Психология терминларининг изоҳли луғати
РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ
Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.
Русско-узбекский толковый словарь психологических терминов. Объяснения делают его полезным не только для перевода, но и для образовательных и социальных текстов.
Алифбо кўрсаткичи
(юнон. а — инкор юкламаси, лат. moralis — ахлоқий) — аморализм; ахлоқни инкор қилиб, ҳақи…
АМОРАЛЬНЫЙ ПОСТУПОК— ахлоқ қоидаларига хилоф хатти-ҳаракат; муайян жамиятда қабул қилинган ахлоқ нормалари в…
АМОРАЛЬНОСТЬ— ахлоқсизлик; муайян жамиятдаги ахлоқсизлик; муайян жамиятдаги ахлоқ нормалари ва принци…
АМПЛИТУДА(лат. amplituda — кенглик) — амплитуда; психик функция ёки реакцияларнинг сифат ва миқдор…
АМУЛЕТ(лат. amuletum — осиб, тақиб юрадиган нарса) — амулет; диндорларнинг бўйнига, қўлига тақи…
АНАЛИТИКО-СИНТЕТИЧЕСКИЙ ЗВУКОВОЙ МЕТОД— аналитик синтетик товуш методи; бутун бир суҳбатдан гап, гапдан сўз, сўздан бўғин, бўғи…
АНАЛИЗ(юнон. analusis — парчалаш, бўлиш) — анализ (таҳлил), нарса ва ҳодисаларни фикран таркиби…
АНАЛИЗ ПРОДУКТОВ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ— фаолият маҳсулининг анализи; психологиянинг илмий текшириш методларидан биридир. Унинг …
АНАЛИЗАТОРЫ— анализаторлар; ташқи ва ички муҳитдан келадиган таъсиротларни қабул қилиб олиб, физиоло…
АНАЛОГИЯ(юнон. analogia — мослик, ўхшашлик) — аналогия; нарса ва ҳодисаларнинг бир-бирига ўхшаш б…
АНЭНЦЕФАЛ— анэнцефал; инсон боласининг бош мия ярим шарлари қобиғисиз туғилишидан иборат нуқсон, б…
АНЭРГИЯ(юнон. а — инкор юкламаси, ergon — иш, меҳнат) — анэргия; кишидаги фаол ҳаракат қилиш қоб…
АНЕСТЕЗИЯ(юнон. anaisthesia — сезгисизлик, сезмаслик) — анестезия; нерв системасининг касалланиши …
АНИМИЗМ(лат. anima — жон) — анимизм, ибтидоий одамларнинг атрофдаги нарса ва ҳодисалар ҳақидаги …
АНКЕТНЫЙ ПРИЁМ— анкета усули; текширилувчига олдиндан тайёрланган саволлар тарқатиб, уларга тегишли ёзм…
АНОМАЛИЯ(юнон. anomalia — нотекислик) — аномалия; анатомик, физиологик ва психик функцияларнинг н…
АНОМАЛЬНЫЕ ДЕТИ— аномал болалар; анатомик, физиологик ва психик жиҳатдан нормал ривожланмаган болалар (қ…
АНТИЧНАЯ ПСИХОЛОГИЯ(лат. antiquus — ибтидоий, қадимги) — антик психология; психология тарихининг эрамиздан а…
АНТИИНТЕЛЛЕКТУАЛИЗМ(юнон. anti — қарши, intellectuolis — ақлий) — антиинтеллектуализм; ҳақиқатни ақл ёрдамид…
АНТИОБЩЕСТВЕННЫЙ ПОСТУПОКжамият манфаатларига хилоф хатти-ҳаракат; муайян жамиятдаги ахлоқ нормалари ва принциплар…
АНТИПАТИЯ(юнон. antipotheia — кўнгилсизлик, хушламаслик, ёқтирмаслик) — антипатия, бирор нарсага ё…
АНТРОПОИДЫ(юнон. antropoeides — одамсимон) — антропоидлар; одамсимон маймунлар, одамнинг қадимги аж…
АНТРОПОЛОГИЯ(юнон. antropos — одам, logos — тушунча, таълимот) — антропология; одамнинг биологик таби…
АНТРОПОМЕТРИЯ(юнон. antropos — одам, metrio — ўлчайман) — антропометрия; одам танасининг айрим қисмлар…
АНТРОПОМОРФИЗМ(юнон. antröpos — одам, morpha — кўриниш, форма) — антропоморфизм; ҳайвонот, ўсимлик ва и…
АПАТИЯ(юнон. а — инкор юкламаси, yatos — ҳиссиёт) — апатия, шахснинг атрофдаги нарса ва ҳодисал…
АППЕРЦЕПЦИЯ(лат. ad — га, perceptio — идрок, қабул қилиш) — апперцепция; идрок процессининг шахснинг…
АПРАКСИЯ(юнон. apraxia — ҳаракатсизлик) — апраксия; бош мия ярим шарлари қобиғидаги баъзи нерв ма…
АРГУМЕНТ(лат. argumentum — далил, исбот, баҳона) — аргумент; чинлиги амалда текширилган ва исботл…
АРГУМЕНТАЦИЯ— аргументлаштириш; муайян фикрнинг чин ёки ёлғонлигини исботлаш учун объектив далиллар к…
АРТИКУЛЯЦИЯ(лат. articulatio — дона-дона қилиб, аниқ талаффуз қилиш) — артикуляция; нутқ органлари (…
АРХОМАТИЧЕСКИЙ ЦВЕТ(юнон. achromatos — рангсиз) — ахраматик ранг; оқ, қора ва улар ўртасидаги кул ранг тусда…
АСЕКСУАЛЬНОСТЬ(юнон. а — инкор юкламаси, лат. Sexualis — жинсий, шаҳвоний) — асексуаллик; жинсий ёки ша…
АСКЕТ(юнон. asketes — машқ қилувчи) — зоҳид; «нариги дунёга» ишониб, «жаннат»га умид боғлаб, «…
АСКЕТИЗМ— аскетизм (зоҳидлик); ахлоқий камолотга эришиш ва худога етишиш учун ўз-ўзини тута билиш…
АССОЦИАЛЬНОЕ ТОРМОЖЕНИЕ— ассоциатив тормозланиш; муайян шартли қўзғовчи билан унга хос малакалар ўртасида ҳосил …
АССОЦИАТИВНЫЙ ЭКСПЕРИМЕНТ— ассоциатив эксперимент; текширилаётган кишининг аввалги турмуш тажрибаларида ҳосил қили…
АССОЦИАТИВНАЯ ПСИХОЛОГИЯ— ассоциатив психология; ассоциациялар тушунчасининг асоси бош принцип деб ҳисобловчи, ил…
АССОЦИАЦИЯ(лат. associatio — бирлашиш, қўшилиш) — ассоциация; онгимиздаги аввалги турмуш тажрибалар…
АССОЦИАЦИЯ ПО ПРОТИВОПОЛОЖНОСТИ— қарама-қаршилик ассоциацияси; аввал идрок қилинган қарама-қарши сифатларга эга бўлган н…
АССОЦИАЦИЯ ПО СМЕЖНОСТИ— ёндошлик ассоциацияси; аввал бир вақтда ёки кетма-кет идрок қилинган нарса ва ҳодисалар…
АССОЦИАЦИЯ ПО СХОДСТВУ— ўхшашлик ассоциацияси; бир-бирига ўхшаш белгиларга эга бўлган нарса ва ҳодисаларнинг би…
АССОЦИОНАЛИЗМ— ассоцианализм; психик фаолиятнинг барча қонуниятлари фақат ассоциацияларнинг ҳосил бўли…
АСТЕНИЧЕСКИЕ ЧУВСТВА— астеник ҳислар; кишининг фаолиятини, ғайрат-шижоатини сусайтирадиган салбий ҳислар, А. …
АСТЕНИК— астеник; бирор психопатологик сабабга кўра, жисмоний ёки психик томондан ожиз бўлиб қол…
АСТЕНИЯ(юнон. astenia — ҳолсизлик) — астения; кишининг жисмоний ва психик кучсизлиги, ожизлигида…
АТЕИЗМ(юнон. а — инкор юкламаси, theos — худо) — атеизм: худонинг ғайри табиий кучлар ва нариги…
АТОМИЗМ(юнон. atamos — бўлинмас) — атомизм, табиат ҳодисалари ҳақидаги материалистик таълимот бў…
АТРИБУТ(лат. atributum — бирлаштириш, бириктириш, жамлаш) — атрибут; нарса ва ҳодисаларнинг тасо…
АТРОФИЯ(юнон. atropio — озмоқ, хасталанмоқ, сўлмоқ) — атрофия; маълум бир психопатологик сабабла…