HAYOT jamgʻarmasining bepul milliy loyihasi
Terminologik

Psixologiya terminlarining izohli lugʻati

РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ

Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.

Русско-узбекский толковый словарь психологических терминов. Объяснения делают его полезным не только для перевода, но и для образовательных и социальных текстов.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g sh ch
РАБОТОСПОСОБНОСТЬ

— иш қобилияти, шахснинг муайян фаолият турини муваффақиятли амалга ошириш учун зарур бўл…

РАППОРТ

(фр. rapport — такрорланадиган) — раппорт; гипноз процессида гипнозчи билан пациент — гип…

РАСПРЕДЕЛЁННОСТЬ ВНИМАНИЯ

— диққатнинг тақсимланиши; диққатнинг бир вақтнинг ўзида бир қанча объектларга қаратилиши…

РАССЕЯННОСТЬ

— паришонлик; диққатни маълум бир объектга қарата олмасликдан иборат салбий хусусият. П. …

РАССУЖДЕНИЕ

— мулоҳаза; бирор қоидани асослаш ёки мавжуд ҳукмлардан янги хулоса чиқаришга қаратилган …

рат бўлган ибтидоий дин формаси (қ. Шаман, Анимизм).

рат бўлган ибтидоий дин формаси (қ. Шаман, Анимизм).

РАЦИОНАЛИЗМ (лат. rationalis — ақлий, оқилона)

— рационализм; билиш назариясидаги билимларнинг манбаи ва уларнинг тўғрилигининг мезони а…

РАЦИОНАЛЬНОЕ ПОЗНАНИЕ

— рационал (оқилона) билиш; объектив борлиқни билишнинг иккинчи ақлий босқичи. Р. б. ҳисс…

РАВНОВЕСИЯ ОЩУЩЕНИЯ

— мувозанат сезгилари; оғирлик кучининг йўналишига нисбатан фазодаги гавда ҳолатининг ўзг…

РАЗДРАЖЕНИЕ

— қўзғалиш (таъсирланиш); нерв системасига бирор қўзғовчининг таъсир этиши натижасида унг…

РАЗДРАЖИМОСТЬ

— қўзғалувчанлик; организмнинг нерв ёки эмоционал қўзғалиш қобилиятига эга бўлишидан ибор…

РАЗДРАЖИТЕЛЬ

— қўзғовчи; қўзғалиш процессини келтириб чиқарадиган объектив нарса ва ҳодисалар, уларнин…

РАЗНОСТНЫЙ ПОРОГ ОЩУЩЕНИЯ

— сезгининг фарқланиш чегараси; таъсирот кучининг сезгиларда билинар-билинмас ўзгариш ҳос…

РАЗВИТИЕ

— ривожланиш; оддийдан мураккабга, пастдан юқорига ўтишдан иборат ўзгариш; миқдор ўзгариш…

РЕАДАПТАЦИЯ (лат. re — бошқатдан, янгидан, adaptatio — тўғриланмоқ, тузалмоқ)

— реадаптация; руҳий касалликка учраб, махсус даволаш курсини ўтган беморнинг яна меҳнат …

РЕАКТИВНОЕ СОСТОЯНИЕ

— реактив ҳолат; оғир руҳий азобланиш натижасида пайдо бўладиган психик касалликлар (қ. Н…

РЕАКТОЛОГИЯ (лат. re — қарши, actio — ҳаракат, logos — таълимот)

— реактология; 1922-30 йилларда

РЕАКЦИЯ

— реакция; организмнинг муайян ташқи ёки ички қўзғовчиларга нисбатан қайтариладиган жавоб…

РЕАКЦИЯ ПСИХИЧЕСКАЯ

— психик реакция; ташқи ёки ички таъсиротга жавоб сифатида пайдо бўладиган ҳар қандай пси…

РЕАЛЬНОСТЬ

(лат. realis — моддий) — реаллик; инсон онгидан ташқари мавжуд бўлган объектив воқелик.

РЕАЛЬНОСТЬ ВООБРАЖЕНИЯ

— хаёлнинг реаллиги; онгимизда объектив воқеликка тўғри келадиган ёки амалга оширилиши му…

РЕЧЬ

— нутқ; кишиларнинг тил воситаси билан алоқа қилишининг тарихан таркиб топган формаси ёки…

РЕЧЕВАЯ АРТИКУЛЯЦИЯ

(лат. articulo — дона-дона талаффуз қиламан) — нутқ артикуляцияси; нутқ органларининг нут…

РЕЧЕВОЕ ВОЗДЕЙСТВИЕ

— нутқ орқали таъсир қилиш; нутқ ёрдамида бошқа кишиларда муайян тасаввурлар, фикр ва туш…

РЕЧЕВОЙ АППАРАТ

— нутқ аппарати; нутқ товушларининг ҳосил бўлиши ва уларни талаффуз қилишда иштирок этувч…

РЕЧЕВОЙ СЛУХ

— нутқни эшитиш; одам қулоғининг мавжуд тил фонемаларининг фарқига бориш асосида нутқ тов…

РЕФЛЕКС

(лат. reflexus — акс этиш) — рефлекс; организмнинг ташқи ёки ички қўзғовчиларга нерв сист…

РЕФЛЕКС «ЧТО ТАКОЕ?»

— «бу нима?» рефлекси (қ. Ориентировочный рефлекс).

РЕФЛЕКСОЛОГИЯ

— рефлексология; ХХ аср бошларида рус психологиясидаги табиий илмий оқим бўлиб, унга рус …

РЕФЛЕКТОРНЫЙ АКТ

— рефлектор акт (қ. Рефлекс, Рефлекторная дуга, Рефлекторное кольцо).

РЕФЛЕКТОРНАЯ ДУГА

— рефлекс ёйи; рефлекс процессида нерв қўзғалиши ўтадиган йўл; рефлекс ҳодисаси амалга ош…

РЕФЛЕКТОРНОЕ ДВИЖЕНИЕ

— рефлектор ҳаракат (қ. Рефлекс).

РЕФЛЕКТОРНОЕ КОЛЬЦО

— рефлекс ҳалқаси; рефлектор актнинг маълум бир қўзғовчига тегишли жавоб қайтариш биланги…

РЕГРЕСС НАВЫКОВ

(лат. regressus — қайтиш, орқага ҳаракатланиш) — малакаларнинг регресси; маълум бир фаоли…

РЕКОНСТРУКЦИЯ ПРЕДСТАВЛЕНИЙ

— тасаввурларни қайта тиклаш; хаёл образларини яратишда онгимиздаги мавжуд хотира образла…

РЕЛИГИОЗНЫЕ ЧУВСТВА

— диний ҳислар; тақводорларнинг бирор диний урф-одат ёки эътиқодни бажо келтириш ёки келт…

РЕЛИГИОЗНАЯ ПСИХОЛОГИЯ

— дин психологияси; тақводорлар психикаси, унинг шаклланиш сабаблари, рўёбга чиқиш формал…

РЕЛИГИОЗНОЕ СОЗНАНИЕ

— диний онг; тақводорларнинг тасаввур, тушунча, ҳиссиёт, ирода, хатти-ҳаракатлари, дунёқа…

РЕЛЯТИВИЗМ

(лат. relativus—нисбий) — релятивизм; инсон билимларининг нисбий характерини рўкач қилиб,…

РЕМИНИСЦЕНЦИЯ

(лат. reminiscentia — сал-пал эслаш) — реминисценция; зарур пайтда эсга тушмаган ёки авва…

РЕПРОДУКТИВНОЕ ТОРМОЖЕНИЕ

— репродуктив тормозланиш; ўхшаш элементларга эга бўлган ассоциацияларнинг ўзаро тормозла…

РЕПРОДУКТИВНОЕ ВООБРАЖЕНИЕ

(лат. re — бошқатдан, янгидан praductio — ишлаб чиқариш, маҳсулот) — репродуктив хаёл; би…

РЕПРОДУКЦИЯ

— репродукция; онгда мавжуд нарсаларни қайта тиклаш ёки эсга туширишдан иборат хотира про…

РЕШИТЕЛЬНОСТЬ

— қатъийлик; характернинг ўз вақтида асосли ва қатъий қарорлар қабул қила олиш ва уларни …

РЕТЕНЦИЯ

— ретенция; хотиранинг идрок қилинган нарса ва ҳодисаларни сақлаб қолиш функцияси (қ. Сох…

РЕТИКУЛЯРНАЯ ФОРМАЦИЯ

(лат. formatio reticularis — тўрсимон боғлам) — ретикуляр формация; бош мия тана қисмидаг…

РЕТРОАКТИВНОЕ ТОРМОЖЕНИЕ

(лат. retro — қайтадан, орқага, activus — фаол, ҳаракатчан) — ретроактив (қайта таъсир қи…

РЕТРОГРАДНАЯ АМНЕЗИЯ

(лат. retrogradus — орқага кетувчи, а — инкор юкламаси, mneme — хотира) — ретроград амнез…

РЕЦЕПТОРЫ

— рецепторлар; нервларнинг ташқи ёки ички қўзғовчилардан ҳосил бўлган қўзғалишни қабул қи…

РЕЗОНЁРСТВО

(фр. raisonneur — сафсата) — насиҳатгўйлик; нутқда узундан-узоқ, зерикарли, жонга тегадиг…