНГВИНИЧЕСКИЙ ТЕМПЕРАМЕНТ

(лат. sanguis — қон, temperamentum қисмларнинг зарурий нисбати) — сангвиник темперамент; …

САНГВИНИК

— сангвиник; сангвиник типдаги темпераментга эга бўлган шахс; С. одамлар серҳаракат, тез …

СЕБЯЛЮБИЕ

— худбинлик; фақат ўз шахсий манфаатларини кўзлаб, бошқаларнинг, айниқса жамият манфаатла…

СЕЧЕНОВСКОЕ ТОРМОЖЕНИЕ

— Сеченов тормозланиши; 1862 йили Сеченов томонидан очилган кашфиёт бўлиб, юқориги марказ…

СЕКСУАЛЬНЫЕ ЧУВСТВА

— шаҳвоний ҳислар; жинсий эҳтиёж ва қизиқишнинг қондирилиши ёки қондирилмаслиги муносабат…

СЕКСУАЛЬНАЯ ПСИХОЛОГИЯ

(лат. Sexualis — жинсий, шаҳвоний) — жинсий психология. Бу фан ҳозирги буржуа психологияс…

СЕКСУАЛЬНОЕ ВЛЕЧЕНИЕ

— сексуал майл; С. м. икки жинснинг бир-бирига майл қўйиши, қўшилиши, кўпайиши билан боғл…

СЕКСУАЛЬНОСТЬ

— шаҳвонийлик; жинсий ҳаётга ҳаддан ташқари ҳирс қўйишдан иборат салбий одат ёки характер…

СЕНСАЦИЯ

(лат. Sensatio — сезги) — Сенсация; маълум бир ҳодиса, хабар муносабати билан жамоатчилик…

СЕНСИБИЛИЗАЦИЯ ОРГАНОВ ЧУВСТВ

(лат. Sensibilis — сезувчи) — сезги органларининг сенсибилизацияси; маълум бир қўзғовчини…

СЕНСОМОТОРНАЯ КООРДИНАЦИЯ

(лат. sensus — сезги, motor — ҳаракатлантирувчи, coordinatio — мослашиш) — сенсомотор коо…

СЕНСОРНЫЙ ГОЛОД

— сенсор очлик; бир хил, ўзгармас ҳаёт шароитида кўп вақт яшаш натижасида сезги, идрок ва…

СЕНСОРНЫЙ УСЛОВНЫЙ РЕФЛЕКС

— сенсор шартли рефлекс; организмнинг шартли қўзғовчининг таъсирига сезгирликнинг ўзгариш…

СЕНСОРНАЯ ЧУВСТВИТЕЛЬНОСТЬ

— сенсор сезгирлик; эмоционал сезгирликдан фарқ қилувчи кўрув, эшитув, ҳид, маза, мускул-…

СЕНСОРНАЯ КУЛЬТУРА

— сенсор маданият; нарса ва ҳодисаларни режали, изчил, тўлиқ, аниқ ҳамда тез идрок қила б…

СЕНСОРНОЕ ВОСПИТАНИЕ

— сенсор тарбия; ақлий тарбиянинг сенсор процессларни (сезги, идрок, тасаввурларни) мақса…

СЕНСУАЛИЗМ

(лат. sensus — сезги ҳис қилиш) — сенсуализм; сезгиларнинг билишнинг бирдан-бир манбаи эк…

СЕНТИМЕНТАЛИЗМ

(фр. Sentimentalisme — сезувчанлик) — сентиментализм; сенсор сезгирликдан фарқ қилувчи ҳа…

СЕНТИМЕНТАЛЬНОСТЬ

— сентименталлик; ақл ва иродадан ҳам кўра ҳиссиётга ҳаддан ташқари берилувчанликдан ибор…

СЕТЧАТКА ГЛАЗА

— кўзнинг тўр пардаси; кўз соққасининг ёруғлик ва рангларни сезувчи ҳужайраларга, таёқчал…

СФИГМОГРАФ

(юнон. sphygmos — пульс уриши, graphe — ёзаман) — сфитмограф; пульс тўлқинларини ёзиб олу…

ШАМАН

— афсунгар; қаттиқ қўшиқ айтиш, ўйинга тушиш, чилдирма чалиш каби турли усуллар билан ўзи…

ШАМАНСТВО

— афсунгарлик (жодугарлик); арвоҳларга инсу-жинсларга, жин-париларга топинишдан ибо-

ШИРОТА ВООБРАЖЕНИЯ

— хаёлнинг кенглиги; хаёл процессида яратилган образларнинг тадбиқ қилиниши доираси билан…

ШИЗОФРЕНИЯ

(юнон. schizo бўлмоқ, майдаламоқ, phren ақл — шизофрения ақл, ҳиссиёт ва ироданинг пасайи…

ШКОЛЬНЫЙ ВОЗРАСТ

— мактаб ёши; совет таълим-тарбияси системаси бўйича болаларнинг мактаб таълими вақтидаги…

ШОК

— (ингл. shock — зарба) —шок; қаттиқ руҳий ёки жисмоний таъсирлардан зарба олиш натижасид…

СИГМАТИЗМ

(юнон. «сигма» — $\Sigma$ ҳарфининг номини билдиради) — сигматизм; с, з, ц, ш, ж, ч товуш…

СИГНАЛЬНЫЕ СИСТЕМЫ

— сигнал системалари; организмга бирор воқеанинг содир бўлишидан сигнал (хабар) берувчи, …

СИГНАЛЬНОЕ ЗНАЧЕНИЕ УСЛОВНЫХ РЕФЛЕКСОВ

— шартли рефлексларнинг сигнал аҳамияти (қ. Сигнальные системы, Условный рефлекс).

СИЛА НЕРВНЫХ ПРОЦЕССОВ

— нерв процессларининг кучи; бош мия қобиғининг нерв ҳужайраларининг иш қобилияти чегарас…

СИЛА НЕРВНОЙ СИСТЕМЫ

— нерв системасининг кучи; нерв системасининг нерв ҳужайраларидаги физиологик моддаларнин…

СИЛА ВОЛИ

— ирода кучи; шахснинг ўз олдига қўйган мақсадининг аниқлиги, уни амалга ошириш учун инти…

СИМПАТИЧЕСКИЕ НЕРВЫ

— симпатик нервлар; орқа миянинг кўкрак ва бел қисмидан чиқадиган вегетатив нерв толалари…

СИМПАТИЯ

(юнон sympatheia — раҳмдиллик) — симпатия; бирор нарсага ёки шахсга нисбатан ички мойилли…

СИМУЛЯЦИЯ

(лат. simulatio — муғомбирлик) — симуляция; атрофдагиларни алдаб ишонтириш учун ўзини сох…

СИМВОЛИЗМ

(юнон. Symbolon — белги, нишон) — символизм; сезгилар объектив воқеликдаги нарса ва ҳодис…

СИНЕСТЕЗИЯ

(юнон. sineistesus — биргаликда сезиш) синестезия; муайян қўзғовчининг маълум бир сезги о…

СИНТЕЗ

(юнон. synthesis қўшиш, бирлаштириш) — синтез; фикр объекти ҳисобланган нарса ва ҳодисала…