катта
kattaкатта
1. зид. Ҳажми, ўлчами меъёрдан ёки нисбатан ортиқ; улкан; кичик.
Катта шаҳар. Катта ҳовли. Катта дарё. Катта сой. Катта тош. Катта зал.
Трактор кесилган катта дарахтларнинг тўнкасига занжир боғлаб тортар, арра, болта кўтарган одамлар буларни кесиб, қирқиб, араваларга юклашар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Ўроз қаердандир катта тарвуз келтириб, ўртага қўйди. — Ойбек, Танланган асарлар
2. зид. Таркиб жиҳатдан меъёридан ортиқ, ортиқ миқдорли; кичик.
Катта қўшин. Катта жамоа.
Мен — ўн олтига тўлмаган қиз, бирдан ёт ва катта оилага тушиб қолдим. — Ойбек, Танланган асарлар
3. Куч-қудрати, даражаси, салмоғи юқори; буюк, зўр.
Катта ғалаба. Катта тантана. Катта эътибор. Катта жасорат. Катта байрам. Катта маҳорат. Катта тортишув.
Бу китобни ўша кечаси катта қизиқиш билан қўлга оларкан, эри Абдуллабой келиб қолиб, [китобни] қўлидан йириб олади. — Ойбек, Танланган асарлар
Болтабой кечки овқатдан кейин келди. У жуда катта ишни битириб келгандай, оғзи қулоғида бўлиб, нуқул семент тўғрисида сементлаб қилинган тўғон қанчалик пишиқ бўлиши ва ҳоказолар тўғрисида гапирар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
4. Ёш жиҳатдан улуғ, ёши ортиқ.
Катта ўғил. У мендан катта.
[Юсуфбек ҳожи:] Ойим, ҳар нима, сиз каттасиз, Зайнаб ёш, каттадан кичикка шафқат лозим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
5. от Ёши катта киши; қари, кекса.
Каттани ҳурмат қил. Катталар гапига қулоқ сол.
6. Хизматдаги мартабаси, унвони, даражаси жиҳатдан (бошқага нисбатан) юқори.
Катта илмий ходим. Катта лаборант.
7. кўчма Кўзга кўринган; атоқли, машҳур.
Катта олим. Катта артист,
Бу — Абдулла фонусчи деган катта қизиқчи. — Ойбек, Танланган асарлар
Абдураҳмоннинг амакилари Бухорода катта мударрислардан саналар эдилар. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
Тошкентга бутун мамлакатдан катта геолог олимлар келишган. — С. Кароматов, Олтин қум
8. Юқори лавозимдаги амалдор; раҳбар, бошлиқ.
Шаҳарнинг катталари.
[Тожибой:] Э, нодон Менга тегсанг, жон-жон демайсанми? Бир юртнинг каттаси бўлсам. — П. Турсун, Ўқитувчи
Одамлар тамом йиғилган бўлсалар ҳам, катталардан дарак ёʻқ. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Катта хотин
- Катта қилмоқ Боқиб, парвариш қилиб ўстирмоқ, вояга етказмоқ. — Биз сенларни ит азобида катта қилдик-ку, — деди шаштидан тушиб Ибн Ямин. — К. Яшин, Ҳамза
- Каттани кесиб, кичкина қилган Кекса кишиларнинг гапини гапирадиган ёш бола ҳақида.
- Ўзини катта олмоқ (ёки тутмоқ) Амал, даража ёки билим жиҳатдан ўзини бошқалардан устун қўймоқ, мағрурланмоқ, кеккаймоқ. У [Маннон Уйғур] ҳеч маҳал ўзини катта тутмас барчага баробар, билимдон мураббий эди. — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиман
- Катта арава қаёққа юрса, кичиги ҳам шу ёққа юради Ёшлар, тажрибасизлар катталардан, тажрибали, обрўли кишилардан ўрнак олади, деган маънода ишлатилади.
- Катта бошини (ёки ўзини) кичик қилиб Ёшининг катталиги, амали-мартабаси ёки давлатига қарамай, ўзини катта олмай; камтарлик билан. Марғилон деган шаҳардан катта ўзини кичик қилиб, қизи ила келаётган Мирзакарим акага ўғлининг хўрлик келтиришидан чўчиди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Катта гап Эътиборга лойиқ, арзийдиган эканликни билдиради. Ўртоқ Муслим энди ҳақиқат ким томонида эканини тушунибди, бу катта гап. — Н. Сафаров, Танланган асарларЁʻқ, аввал юртнинг ҳомийлари бўлган боёнлар ўз ўғилларини ҳозирги замон илм-фунуни билан тарбияласинлар. Шу ҳам катта гап. — Ойбек, Танланган асарлар
- Катта гапирмоқ (ёки кетмоқ) — Ҳой, бола, сал пастроқ туш, — дейди яна биров унинг [куёвнинг] катта кетганига жаҳли чиқиб. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаСанга катта гапириб қўйганмиз, думбул ишни азалдан ёмон кўраман-у, ҳар қалай, ишимиз пухта бўлмай, кейин бурнимизни тишлаб қолмасак, деган хавотирдаман. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон
- Катта оғиз ёки оғзи катта Отасининг давлати, катта оғиз, ҳовлиқма ва такаббур онасининг эркалаши қўшилиб, қизга ортиқча ғурур берган. — Ойбек, Танланган асарларМачитга бориб, ваъз айтинг. Эртага Ғузорнинг оғзи катталарини қалъага тўплаймиз. — Ш. Тошматов, Эрк қуши
катта
1. большой, громадный, огромный
катта боғ большой сад
катта карвонга катта ёʻл большому каравану — большой путь; соотв. большому кораблю — большое плавание
2. взрослый
катта ёшдаги одам взрослый человек
катталар ва болалар взрослые и дети
катталар иззатда, кичиклар хизматда старикам — почет, молодым — служба
катта арава қаёқдан юрса, кичик арава ҳам ўша ёқдан юради куда идёт большая арба, туда идёт и малая; соотв. за что батька, за то и детки
ўзи катта, кичикка эгилади сам большой, а перед малым склоняется (Чайник)
3. старший
катта ака старший брат
катта ўғил старший сын
4. крупный, видный, выдающийся
катта олим видный учёный
катта ёзувчи выдающийся писатель
- катта гапирмоқ говорить кичливо, заносчиво; хвастаться, бахвалиться
- катта кўча скатертью (тебе) дорога; можешь идти на все четыре стороны
- катта ариқдан сув ичган (букв. он пил воду из большого арыка) он из богатой семьи
- катта бошини кичик қилиб ... несмотря на свой (старший) возраст; несмотря на то, что он занимает высокую должность; запросто
- ... катта давлат и то хорошо; и то хлеб; слава богу
катта
а 1. big, huge, vast, large
2. eldest
3. grown-up, adult
- катта қилмоқ raise maturity, bring up (child)-
- катта ё'л main road
КАТТА
1. úlken, náhán
2. ullı, zor, joqarı
3. kópti kórgen, kóp jasaģan, jası ullı, qartayģan
4. авıс. ataqlı, dańqlı, kózge kóringen
5. baslıq, basshı
КАТТА
Ҳажми, ўлчами нисбатан ортиқ, улкан.BÜYÜK, İRİ
катта
1. gross, riesig, enorm
2. ёшга оид alt, erwachsen
3. машҳур bedeutend, angesehen
катта
- كبير кабеер Большой Биг/ҳуге
катта
- (син. улуг, буюк, йирик) катта харакатлар хисобига (эвазига) ат тҳе кост оф энормоус эффорц.
Катта
- большой биг, ларге гранд, адулте, аîнé كَبِيرٌ، ضَخْمٌ، وَاسِعٌ، بَارِزٌ، شَهِيرٌ