HAYOT jamgʻarmasining bepul milliy loyihasi
Terminologik

Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati

Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати

Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.

Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g sh ch
Саджъ

Badiiy soʻz sanʼatlaridan biri boʻlib, u bir yoki bir necha gaplardagi ayrim soʻzlarning …

sadr

Saga

saga. Qadimgi skandinaviyaliklar va irlandlarning qahramonlik dostoni. Sagalar dastlab qa…

Сапфическая строфа

Uch oʻn bir hijoli sapfik misra (—◡—— —//◡◡—◡—◡) dan va bir adoniy (—◡ ◡—◡) dan iborat an…

Сапфический стих

sapfik sheʼr

Саркастический

istehzoli, sarkastik. Bu termin soʻz, kulgu va asar xarakterini, yozuvchi uslubini anglat…

Сарказм

sarkazm. Satirik tasvirda fosh etishning muhim usullaridan biri: achchiq zaharxanda, iste…

Сатира

satira, hajv. Ijtimoiy hayotdagi nuqsonlarni, ayrim shaxs yoxud sotsial guruhlarga xos ka…

Сатирическая комедия

Komediyaning bir turi. Har qanday komediyada yo achchiq hajv, yo yengil kulgu hukmronlik …

Сатирическая сказка

Xalq ertaklarining bir turi boʻlib, ularda zolim xonlar, poraxoʻr qozilar, xasis boylar, …

Сатирический рассказ

Satira janrining bir turi boʻlib, bunday hikoyalarda odatda ijtimoiy hayotdagi jamiyat ma…

Сборник

toʻplam. Turli avtorlarning yoki bir avtorning turli xildagi asarlarini jamlagan badiiy, …

Считалка

Xalq ogʻzaki ijodi koʻrinishlaridan biri, bolalarning oʻyinboshi sheʼri. Sanoq odatda oʻy…

Секстет

Olti misrali sheʼr bandi. Bu termin juda kam qoʻllaniladi., sekstet

Секстина

Juft qofiyalanuvchi, sharq adabiyotidagi musaddas singari olti misradan iborat sheʼr band…

Семейно-бытовой роман

Romanlarning mazmunan farqlanadigan turi boʻlib, bunday romanlarda oilaviy konfliktlar, i…

Семитизм

Arab va qadimgi yahudiy tillaridan qabul qilingan soʻz, ibora yoki oborot. Semitizm termi…

Сентиментализм

XVIII asr oxirida Yevropa adabiyotida paydo boʻlgan adabiy oqim. Sentimentalizm feodal ja…

Сентиментальный роман

Sentimentalizm ruhida yozilgan roman, sentimental roman

Серединная рифма

ichki qofiya

Серия

Bir turdagi yoki bir-biriga uzviy ravishda bogʻlangan asarlar majmuasi. Masalan: ilmiy-om…

Шарж

Hajviy yoki yumoristik xarakterdagi sheʼriy, qisman nasriy asar boʻlib, unda biror shaxsg…

Шестистишие или секстина

Olti misradan iborat sheʼr. Oltilik qofiyalanishi jihatdan bir necha turlarga boʻlinadi. …

Штрих

Badiiy asar voqeasiga aloqador ayrim kichik hodisalar, momentlar., shtrix

Шумка

Bir yoki bir necha toʻrtliklardan iborat boʻlgan hazilomuz ukrain xalq qoʻshigʻi. Shumka …

Силлабический размер или силлабический стихотворный размер

Rus sheʼriyati uchun sillabik oʻlchov odatda 13 hijoga teng, oʻzbek sheʼriyatida esa u tu…

Силлабический стих

Misralardagi hijolar sonining tengligiga asoslangan sheʼr. Sillabik sheʼrlar rus poeziyas…

Силлабическое стихосложение

Hijolarning bir xil takrorlanishi tufayli turoqlanadigan, urgʻuli va urgʻusiz boʻgʻin-, s…

Силлабо-тонический стих

Hijolar va urgʻularning miqdori, tartibi bilan belgilanadigan sheʼr. Qofiyasiz sillabik-t…

Силлабо-тоническое слогоударное стихосложение

sillabik-tonik urgʻuli-hijoli sheʼr tuzilishi. Bu termin sillabik-tonik sheʼr tuzilishi t…

Силлабо-тоническое стихосложение

sillabik-tonik sheʼr tuzilishi. Hijolar va urgʻularning miqdori hamda tartibi bilan belgi…

Символ

simvol, ramz. Metafora (q.) ning bir koʻrinishi boʻlib, shartli ravishda koʻchma maʼnoda …

Символический образ

Qadimiy Oʻrta Osiyo, Eron va Ozarbayjonda yashagan kishilar yaratgan «Avesto» yozma yodgo…

Символическое изображение

simvolik tasvir, ramziy tasvir

Символика

Tushuncha va his-tuygʻularning shartli belgilar, simvollar yordamida ifodalanishi., simvo…

Символистическая поэма

Ramzlar asosida yaratilgan poema. Fransuz simvolisti Stefan Mallarme (1842—1898) ning «Mu…

Символизация

Simvollar vositasi bilan tasvirlash, ramzlarda mujassamlashtirish., simvollashtirish

Символизм

simvolizm. XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Fransiya va Rossiyada paydo boʻlgan, dvorya…

Синтагма

sintagma. Gap ichida bir-birining ketidan kelib, bir nafas bilan aytiladigan soʻzlar biri…

Синтаксические фигуры или стилистические фигуры

sintaktik figuralar, stilistik figuralar yoki stilistik usullar. Badiiy tasvirda ifodalil…

Синтаксис стиха

— sheʼr sintaksisi. Sheʼrda gap tuzilishining prozaik gap tuzilishidan farqlanadigan sint…

Сирвента

sirventa. X—XVI asrlarda Fransiyada taraqqiy etgan trubadurlar poeziyasining adabiy janrl…

Система образов

obrazlar sistemasi. Badiiy asardagi bir-biri bilan bogʻlangan obrazlar guruhi. Obrazlar g…

Сицилиана

sitsiliana. Birinchi, uchinchi, beshinchi va yettinchi; ikkinchi, toʻrtinchi, oltinchi va…

Ситуация

asar epizodlarida vujudga keladigan vaziyat. Bundan tashqari, situatsiya deyilganda asarn…

Сжатый сюжет

Syujet koʻrinishlaridan birini anglatadigan shartli termin. Zich syujetli asarlarda ekspo…

Скальд

Skandinaviyada xalq qoʻshiqchisi. Skandinaviya mamlakatlari — Shvetsiya, Daniya, Norvegiy…

сканд.

skandinavcha

сказ

naql

Сказ

Bayon, hikoya. Avtorning soʻzlovchi nomidan hikoyasi. A. M. Gorkiyning «Izergil kampir» h…