Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати
Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати
Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.
Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.
Алифбо кўрсаткичи
(итал. madrigale — она тилидаги қўшиқ сўзидан) — мадригал. Рус классик шеъриятидаги ҳажми…
Магистрал(гр. magistralis — бошқарувчи сўзидан) — магистрал. Сонетлар гулдастаси (қ. Венок сонетов…
Макароническая поэзия(итал. poesia macceheronica — макаронлар сўзидан) — макароник поэзия, макароник шеър. Ажн…
Макта(ар. مقطع — тугаш жойи, кесмоқ сўзидан) — мақтаъ. Шарқ поэзиясидаги ғазал, қасида каби ше…
Малая цезура— кичик цезура. Мисрадаги сўзларни бир-биридан ажратадиган цезура (қ.).
Манасчиманасчи. Бир неча минглаб мисралардан иборат қирғиз халқ қаҳрамонлик эпосини ёддан билувч…
Маринизммаринизм. XVII асрда Италияда Ж. Марино номи билан боғлиқ бўлган адабий оқим; бу оқим тар…
Марш— марш. Ҳарбий сафда юришга мослаб ёзилган кўтаринки руҳдаги қўшиқ.
Марсийамарсия. Мотам элегияси: Яқин ва Ўрта Шарқ поэзиясидаги адабий жанрлардан бири бўлиб, биро…
Мартиролог(гр. martyr — жабрдийда ва logos — сўз сўзларидан) — мартиролог. Авлиёлар ҳамда христиан …
Матла(ар. مطلع — қуёш ва юлдузларнинг чиқиш жойи сўзидан) — матлаъ. Ғазал ёки қасида жанрларин…
Медитативная лирика(гр. meditatio — фикрлаш сўзидан) — медитатив лирика. Шоирнинг бирор ҳаётий масала ҳақида…
Мемуарная литература— мемуар адабиёт, эсдаликлар, хотиралар
Менестрель(фр. menestrel, лат. ministerialis — хизматда турувчи сўзидан) — менестрель. Ўрта асрлард…
Мешчанская драма— мешчанлар драмаси. XVIII асрда Англияда пайдо бўлган ва кенг тарқалган адабий жанр; бур…
Месневи(ар. مثنوی — иккилик сўзидан) — маснавий. Яқин ва Ўрта Шарқ халқлари поэзиясидаги шеърий …
Месостих(гр. mesos — ўрта ва stichos — шеър сўзларидан) — месостих. Ҳар бир мисрадаги маълум ҳарф…
Местный колорит— маҳаллий колорит. Бирор маҳаллий шароит, урф-одат ёки жойга хос турмуш, пейзаж ва тил х…
Мествире или волынщик— мествире ёки волинкачи. Грузияда волинка номли музика асбоби чалиб, эпик, лирик-эпик ва…
Мествирули— мествирули. Грузияда волинкачи томонидан ижро этиладиган халқ шеърлари ва лапарлари.
Метафора— метафора, истиора
Метафорический эпитет— метафорик сифатлаш, метафорик эпитет. Бадиий тасвир воситасининг бир кўриниши: киши, на…
Метафраза— метафраза. Бир тилдан иккинчи тилга сўзма-сўз таржима қилиш натижасида ҳосил бўлган жум…
Метаграмма— метаграмма. Топишмоқнинг бир тури: унда сўзнинг бир ҳарфи бошқа ҳарф билан алмашинади в…
Метод творческий— ижодий метод. Адабиёт ва санъатнинг бирор тарихий тараққиёт босқичида бадиий ижодга хос…
Метонимия(гр. metonomadzo — қайта номлаш сўзидан) — метонимия. Сўзларнинг кўчма маъносига асослана…
Метр(гр. metron — ўлчов сўзидан) — вазн, ўлчов. Бирор шеър асосида ётувчи ритмик бирлик, ўлчо…
Метрическая схема— метрик схема. Бирор шеърий вазннинг график баёни.
Метрический стихметрик шеър
Метрическое стихосложение— метрик шеър тузилиши. Метрик шеър тузилиши системаси қоидаларига мувофиқ тузилган,
Метрика— метрика. Шеър вазни, ўлчови ҳақидаги назария, шунингдек, бирор миллий адабиёт, поэтик м…
Миф— миф, асотир.
Мифологическая школамифология мактаби. Ғарбий Европа ва рус адабиётшунослиги ҳамда фольклористикасида XIX аср…
Мифологическая теориямифология назарияси. Фольклорнинг келиб чиқиши ва тараққиётини ўрганувчи фан (қ. Мифологи…
Миграционная теория (теория заимствования, теория бродячих сюжетов)— миграция назарияси (ўзлаштириш назарияси; кўчиб юрувчи сюжетлар назарияси). Бир мамлака…
Миниатюра— миниатюра. 1. Мазмуни ва композицияси жиҳатидан кенг умумлашма характердаги кичик ҳажмл…
Миннезингерь (нем. minnesinger — муҳаббат куйчиси сўзидан)— миннезингерлар. Ўрта асрлардаги немис қўшиқчи шоирлари, рицарлик муҳаббатини куйловчи л…
Миракль (фр. miracle — ажойиб-ғаройиб сўзидан)— миракль. Ўрта асрлар Ғарбий Европа адабиётида шеърий шаклда ёзилган диний-насиҳатомуз д…
Мистерия(гр. mysterion — хизмат, маросим сўзларидан) — мистерия. Ўрта асрлардаги Ғарбий Европа ди…
Молосс или тримакрмолосс ёки тримакр. Антик шеър тузилишида уч чўзиқ ҳижодан иборат олти ҳижоли стопа (қ. А…
Монодрама(гр. monos — бир ва drama — драма сўзларидан) — монодрама. Бир актёр томонидан ижро этила…
Моногатаримоногатари. Япон адабиётида турли жанрлардаги прозаик асарлар.
Монография(гр. monos — бир ва gpapho — ёзаман сўзларидан) — монография. Бир масала ёки мавзуни ҳар …
Монолог(гр. monos — бир ва logos — сўз, нутқ сўзларидан) — монолог. Бадиий асарда иштирок этувчи…
Моноподия— моноподия. Антик шеър тузилишида бир стопадан иборат шеър такти.
Монорим(фр. monorime — ягона қофия сўзидан) или монорифм — монорим. Шеърдаги қофиянинг бир хил х…
Моносемантическое слово— моносемантик сўз, бир маъноли сўз. Сўзнинг муайян бир мустақил маъно англатиши. Сўзлар …
Моносиллабический стих— моносиллабик шеър. Бир ҳижодан иборат шеърий мисра.
Моностих(гр. monos ва ctuchos — бир шеър сўзларидан) — моностих. Бир мисрадан иборат шеър. Қадимг…
Монтаж литературный— адабий монтаж. Бирор асарнинг айрим эпизод ва кўринишларидан ташкил топган бадиий асар.