Анаколуф

Анаколуф

1. (гр. anacolouthos — нотўғри, тартибсиз сўзидан) — анаколуф. Гапда сўзларнинг грамматик ёки мантиқий жиҳатдан нотўғри боғланишидан ҳосил қилинадиган стилистик фигура. Анаколуф ёзувчи томонидан атайлаб қўлланилади. Чунки у персонажларнинг руҳий ҳолатларини уларнинг нутқи орқали кўрсатувчи воситадир. Баъзан анаколуф ҳажв — сатира ва юмор воситаси сифатида ҳам қўлланилади. Масалан, Абдулла Қаҳҳорнинг машҳур «Ўғри» ҳикоясида анаколуфнинг ажойиб намунасини учратамиз: «—Йиғланмасин! Нега йиғланади?».. Конкрет шахсга нисбатан буйруқ майлида мурожаат этилса, «йиғламанг, нега йиғлайсиз» дейилади. Лекин аминнинг Қобил бобони одам сифатида назарга илмаслигини ифодалаш мақсадида ёзувчи конкрет, аниқ шахсга нисбатан ҳам аминни феълнинг мажҳул даражасида мурожаат эттиради. Грамматик жиҳатдан нотўғри бўлган бу ҳолат бадиий асар учун бир восита ҳисобланади ва ёзувчилар томонидан махсус қўлланилади.