оқ

1. Паст томонга қараб узлуксиз, сурункасига ҳаракат қилмоқ, юрмоқ (суюқлик ҳақида).

Олдингдан оққан сувнинг қадри ёʻқ. — Мақол

Қонқус тун бўйи ғазаб билан, алам билан тўлғаниб оқди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Филатовнинг бир қўли қон оқаётган елкасида, иккинчи қўли пулемёт лентасида, боши қуйи солинган эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

2. Тез-тез томмоқ, бирин-кетин юмаламоқ (томчилар ҳақида).

[Қизнинг] Кўзларидан оққан томчилар қуёшда инжудай ёнади. — Ойбек, Танланган асарлар

Ошно дўстининг кўзларидан дув-дув ёш оқаётганини кўрди, хўрланди — М. М. Дўст, Лолазор

3. Сув оқими билан бирга силжимоқ, сузмоқ.

Келганлардан бир қисми сойнинг ўртасига етмасдан қайтишга мажбур бўлди. Икки киши оқиб кетаёзди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

4. Қуйилиб келмоқ; ўтмоқ.

Ўтказгичлардан электр токи оқа бошлади.

5. кўчма Келиб, тушиб турмоқ.

Конвеерлардан дон оқади.

Хона ичига қуёшнинг илиқ ёрқин ипаги жимгина оқди. — Ойбек, Навоий

6. Жараён тарзида, кўплашиб бирор томонга юрмоқ, ўтмоқ.

Отлиқлар Оқмачит қири томон оқиб борарди. — Т. Ашуров, Оқ от

Эрталабдан бошлаб қишлоқ аҳолиси мактаб томон оқди. — П. Турсун, Ўқитувчи

7. Тўкилмоқ, осилиб тушмоқ.

Икки атрофда пахтасининг чўғи қочган далалар гоҳ чўп бўлиб ғўзапояси қолган, гоҳ пахтаси эгатларга оқиб тушган пайкаллар билан алмашинади. — М. Мансуров, Ёмби

8. кўчма Ўтмоқ, кечмоқ.

Ҳаёт бир маромда, бир изда оқа бошлади. — С. Абдуқаҳҳор, Кўзлар

Йиллар оқар йилларни ювиб, Тақдирига тан берар ҳавас. — А. Шер, Қадимги куй

1. Паст томонга қараб узлуксиз, сурункасига ҳаракат қилмоқ, юрмоқ (суюқлик ҳақида).

Олдингдан оққан сувнинг қадри ёʻқ. — Мақол

Қонқус тун бўйи ғазаб билан, алам билан тўлғаниб оқди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Филатовнинг бир қўли қон оқаётган елкасида, иккинчи қўли пулемёт лентасида, боши қуйи солинган эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

2. Тез-тез томмоқ, бирин-кетин юмаламоқ (томчилар ҳақида).

[Қизнинг] Кўзларидан оққан томчилар қуёшда инжудай ёнади. — Ойбек, Танланган асарлар

Ошно дўстининг кўзларидан дув-дув ёш оқаётганини кўрди, хўрланди — М. М. Дўст, Лолазор

3. Сув оқими билан бирга силжимоқ, сузмоқ.

Келганлардан бир қисми сойнинг ўртасига етмасдан қайтишга мажбур бўлди. Икки киши оқиб кетаёзди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

4. Қуйилиб келмоқ; ўтмоқ.

Ўтказгичлардан электр токи оқа бошлади.

5. кўчма Келиб, тушиб турмоқ.

Конвеерлардан дон оқади.

Хона ичига қуёшнинг илиқ ёрқин ипаги жимгина оқди. — Ойбек, Навоий

6. Жараён тарзида, кўплашиб бирор томонга юрмоқ, ўтмоқ.

Отлиқлар Оқмачит қири томон оқиб борарди. — Т. Ашуров, Оқ от

Эрталабдан бошлаб қишлоқ аҳолиси мактаб томон оқди. — П. Турсун, Ўқитувчи

7. Тўкилмоқ, осилиб тушмоқ.

Икки атрофда пахтасининг чўғи қочган далалар гоҳ чўп бўлиб ғўзапояси қолган, гоҳ пахтаси эгатларга оқиб тушган пайкаллар билан алмашинади. — М. Мансуров, Ёмби

8. кўчма Ўтмоқ, кечмоқ.

Ҳаёт бир маромда, бир изда оқа бошлади. — С. Абдуқаҳҳор, Кўзлар

Йиллар оқар йилларни ювиб, Тақдирига тан берар ҳавас. — А. Шер, Қадимги куй

1. Ёйга қўйиб отиладиган, учи найзасимон узун, ингичка таёқча; тир.

Садоқдаги ўқ.

У камонга чапдастлик билан ўқ ўрнатди ва чопиб бораётган от устида нишонга отди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Милтиқ, тўппонча, пулемёт каби қуролларга жойлаб отиладиган кичкина снаряд; патрон.

Душман пулемёти бирдан жимиб қолди, ўқи тугаган пулемётчи эса қоча бошлади. — Н. Сафаров, Оловли излар

Ўқ овозига одам тўпланганда, мис кўза қорни пачақланиб, тупроққа ағнаб ётар эди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

3. Шундай снаряд, патроннинг отилган-да оғзидан чиқиб учадиган, мўлжалга ёʻналтириладиган қисми (қўрғошин, питра каби).

Оқилхонтўра Бўтабойни мўлжаллаб отган ўқ Тиллабувага теккан экан. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ортиқ гилам тўшалган уйда, ойнаванд шкаф қаршисига айиқ терисини ёйиб, ўқ тешган жойларини кўздан кечираётган эди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

4. Миномёт, реактив артиллерия ва шу кабилар қуроллардан отиладиган ўқ-дори; снаряд.

Фронт орқасида ўра қазиб турганда, Мулла Обиддан ўттиз метрча нарига бир катта тўп ўқи тушиб, қаттиқ товуш чиқариб ёрилди. — А. Қодирий, Обид кетмон

1. Икки учига ғилдирак ўрнатиладиган, ёғоч ёки металлдан ясалган ғўла.

Автомобилнинг ўқи. Трамвайнинг ўқи. Ўқ ясамоқ.

Бир нима десалар, мой сурма-санг, араванинг ўқи ҳам ғирчиллайди, деймиз. — Муштум

2. Дастгоҳ, машина ва шу кабиларнинг айланиб турадиган ўқсимон узун қисми.

Зиёбек қандайдир бир ўланни хиргойи қилиб, кунжаранинг четини синдириб, ўқ тагига ташлайди. — Н. Фозилов, Дийдор

Вишканинг тепасидаги пишангнинг ўқи сал қийшайиб қолган экан. — П. Қодиров, Эрк

3. Бирор жисм ёки фазонинг марказидан ўтади, деб фараз қилинадиган тўғри чизиқ.

Айланиш ўқи. Симметрия ўқи. Ер ўз ўқи атрофида айланади.

планнинг бош ўқи шаҳарнинг шимолидан жанубига қараб адил ўтказилган. — Т. Жўраев, Улуғ Хитойда

1. погов. белый, седой, седина

оқ қўй ҳам ўз оёғидан осилади, қора қўй ҳам (букв. хоть белую, хоть черную овцу, а подвешивают за собственные ноги); каждый человек за свои поступки (грехи) отвечает сам

оқ қоғоз белая бумага

сочнинг оқи седина

2. бельмо

кўзида оқи бор у него на глазу бельмо

3. белок

тухумнинг оқи белок яйца

стрела, пуля

• камон ўқи стрела (лука)

югургандан ўтади, бир вақтда етади; ўқ эмас, отилади, қуш эмас, учади бегущего обойдёт, вмиг нагонит; не пуля, а бьёт влёт, не птица, а летит (Мысль)

оқ қилмоқ проклинать, отвергать (сына или дочь)

оқпадар сын, проклятый отцом

оқ сут берган (она) мать, которая кормила грудью (родная мать)

оқ сутимга рози эмасман проклинаю, предаю проклятию своего сына или дочь (слова матери в отношении своих детей)

ось

• ер ўқи земная ось
• ғилдирак ўқи ось колеса.

а а white

н 1. arrow

2. bullet

• ўқ отмоқ shoot (at); fire (at)

• ~ қилмоқ curse, damn

н геом. axis

aq

1. oq, atılatuģın jińishke tayaqsha, tir

2. kishkene snaryad, patron

3. oq dári, snaryad

4. kósher, eki ushına dóngelek ornatılatuģın aģash yaki metalldan soģılģan qada

5. úskene, mashina hám t.b. lardıń aylanıp turatuģın oq tárizli uzın bólegi

6. dene yamasa kosmostıń orayınan ótedi, dep esaplangan tuwrı sızıq.

Қор, сут, пахта рангидаги.AK, BEYAZ

1. Ёйга қўйиб отиладиган, учи найза, узун ингичка таёқ.OK (YAY OKU)

2. KURŞUN, MERMİ

1. Pfeil m

2. Kugel f

3. Achse f

weiß

оқ қоғоз weißes Papier

оқ соч graues Haar

• ~ қилмоқ вт verfluchen