Психология терминларининг изоҳли луғати

— дактил нутқ (қ. Дактилогия, Дактилография).

(юнон. daktus — бармоқ, loqos — таълимот) — дактилогия, ҳарфлар ва сўзларни қўл бармоқлар…

(юнон. daktus—бармоқ qraphos— ёзаман) — дактилография; ҳар қандай қулай текисликда бармоқ…

яқиндан яхши кўролмаслик; я. я. к. нинг сабаби биздан узоқ жойлашган нарсалардан келаётга…

дальтоник; дальтонизм камчилигига эга бўлган одам (қ. Дальтонизм).

дальтонизм; кўз тўр пардасидаги кўзача ҳужайралари функциясининг бузилиши натижасида қизи…

истеъдод (қ. Способность, Одарённость).

малакаларнинг деавтоматлашуви; муайян фаолият соҳасида ҳосил қилинган малакаларнинг, биро…

(лат. debilis — ожиз, ҳолсиз) — дебиллик; туғма ёки турмуш жараёнида ҳосил қилинган ақлип…

дедуктив хулоса чиқариш (қ. Дедукция).

(лат. deductia — келтириб чиқариш) — дедукция; умумийдан яккага қараб бориш ёки бир қанча…

(лат. defectus — камчилик, нуқсон) — дефект; шахсдаги баъзи жисмоний ёки психик нуқсон (қ…

— дефектология; жисмоний ҳамда психик камчиликларга эга бўлган болалар тараққиётининг пси…

(лат. degustare — мазасини тотмоқ) — дегустатор; озуқа маҳсулотларининг, айниқса вино, чо…

дегустация; вино, чой кабиларнинг мазасини тотиб кўриб, уларнинг сифатини белгилашдан ибо…

(лат. dementia — ақлсизлик) — деменция; бош мияда содир бўлган турли органик ўзгаришлар н…

(фр. demoralisatia — ахлоқий тушкунлик) — деморализация; муайян жамиятдаги, ҳатто элемент…

(лат. depressio — тушкунлик, хасталик) — депрессия; руҳий тушкунлик, маъюслик, хасталик, …

(лат. determinara — белгилайман) — детерминизм; табиат, жамият ҳодисалари, шу жумладан пс…

— болалар психологияси; психологиянинг турли ёшдаги болалар психик тараққиёти қонунларини…

— фаолият; инсон ҳаётининг, унинг воқеликка нисбатан актив муносабатининг рўёбга чиқиш фо…

ҳаракат; мақсадга мувофиқ йўналтирилиб, онгли равишда амалга ошириладиган ҳаракатлар йиғи…

воқелик; инсон онгидан ташқари, унга боғлиқ бўлмаган ҳолда мавжуд бўлган объектив борлиқ;…

дейтеранопия; кўрув сезгиларининг ранг кўрлиги деган касалликларидан бири; Д. да яшил ран…

(юнон. didaktikos — ўргатувчи) — дидактика; педагогикадаги таълим назариясининг қонун ва …

— дифференциал психология; психологиянинг шахснинг индиви-

— дифференциаланиш (дифференциалашган тормозланиш); шартли рефлекслар ички тормозланишини…

— диффуз нерв системаси; гидро полиплар танасидаги нерв ҳужайралари ва толаларининг ўргим…

(юнон. dinamikos— кучга оид, ўзгарувчанлик, ҳаракатчанлик, stereos — қатъий, tunos — из) …

(юнон. diploos — иккилатиш, жуфт, орsis — кўриш) —диплопия; кўзни ҳаракатлантирувчи мушак…

— (юнон. dys — бузилишни кўрсатувчи олд қўшимча, harmonia—уйғунлик, ҳамоҳанглик) — дисгар…

— дисграфия; фонематик тасаввурларнинг етарли ривожланмаслиги натижасида ёзув қобилиятини…

— (лат. diskursus — мулоҳаза юритиш) — дискурсив тафаккур; индуктив тафаккур ёки индукция…

(юнон... dys — бузилишни билдирувчи олд қўшимча, lalia — шева, талаффуз) — дислалия; тову…

(юнон. dys — бузилиш маъносини билдирувчи олд қўшимча, лат. lektio — ўқимоқ) — дислекция;…

— диспант рецепторлар; кўрув, эшитув, ҳид каби анализаторларнинг рецепторлари.

— диспарт (мос) нуқталар; кўз тўр пардасининг сариқ доғдан тенг узоқликда эмас, балки ҳар…

(лат. dissonans — ихтилоф, келишмовчилик, уйғунсизлик) — диссонанс; баъзи одамнинг сўзлар…

(лат. disciplina — тартиб) — интизомлилик; муайян коллективнинг барча аъзолари учун мажбу…

— Жемс-Ланге назарияси; деярли бир вақтда ва бир-бирларидан бехабар (мустақил) ҳолда амер…

— узоқ вақт унутиш; аввал идрок қилинган ёки эсда қолдирилган нарса ва ҳодисаларни нисбат…

— бола ўсишининг кундалиги; боланинг бутун болалик даврида ёки болалик даврининг муайян б…

— догма (ақида); объектив шароитларнинг ўзгаришини ҳисобга олмасдан, шак-шубҳасиз қабул қ…

— догмат (дин ақидалари); богословия (ақоид)нинг исбот-далилсиз қабул қилинган, барча тақ…

— ақидапарастлик; ақидаларга, диний эътиқодга асосланган, илмий ҳамда прогрессив нарсалар…

— исбот; муайян фикрнинг чин ёки ёлғонлигини практикада чинлиги исботланган бошқа

(лат. dominans ёки dominantis — ҳукмронлик қилувчи) — доминанта; муайян нерв участкасидаг…

— қўшимча ранглар; бошқа ранглар билан қўшилиб, оқ ёки бўз ранглар ҳосил қилувчи ранглар.…

— мактабгача ёш; умуман туғилгандан 7 ёшгача — мактабга киргунча бўлган болалик даври; фа…

— мактабгача ёш психологияси; психологиянинг мактабгача ёшдаги болаларнинг психик тараққи…