Канонический текст

Канонический текст

1. (гр. canon — қоида, намуна сўзидан) — барқарор текст, асосий текст. Текстологияда автор томонидан қайта ишланган мазкур асарнинг бошқа қўл ёзмалари билан солиштириб тўлдирилган ва бутун нашрлар учун асос бўладиган матн шу термин билан юритилади. Шунинг учун ҳам барқарор текст кўпинча танқидий матн асосида юзага келади. Барқарор текст тайёрланиши учун матншунос мазкур асарнинг мавжуд қўл ёзмасини, чоп этилган нусхаларини қиёсий ўрганиб чиқади ва бевосита авторнинг ўзи энг охирги марта кўчириб чиққан текстни асосга олган ҳолда уни тузиб чиқади. Бироқ текст вариантлари ўзаро чоғиштирилганда, аниқланган фарқлар нашр сўнгида қайд этилиши лозим. Совет матншунослари барқарор текстларни яратиш бўйича диққатга сазовор кўп ишларни амалга оширдилар. Буларга Некрасов, Достоевский асарларининг мукаммал нашрлари яққол мисол бўла олади. Ўзбек текстологларидан Порсо Шамсиевнинг Алишер Навоий «Хамса»си, «Бобурнома», Ҳамид Сулаймоннинг «Хазойинул-маоний» юзасидан яратган ишлари диққатга сазовор. Ҳозир эса ўзбек ёзувчиси Мусо Тошмуҳаммад ўғли Ойбек асарларининг 19 томдан иборат мукаммал нашри амалга оширилмоқда.