oq — lugʻat maqolasi

Izohli lugʻat

oq

1. Past tomonga qarab uzluksiz, surunkasiga harakat qilmoq, yurmoq (suyuqlik haqida).

Oldingdan oqqan suvning qadri yoʻq. — Maqol

Qonqus tun boʻyi gʻazab bilan, alam bilan toʻlgʻanib oqdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Filatovning bir qoʻli qon oqayotgan yelkasida, ikkinchi qoʻli pulemyot lentasida, boshi quyi solingan edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

2. Tez-tez tommoq, birin-ketin yumalamoq (tomchilar haqida).

[Qizning] Koʻzlaridan oqqan tomchilar quyoshda injuday yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oshno doʻstining koʻzlaridan duv-duv yosh oqayotganini koʻrdi, xoʻrlandi — M. M. Doʻst, Lolazor

3. Suv oqimi bilan birga siljimoq, suzmoq.

Kelganlardan bir qismi soyning oʻrtasiga yetmasdan qaytishga majbur boʻldi. Ikki kishi oqib ketayozdi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

4. Quyilib kelmoq; oʻtmoq.

Oʻtkazgichlardan elektr toki oqa boshladi.

5. koʻchma Kelib, tushib turmoq.

Konveyerlardan don oqadi.

Xona ichiga quyoshning iliq yorqin ipagi jimgina oqdi. — Oybek, Navoiy

6. Jarayon tarzida, koʻplashib biror tomonga yurmoq, oʻtmoq.

Otliqlar Oqmachit qiri tomon oqib borardi. — T. Ashurov, Oq ot

Ertalabdan boshlab qishloq aholisi maktab tomon oqdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

7. Toʻkilmoq, osilib tushmoq.

Ikki atrofda paxtasining choʻgʻi qochgan dalalar goh choʻp boʻlib gʻoʻzapoyasi qolgan, goh paxtasi egatlarga oqib tushgan paykallar bilan almashinadi. — M. Mansurov, Yombi

8. koʻchma Oʻtmoq, kechmoq.

Hayot bir maromda, bir izda oqa boshladi. — S. Abduqahhor, Koʻzlar

Yillar oqar yillarni yuvib, Taqdiriga tan berar havas. — A. Sher, Qadimgi kuy

Oqib kelmoq Muntazam kelib, tushib, yetishib turmoq. Arzimas amalini, oqib kelib turgan harom-xarish pullarini deb, jufti halolidan kechgan kimsani nima deb atash kerak?! — M. M. Doʻst, Yombi

oq

1. Past tomonga qarab uzluksiz, surunkasiga harakat qilmoq, yurmoq (suyuqlik haqida).

Oldingdan oqqan suvning qadri yoʻq. — Maqol

Qonqus tun boʻyi gʻazab bilan, alam bilan toʻlgʻanib oqdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Filatovning bir qoʻli qon oqayotgan yelkasida, ikkinchi qoʻli pulemyot lentasida, boshi quyi solingan edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

2. Tez-tez tommoq, birin-ketin yumalamoq (tomchilar haqida).

[Qizning] Koʻzlaridan oqqan tomchilar quyoshda injuday yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oshno doʻstining koʻzlaridan duv-duv yosh oqayotganini koʻrdi, xoʻrlandi — M. M. Doʻst, Lolazor

3. Suv oqimi bilan birga siljimoq, suzmoq.

Kelganlardan bir qismi soyning oʻrtasiga yetmasdan qaytishga majbur boʻldi. Ikki kishi oqib ketayozdi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

4. Quyilib kelmoq; oʻtmoq.

Oʻtkazgichlardan elektr toki oqa boshladi.

5. koʻchma Kelib, tushib turmoq.

Konveyerlardan don oqadi.

Xona ichiga quyoshning iliq yorqin ipagi jimgina oqdi. — Oybek, Navoiy

6. Jarayon tarzida, koʻplashib biror tomonga yurmoq, oʻtmoq.

Otliqlar Oqmachit qiri tomon oqib borardi. — T. Ashurov, Oq ot

Ertalabdan boshlab qishloq aholisi maktab tomon oqdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

7. Toʻkilmoq, osilib tushmoq.

Ikki atrofda paxtasining choʻgʻi qochgan dalalar goh choʻp boʻlib gʻoʻzapoyasi qolgan, goh paxtasi egatlarga oqib tushgan paykallar bilan almashinadi. — M. Mansurov, Yombi

8. koʻchma Oʻtmoq, kechmoq.

Hayot bir maromda, bir izda oqa boshladi. — S. Abduqahhor, Koʻzlar

Yillar oqar yillarni yuvib, Taqdiriga tan berar havas. — A. Sher, Qadimgi kuy

Oqib kelmoq Muntazam kelib, tushib, yetishib turmoq. Arzimas amalini, oqib kelib turgan harom-xarish pullarini deb, jufti halolidan kechgan kimsani nima deb atash kerak?! — M. M. Doʻst, Yombi

o‘q I

1. Yoyga qoʻyib otiladigan, uchi nayzasimon uzun, ingichka tayoqcha; tir.

Sadoqdagi oʻq.

U kamonga chapdastlik bilan oʻq oʻrnatdi va chopib borayotgan ot ustida nishonga otdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Miltiq, toʻpponcha, pulemyot kabi qurollarga joylab otiladigan kichkina snaryad; patron.

Dushman pulemyoti birdan jimib qoldi, oʻqi tugagan pulemyotchi esa qocha boshladi. — N. Safarov, Olovli izlar

Oʻq ovoziga odam toʻplanganda, mis koʻza qorni pachaqlanib, tuproqqa agʻnab yotar edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

3. Shunday snaryad, patronning otilgan-da ogʻzidan chiqib uchadigan, moʻljalga yoʻnaltiriladigan qismi (qoʻrgʻoshin, pitra kabi).

Oqilxontoʻra Boʻtaboyni moʻljallab otgan oʻq Tillabuvaga tekkan ekan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Ortiq gilam toʻshalgan uyda, oynavand shkaf qarshisiga ayiq terisini yoyib, oʻq teshgan joylarini koʻzdan kechirayotgan edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

4. Minomyot, reaktiv artilleriya va shu kabilar qurollardan otiladigan oʻq-dori; snaryad.

Front orqasida oʻra qazib turganda, Mulla Obiddan oʻttiz metrcha nariga bir katta toʻp oʻqi tushib, qattiq tovush chiqarib yorildi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Oʻqqa tutmoq Ketma-ket, uzluksiz oʻq yoʻllamoq. har qalay, sen aytganday, granata tashlamabdi-yu, samolyotni oʻqqa tutibdi. — A. Qahhor, Oltin yulduzdushmanning uchta transportyor yoʻlda daraxt kesayotgan jangchilarni oʻqqa tutib, qaytib keldi. — I. Rahim, Chin muhabbat

o‘q II

1. Ikki uchiga gʻildirak oʻrnatiladigan, yogʻoch yoki metalldan yasalgan gʻoʻla.

Avtomobilning oʻqi. Tramvayning oʻqi. Oʻq yasamoq.

Bir nima desalar, moy surma-sang, aravaning oʻqi ham gʻirchillaydi, deymiz. — Mushtum

2. Dastgoh, mashina va shu kabilarning aylanib turadigan oʻqsimon uzun qismi.

Ziyobek qandaydir bir oʻlanni xirgoyi qilib, kunjaraning chetini sindirib, oʻq tagiga tashlaydi. — N. Fozilov, Diydor

Vishkaning tepasidagi pishangning oʻqi sal qiyshayib qolgan ekan. — P. Qodirov, Erk

3. Biror jism yoki fazoning markazidan oʻtadi, deb faraz qilinadigan toʻgʻri chiziq.

Aylanish oʻqi. Simmetriya oʻqi. Yer oʻz oʻqi atrofida aylanadi.

planning bosh oʻqi shaharning shimolidan janubiga qarab adil oʻtkazilgan. — T. Joʻrayev, Ulugʻ Xitoyda

Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat

oq I

1. погов. белый, седой, седина

oq qo‘y ham o‘z oyog‘idan osiladi, qora qo‘y ham (букв. хоть белую, хоть черную овцу, а подвешивают за собственные ноги); каждый человек за свои поступки (грехи) отвечает сам

oq qog‘oz белая бумага

sochning oqi седина

2. бельмо

ko‘zida oqi bor у него на глазу бельмо

3. белок

tuxumning oqi белок яйца

oq yo‘l счастливого пути
tishning oqini ko‘rsatmoq скалить зубы
oq-qorani ajratmoq разобраться (в чем-л.)
ko‘ngli oq (odam) простодушный, бесхитростный человек
ko‘zining oqu qorasi (букв. белок и зрачок моих глаз) свет моих очей (о единственном сыне или дочери)
oq ichmoq (oq urmoq) пить до дна
oq bezor, ko‘k bezor bo‘ldi (букв. белое надоело, синее надоело) ему всё опротивело, надоело
oq kirdi (soch-soqoliga) он поседел (или стал седеть)
oq tavba, ko‘k tavba qilmoq зарекаться (что-н. делать), получить хороший урок

oʻq I

стрела, пуля

kamon oʻqi стрела (лука)

yugurgandan oʻtadi, bir vaqtda yetadi; oʻq emas, otiladi, qush emas, uchadi бегущего обойдёт, вмиг нагонит; не пуля, а бьёт влёт, не птица, а летит (Мысль)

oʻq-dori порох; боеприпасы
oʻq uzmoq стрелять, произвести выстрел
oʻq yalab ketdi пуля задела; пуля оцарапала
oʻqi xato ketdi он промахнулся
oʻqi oʻzganmi? он что, лучше всех что ли?

oq II

oq qilmoq проклинать, отвергать (сына или дочь)

oqpadar сын, проклятый отцом

oq sut bergan (ona) мать, которая кормила грудью (родная мать)

oq sutimga rozi emasman проклинаю, предаю проклятию своего сына или дочь (слова матери в отношении своих детей)

oʻq II

ось

yer oʻqi земная ось
gʻildirak oʻqi ось колеса.

Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat

oq white

a a white

oq oltin cotton, white gold

oʻq

n 1. arrow

2. bullet

oʻq otmoq shoot (at); fire (at)

oq II

~ qilmoq curse, damn

oʻq II

n geom. axis

Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat

OQ

aq

OʻQ

1. oq, atılatuģın jińishke tayaqsha, tir

2. kishkene snaryad, patron

3. oq dári, snaryad

4. kósher, eki ushına dóngelek ornatılatuģın aģash yaki metalldan soģılģan qada

5. úskene, mashina hám t.b. lardıń aylanıp turatuģın oq tárizli uzın bólegi

6. dene yamasa kosmostıń orayınan ótedi, dep esaplangan tuwrı sızıq.

Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat

OQ

Qor, sut, paxta rangidagi.AK, BEYAZ

OʻQ

1. Yoyga qoʻyib otiladigan, uchi nayza, uzun ingichka tayoq.OK (YAY OKU)

2. KURŞUN, MERMİ

Oʻzbekcha-nemischa lugʻat

oʻq

1. Pfeil m

2. Kugel f

3. Achse f

oq I

weiß

oq qogʻoz weißes Papier

oq soch graues Haar

oq II

~ qilmoq vt verfluchen

Oʻzbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha oʻquv lugʻati

оқ

أبيض abyadruschaБелыйinglizchaWhite

Maʼnaviyat lugʻati

Oq

ruschaбелыйinglizchawhitefransuzchablancarabchaأَبْيَضُ - بَيْضَاءُ (بِيضٌ)

«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati inglizcha

OQ

o‘q – стрела – arrow. Bu dunya iči oq yïlan – Bu dunyo ichi – o‘q ilon – Нутро этого мира [словно] гадюка – The interior of this world is like a viper (QBN, 389₅; QBN, 5308; 195b5).

OQÏ=

o‘qimoq – читать – read. Elig altï ačtï oqïdï bitig – Hukmdor xatni oldi, ochdi, o‘qidi – Правитель принял рукопись, раскрыл[и] прочитал – The ruler accepted the manuscript, opened and read (QBH, 62₁₅).

OQÏČÏ

xabarchi – вестник – informer. Oqïčï ol erdi bayatdïn senä – U senga Allohdan xabarchi edi – Тот вестник был тебе от Бога – That messenger came to you from God (QBN, 15₈).

OQČÏ

kamonchi – стрелок, лучник – bower. Yaday oqčï tüšrüb sen öndin yügür – Piyoda o‘qchilarni tushurib, sen ham olg‘a bor – Поставив пеших лучников, ты [сам] беги впереди – Having put foot archers, you run ahead of yourself (QBH, 88₁₈).

ČOQ

ko‘p, juda, ortiq – очень, много– many,very. Xazinä neräk köp erät čoq keräk – Xazina nega kerak? Undan ko‘ra qo‘shinni ko‘paytirish kerak – Зачем богатство? Гораздо более нужным является многочисленное войско – Why wealth? Much more necessary is the numerous army (QBN, 223₉).