Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati
Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати
Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.
Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.
Alifbo koʻrsatkichi
(гр. anadiplosis — иккилантириш сўзидан) — анадиплосис. Биринчи мисранинг охирида келган …
Анафора (гр. anaphora — юқорига кўтариш сўзидан) или Единопечатие— анафора. Бир хил сўз ёки сўзларнинг шеърий мисралар бошида такрорланиб келишига асослан…
Анаграмма(гр. ana — терс, gramma — ҳарф сўзларидан) — анаграмма. Сўздаги айрим ҳарфлар ўрнини алма…
Анаклаза— анаклаза. 1. Антик шеъриятда — бир шеър вазнидаги стопаларнинг бошқа вазндаги стопалар …
Анаклазис— анаклазис (қ. Анаклаза).
Анаколуф(гр. anacolouthos — нотўғри, тартибсиз сўзидан) — анаколуф. Гапда сўзларнинг грамматик ёк…
Анакреонтическая поэзия— анакреонтик поэзия. Антик адабиётда — давра қўшиғи, қувноқ, енгил лирика (қ. Анакреонти…
Анакреонтизм— анакреонтизм. Асарнинг умумий руҳи, воқеликни ҳис қилиш жиҳатдан қадимги грек шоири Ана…
Анакреонтов стих— анакреонт шеъри (қ. Анакреонтизм).
Анакруза (а н а к р у с а)— анакруза (анакруса). Антик шеър тузилишида биринчи кучли ҳижодан олдин келадиган ҳар қа…
Анапест— анапест. Антик ва рус шеър тузилишидаги уч бўғинли стопа. Антик шеър тузилишида анапест…
Anaphora или единоначалиеанафора...
Анахронизм (гр. ana — ташқари, холи; chranos — вақт сўзларидан)— анахронизм. Маълум бир даврга оид нарса, урфодат ҳолида воқеа-ҳодисаларни бошқа бир дав…
Андарз— андарз. Қадимги ва ўрта аср форс-тожик адабиётида кенг тарқалган дидактик жанрлардан би…
Анекдот(гр. anecdotos — чоп этилмаган сўзидан) — анекдот. Ўткир тугалланишга эга қисқа мароқли о…
Anitchnaya literaturaантик адабиёт
Анжамбеман— кўчириш, анжамбеман. 1. Маълум мисрада ўзининг тугал ифодасини топмаган фикрнинг кейинг…
Анналы— анналлар. Қадимги римликларнинг йилномалари.
Аннотация(лат. annotacio — хабар, маълумот сўзидан) — аннотация. Қисқа қайдлар, бирор асарнинг маз…
Аноним(гр. anonymos — исмсиз, номсиз, имзосиз сўзидан) — аноним. Номи номаълум автор асари ёки …
Анонимное произведение— аноним асар. Автори ёки унинг тахаллуси номаълум бўлган асар. А. С. Пушкин, М. Ю. Лермо…
Антанаклазис— антанаклазис. Айни бир сўзни турли маъноларда ишлатишдан иборат риторик усул.
Антибакхий— антибакхий. Антик шеър тузилишида икки чўзиқ ва бир қисқа ҳижодан иборат стопалардан би…
Античные строфы— антик бандлар. Одатда қофияланмаган тўртликлардан ташкил топган логаэд шеър (қ.)лардан …
Античное стихосложение— антик шеър тузилиши. Қадимги грек (юнон) ва рим шеър тузилиши бўлиб, у метрик шеър тузи…
Антиклерикальная литература— антиклерикал адабиёт. Дин, бидъат ва хурофотга, турли руҳонийларга қарши қаратилган ада…
Антинигилистический роман— антинигилистик роман. XIX асрнинг 60—70-йилларида рус адабиётида тарқалган ва демократи…
Антиспаст— антиспаст. Антик шеър тузилишида икки чўзиқ ҳижоси икки қисқа ҳижо орасига жойлашган тў…
Антистрофа— антистрофа. Антик трагедияда хор бўлиб айтиладиган қўшиқ бандидан кейин такрорланиб кел…
Антитеза— (гр. antithesis — қарама-қарши қўйиш сўзидан) — қаршилантириш ёки тазод. Бадиий асарда …
Антология(гр. anthologia — гулдаста, гуллар тўплами сўзидан) — антология. Бир нечта шоир ва ёзувчи…
Антонимы— антонимлар. Бир-бирига қарама-қарши тушунчаларни ифодалайдиган сўзлар.
Антонимичный перевод— антонимик таржима. Шаклан бир-бирига зид, аммо маънолари монанд бирикмалар таржимаси.
Антономазия— антономазия. Шахсни унинг бирор белгиси ёки хусусиятини баён этиш йўли билан акс эттиру…
Антракт(фр. entr'acte: ent — орасида ва acte — ҳаракат сўзидан) — антракт. Саҳна асарларидаги па…
Антропологическая школа(гр. anthropos — одам ва logos — билим сўзларидан) — антропологик мактаб. Фольклористика …
Антропоморфизм(гр. anthropos — одам ва morphos — кўриниш, шакл сўзларидан) — антропоморфизм. Жонлантири…
Апофегматы— апофегматлар. Дунёвий ривоявий адабиётнинг эски тўпламлари бўлиб, уларда файласуфлар ва…
Апофеоз(гр. apotheosis — илоҳийлаштириш сўзидан) — апофеоз. Катта воқеа ёки ғалаба шарафига ўтка…
Апокриф(гр. apocryhoi — сирли, ёлғон сўзидан) — апокриф. Қадимий диний ривоят ва афсоналар бўлиб…
Аполог(гр. apologos — ҳикоя сўзидан) — аполог, мадҳиянома. Мажозий характердаги қисқа повесть б…
Апострофа(гр. apostrophe — оғиш сўзидан) — апострофа. Стилистик фигуралардан бири бўлиб, унда поэт…
Аппликация(лат. applicatio — қўшмоқ сўзидан) — аппликация. Бадиий текстда мақол, матал ва ҳикматли …
ар.арабча
Аретология— аретология. Антик фольклор жанри: худолар ва пайғамбарларнинг мўъжизалари ҳақидаги ҳико…
Арсис(гр: arsis — кўтарилиш сўзидан) — арсис. Антик шеър тузилишида стопанинг ритмик урғу олма…
аруз:— Манга не заҳрае улким, десамким, бир қадаҳ ич, Не онсиз ичгали май, не қарору тоқату то…
Аруз— аруз. Яқин ва Ўрта Шарқ халқларидаги асосий вазн тури — шеър системаси бўлиб, бу систем…
Архаизм(гр. archaios — қадимий сўзидан) — архаизм. Ҳозирги тилда эскириб қолган сўз, ибора ва ту…
Архитектоника(гр. archifectonike — қурилиш санъати сўзидан) — архитектоника. Бадиий асар қисмларининг …