Psixologiya terminlarining izohli lugʻati
РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ
Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.
Русско-узбекский толковый словарь психологических терминов. Объяснения делают его полезным не только для перевода, но и для образовательных и социальных текстов.
Alifbo koʻrsatkichi
— психология фанлари системаси; психологиянинг тараққиёти, психологияга доир кашфиётларни…
СИСТЕМАТИЗАЦИЯ(юнон. systema — қисмлардан ташкил топган бутун нарса) — системалаштириш; фикр объекти ҳи…
СИТУАТИВНАЯ РЕЧЬ(фр. situation — вазият, ҳолатлар йиғиндиси) ситуатив нутқ; суҳбатдошлар учун аниқ бўлган…
СКЕПТИЦИЗМ(юнон. skepsis — қайтадан кўриб чиқиш) — скептицизм; ҳар қандай билишнинг аниқ эмаслигини…
СКЛОННОСТЬ— мойиллик; шахснинг муайян фаолият тури билан шуғулланишга доимий интилишидан иборат инд…
СКОРОСТЬ МЫШЛЕНИЯ— тафаккур тезлиги; маълум бир назарий ёки амалий масалани узил-кесил ҳал
СКОРОСТЬ ПРОВЕДЕНИЯ НЕРВАнервнинг ўтказиш тезлиги; нерв қўзғалиши ёки импульсининг нерв толалари бўйлаб қилинадига…
СКОРОСТЬ РЕАКЦИИреакция тезлиги; сезги органларимизда қўзғовчининг таъсир этиши билан унга тегишли жавоб …
СКОРОСТЬ ЗАБЫВАНИЯ— унутиш тезлиги; шахснинг муайян материални эсда қолдириш билан эсга тушириш ўртасида ўт…
СКОРОСТЬ ЗАПОМИНАНИЯ— эсда қолдириш тезлиги; шахснинг муайян материални идрок қилиш билан эсда қолдириш ўртас…
СКРОМНОСТЬкамтарлик, шахснинг атрофдаги кишилар билан оддий муомалада, ўзига танқидий муносабатда б…
СКУКАзерикиш; бир хил, ўзгармас ҳаёт шароитларида таассуротларнинг етишмаслиги, кўникмаган ваз…
СЛАБЫЙ ТИПкучсиз тип; нерв системасининг арзимаган ёки минимал қўзғовчилар таъсирига ҳам бардош бер…
СЛАБОУМИЕақли заифлик; бош миянинг етарли ривожланмаслиги, баъзи бир психик касалликлар ва миянинг…
СЛАБОВОЛИЕиродаси бўшлик; шахснинг бирор фаолият турини бажариш учун ўзини мажбур қила олмаслик ёки…
СЛАБОХАРАКТЕРНОСТЬхарактери бўшлик; мустақиллик, танқидийлик, қатъийлик каби ақлий ҳамда иродавий сифатлард…
СЛЕПОГЛУХОНЕМОТА— кўр-кар-соқовлик; кўриш, эшитиш ва нутқ қобилиятига эга бўлмаслик; бу қобилиятнинг қисм…
СЛЕПОТА— кўрлик; кўриш қобилиятининг тўлиқ ёки қисман йўқолишидан иборат нуқсон. Махсус ташкил қ…
СЛОЖНОЕ МЫШЛЕНИЕ— мураккаб тафаккур; муайян масалани тафаккур операцияларидан фойдаланиб, атрофлича мулоҳ…
СЛОЖНОСТЬ ВОСПРИЯТИЯ— идрокнинг мураккаблиги; нарса ва ҳодисаларни идрок қилишда сезги турлари, хотира, хаёл,…
СЛОВА— сўз; тилнинг муайян маъно англатувчи асосий воситаларидан бири, тушунчалар ҳосил бўлиши…
СЛОВЕСНО-ЛОГИЧЕСКАЯ ПАМЯТЬ— сўз-мантиқ хотираси; муайян фикрларни, фикрлар ва сўзлар ўртасидаги мантиқий боғланишла…
СЛОВЕСНОЕ ВНУШЕНИЕ— сўз орқали таъсир кўрсатиш; сўз ёрдами билан бошқа кишиларда хоҳлаган ҳолат, фикр, ҳис-…
СЛУЧАЙНЫЙ ПРИЗНАК— тасодифий белги; муайян нарса ва ҳодисага хос бўлиши ҳам, хос бўлмаслиги ҳам мумкин бўл…
СЛУЧАЙНОСТЬ— тасодиф; маълум бир шароитда рўй бериши ҳам, рўй бермаслиги ҳам мумкин бўлган ҳодиса.
СЛУХ— эшитиш; атрофдаги муҳитда рўй бераётган товуш тўлқинларини бир-биридан фарқлантириш; то…
СЛУХОВАЯ АДАПТАЦИЯ— эшитиш адаптацияси; эшитиш анализаторининг товуш тўлқинларининг кучига мослашуви натижа…
СЛУХОВАЯ ПАМЯТЬ— эшитиш хотираси; товуш қўзғовчиларини сезиш, идрок қилиш натижасида ҳосил бўлган эшитиш…
СЛУХОВОЕ ОЩУЩЕНИЕ— эшитиш сезгиси; сезув анализаторига бевосита таъсир этаётган шовқинли ҳамда музикали то…
СЛУХОВОЕ ВОСПРИЯТИЕ— эшитув идроки; эшитув анализаторига бевосита таъсир этаётган товуш тўлқинларининг компл…
СМЫСЛОВОЕ ЗАПОМИНАНИЕмаъносига тушуниб эсда қолдириш; идрок қилинган материалнинг мазмунини тушуниб, унинг аҳа…
СМЕЛОСТЬ— жасурлик; шахсий ҳаёт учун хавф-хатарли бўлган ҳаракатларни қатъийлик билан ва оқилона …
СМЕШЕНИЕ ЦВЕТОВранг аралашмаси (қ. Закон смешения цветов).
СНОВИДЕНИЕтуш кўриш; ухлаб ётган одам бош мия ярим шарлари қобиғидаги баъзи нерв марказлари фаолият…
СОЧУВСТВИЕхайрихоҳлик; шахс кечираётган муайян руҳий ҳолатининг ифодали ҳаракатлар орқали
СОДЕРЖАНИЕ ПАМЯТИхотиранинг мазмуни; вақт ўтказиб эсда қолдирилган нарса ва ҳодисалар, фикрлар, ҳис-туйғул…
СОДЕРЖАНИЕ ПОНЯТИЯтушунчанинг мазмуни тушунчанинг муҳим белгиларини, сифатларини акс эттирувчи ҳукмлар сист…
СОДЕРЖАТЕЛЬНОСТЬ МЫШЛЕНИЯтафаккурнинг мазмундорлиги; фикр объекти ҳисобланган нарса ва ҳодисалар ҳақидаги чин ҳукм…
СОФИЗМ(юнон. sophisma — уйдирма, айёрлик) — софизм; тафаккур процессида икки маъноли тушунчалар…
СОЛИПСИЗМ(лат. solus — ягона, бирдан-бир, ipse ўзим) — солипсизм; бирдан-бир реаллик деб фақат ўзи…
СОМНАМБУЛИЗМ(лат. somnus — уйқу, ambulare — юрмоқ, сайр қилмоқ) — сомнамбулизм; одамнинг уйқу ҳолатид…
СОН— уйқу; организмнинг вақти-вақти билан рўй берадиган, нисбатан ҳаракатсиз ҳолати бўлиб, б…
СОН ГИПНОТИЧЕСКИЙ— гипнотик уйқу: гипнозчи томонидан гипноз қилинувчи кишида ёки ҳайвонда ҳосил қилинган с…
СОН КАТАЛЕПТИЧЕСКИЙ(юнон. katalepsis—тутиб қолиш, тутқаноқ) — каталептик уйқу; мия пўстининг тормозланиши на…
СОН МОНОФАЗНЫЙ— монофазали уйқу; суткасига бир маротаба ухлаш. М. у. аксарият кишиларнинг одатига айлан…
СОН ПОЛИФАЗНЫЙполифазали уйқу; сутка давомида бир неча марта ухлаш. П. у. кўпинча ёзда, кун узайган пай…
СОНЛИВОСТЬуйқучилик; сутка давомида бир неча марта ёки ҳаддан ташқари кўп ухлаш одати.
СОННОЕ СОСТОЯНИЕуйқу ҳолати; организмнинг бедор ҳолатидан тубдан фарқ қилган, нисбатан ҳаракатсиз ҳолати …
СООБРАЗИТЕЛЬНОСТЬзеҳни ўткирлик, фаросатлилик; янги ёки мураккаб назарий ҳамда амалий масалаларни ҳал қили…
СОСРЕДОТОЧЕННОСТЬ ВНИМАНИЯдиққатнинг тўпланганлиги; диққатнинг муайян объектлар доирасида тез ҳамда кучли тўплана о…