{"headword": "katta", "key": "katta", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Hajmi, oʻlchami meʼyordan yoki nisbatan ortiq; ulkan; kichik.", "examples": [{"text": "Katta shahar. Katta hovli. Katta daryo. Katta soy. Katta tosh. Katta zal.", "source": ""}, {"text": "Traktor kesilgan katta daraxtlarning toʻnkasiga zanjir bogʻlab tortar, arra, bolta koʻtargan odamlar bularni kesib, qirqib, aravalarga yuklashar edi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Oʻroz qayerdandir katta tarvuz keltirib, oʻrtaga qoʻydi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Tarkib jihatdan meʼyoridan ortiq, ortiq miqdorli; kichik.", "examples": [{"text": "Katta qoʻshin. Katta jamoa.", "source": ""}, {"text": "Men — oʻn oltiga toʻlmagan qiz, birdan yot va katta oilaga tushib qoldim.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Kuch-qudrati, darajasi, salmogʻi yuqori; buyuk, zoʻr.", "examples": [{"text": "Katta gʻalaba. Katta tantana. Katta eʼtibor. Katta jasorat. Katta bayram. Katta mahorat. Katta tortishuv.", "source": ""}, {"text": "Bu kitobni oʻsha kechasi katta qiziqish bilan qoʻlga olarkan, eri Abdullaboy kelib qolib, [kitobni] qoʻlidan yirib oladi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Boltaboy kechki ovqatdan keyin keldi. U juda katta ishni bitirib kelganday, ogʻzi qulogʻida boʻlib, nuqul sement toʻgʻrisida sementlab qilingan toʻgʻon qanchalik pishiq boʻlishi va hokazolar toʻgʻrisida gapirar edi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 4, "text": "Yosh jihatdan ulugʻ, yoshi ortiq.", "examples": [{"text": "Katta oʻgʻil. U mendan katta.", "source": ""}, {"text": "[Yusufbek hoji:] Oyim, har nima, siz kattasiz, Zaynab yosh, kattadan kichikka shafqat lozim.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 5, "text": "Yoshi katta kishi; qari, keksa.", "examples": [{"text": "Kattani hurmat qil. Kattalar gapiga quloq sol.", "source": ""}]}, {"order": 6, "text": "Xizmatdagi martabasi, unvoni, darajasi jihatdan (boshqaga nisbatan) yuqori.", "examples": [{"text": "Katta ilmiy xodim. Katta laborant.", "source": ""}]}, {"order": 7, "text": "Koʻzga koʻringan; atoqli, mashhur.", "examples": [{"text": "Katta olim. Katta artist,", "source": ""}, {"text": "Bu — Abdulla fonuschi degan katta qiziqchi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Abdurahmonning amakilari Buxoroda katta mudarrislardan sanalar edilar.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Toshkentga butun mamlakatdan katta geolog olimlar kelishgan.", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}]}, {"order": 8, "text": "Yuqori lavozimdagi amaldor; rahbar, boshliq.", "examples": [{"text": "Shaharning kattalari.", "source": ""}, {"text": "[Tojiboy:] E, nodon Menga tegsang, jon-jon demaysanmi? Bir yurtning kattasi boʻlsam.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Odamlar tamom yigʻilgan boʻlsalar ham, kattalardan darak yoʻq.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/katta"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "470"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "большой", "examples": [{"text": "katta bog‘", "source": ""}, {"text": "katta karvonga katta yo‘l", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "взрослый", "examples": [{"text": "katta yoshdagi odam", "source": ""}, {"text": "kattalar va bolalar", "source": ""}, {"text": "kattalar izzatda, kichiklar xizmatda", "source": ""}, {"text": "katta arava qayoqdan yursa, kichik arava ham o‘sha yoqdan yuradi", "source": ""}, {"text": "o‘zi katta, kichikka egiladi", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "старший", "examples": [{"text": "katta aka", "source": ""}, {"text": "katta o‘g‘il", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "крупный, видный, выдающийся", "examples": [{"text": "katta olim", "source": ""}, {"text": "katta yozuvchi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "katta", "raw_meaning": "1. большой; громадный, огромный; ~ bog‘ большой сад; ~ karvonga ~ yo‘l посл. большому каравану — большой путь; соотв. большому кораблю — большое плавание; 2. взрослый; ~ yoshdagi odam взрослый человек; ~lar va bolalar взрослые и дети; ~lar izzatda, kichiklar xizmatda погов. старикам — почет, молодым — служба; ~ arava qayoqdan yursa, kichik arava ham o‘sha yoqdan yuradi посл. куда идёт большая арба, туда идёт и малая; соотв. за что батька, за то и детки; o‘zi ~, kichikka egiladi загадка сам большой, а перед малым склоняется (Чайник); 3. старший; ~ aka старший брат; ~ o‘g‘il старший сын; 4. крупный, видный, выдающийся; ~ olim видный учёный; ~ yozuvchi выдающийся писатель; ◊ ~ gapirmoq неодобр. говорить кичливо, заносчиво; хвастаться, бахвалиться; ~ ko‘cha пренебр. скатертью (тебе) дорога; можешь идти на все четыре стороны; ~ ariqdan suv ichgan (букв. он пил воду из большого арыка) он из богатой семьи; ~ boshini kichik qilib ... несмотря на свой (старший) возраст; несмотря на то, что он занимает высокую должность; запросто; ... ~ davlat и то хорошо; и то хлеб; слава богу."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "518"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "katta", "raw_meaning": "a 1) big, huge, vast, large; 2) eldest; 3) grown-up, adult; ~ qilmoq raise maturity, bring up (child)-, ~ yo'l main road"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "64"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KATTA", "raw_meaning": "1. úlken, náhán; 2. ullı, zor, joqarı; 3. kópti kórgen, kóp jasaģan, jası ullı; qartayģan; 4. awıs. ataqlı, dańqlı, kózge kóringen; 5. baslıq, basshı."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "87"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Hajmi, oʻlchami nisbatan ortiq, ulkan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КАТТА", "raw_meaning": "BÜYÜK, İRİ Ҳажми, ўлчами нисбатан ортиқ, улкан."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "86"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "katta", "raw_meaning": "1. gross, riesig, enorm; 2. (yoshga oid) alt, erwachsen; 3. (mashhur) bedeutend, angesehen"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha oʻquv lugʻati", "title": "ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Сулаймонов, Мўминжон; Раҳматуллаев, Юнусхон; Ғойиббоева, Райҳоной; Сулаймонова, Хулкарой (2021). ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/hammabop-ozbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha-oquv-lugati/", "page": "42"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "كبير kabeer", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "катта", "raw_meaning": "كبير kabeer Большой Big/huge"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "116"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(син. улуг, буюк, йирик) катта харакатлар хисобига (эвазига) at the cost of enormous efforts.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "катта", "raw_meaning": "(син. улуг, буюк, йирик) катта харакатлар хисобига (эвазига) at the cost of enormous efforts."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "74"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Катта", "raw_meaning": "большой big, large grand, adulte, aîné كَبِيرٌ، ضَخْمٌ، وَاسِعٌ، بَارِزٌ، شَهِيرٌ"}}]}