маъно
maʼnoсмысл, значение
- сўзнинг тўғри маъноси прямое значение слова
- сўзнинг кўчма маъноси переносное значение слова
маъноси ёʻқ гапдан донаси ёʻқ чўп яхши соринка (хворостинка) без числа лучше речи, что без смысла
н sense; meaning
қайси маънода in what sense?
- маъноси ё'қ there is no sense
- со'знинг то'г'ри (ко'чма) маъноси literal (metaphorical) figurative sense of a word
máni, mazmun
- ANLAM, MANA Сўз билан ифодаланган тушунча.
Sinn m, Bedeutung f
- (ёки маънолар) касб этувчи сўз (ибора). 2. Қиёсланаётган тиллардаги лексик бирликларнинг ташқи шаклий мослиги, аммо семантик жиҳатдан фарқлилиги. 3. Сўзнинг таниш график ёки орфоэпик шакллари буквализмга (ҳарфхўрлик, ҳижжавийлик) сабаб бўлиши мумкин. Ушбу ҳодиса таржимашуносликда “таржимоннинг сохта дўстлари” дейилади. 4. “Таржимонларнинг сохта дўстлари” атамаси узун бирикма бўлгани учун термин бўла олмайди, дейилсада, сўнги йилларда таржимашунослик фанининг муҳим терминларидан бирига айланганини тан олиш керак. Сабаби, бу биринчидан, уч сўздан иборат бирикма шаклига эга ва уни қисқартиришнинг иложи йўқ. Шунга қарамай, ушбу термин жуда сержозиба. Иккинчидан, турли тиллар билан иш олиб борувчи мутахассисларни у ҳар доим огоҳлантириб туради. Қолаверса, ушбу термин муҳим бир таржима ҳодисасини тўла тавсифлаб туради. Ушбу тоифадаги сўзларни таржима қилишда сохталиклар пайдо бўлиши мумкин, чунки тиллараро ўхшашликлар баъзи график (ёки фонетик), грамматик ва кўпинча семантик ўхшашликларга эга. 5. Тиллараро нисбий ўхшаш синонимлар, псевдобайналмилал сўзлар (тиллараро омонимлар), тиллараро паронимлар. 6. Икки тилнинг шакли бир-бирига ўхшаш, аммо ҳар хил маънога эга бўлган сўзлари. 7. Товуш ёки график шаклига кўра мос келувчи ажнабий сўзлар орасидаги тўлиқ этимологик муштараклик, аммо маъно жиҳатдан фарқлилик. Бадиий таржимада сўз танлаш масаласи таржимашуносликда кўп тилга олинадиган “сохта эквивалентлар” муаммоси билан чамбарчас боғлиқдир (Хамидов:19). Ҳар бир сўз товуш ва маъно нуқтаи назаридан ўз қимматига эга. Фақат бир хил сўз икки тилда учраганда, у баъзан ўзгаришсиз қолиш билан бирга маъно жиҳатдан ҳам фарқлилик касб этиши мумкин. Тиллар ўзаро яқин ёки бир-биридан узоқ бўлишидан қатъи назар, улар орасида таржима амалга оширилаётганда муаммога дуч келиниши табиий. Булардан бири “сохта эквивалентлар” муаммосидир. Умумий тилшунослик ва таржимашуносликда “сохта эквивалентлар” турлича номланса-да, улар деярли бир хил ёки бир-бирига ўхшаш ҳодисаларни аташ учун хизмат қилади. Француз тилида “faux ami”, немис тилида “falscher freund”, итальян тилида “falso amico”, испан тилида “falso amigo”, инглиз тилида “false friend” ва рус тилида “ложные друзья переводчика” ёки “ложные эквиваленты” деб номланган “сохта эквивалентлар” (таржимоннинг “сохта” дўстлари) турк тилида олиб борилган тадқиқотларда “sahte tanış” (сохта таниш), “biçimdeş sözcükler” (шаклдош сўзлар),
- - хоҳлаган нарса ёки ҳодисанинг ички, чуқур асоси, унинг туб мағизи, ядроси. Ҳаётда маъно инсонлар томонидан жонли билим сифатида тушунилиб ва қабул қилинганлиги сабабли чуқур илдиз отган. Бу билим ўзлаштирилиши мумкин эмас. У фақатгина инсоннинг ўзи орқали тузилиши мумкин.
- смысл, значение меанинг, гист сигнификатион, сенс مَعْنَى