из
iz- из — ДУП
- из — НН
Тил хизмати: ремоте
из
1. Бирор нарса сатҳида (юзасида) бошқа нарсанинг тегиши, босилиши ва шу кабилар натижасида ундан қолган, уни билдирувчи акси.
Бармоқ изи. Оёқ изи. Ғилдирак изи.
Бу ерда гиёҳ ҳам қолмабди. Фақат мол туёқларининг тартибсиз излари кўринади. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
[Содиқ:] Бўйнидан бўғилган.
[Нодир:] Панжа излари бор. — Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби
Тунда қалин ёққан қор изларни беркитишга улгурган эди. — Газетадан
2. Бирор нарсадан ёки кимсадан қолган асар, белги.
Ҳамма ёқда даҳшатли зилзила излари кўринади: йиқилган уйлар, урилмаган деворлар, вайрона жинкўчалар — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
— Самарқандда ҳар қадамда асрларнинг изи бор, — деди Аҳроров. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
Қотиллар мурданинг шағал тагида қолиб кетиб, умрбод изи ёʻқолишини мўлжаллагандилар. — Газетадан
Раҳим Саидов суриштиришга қарор қилди Балки изи чиқиб қолар. — Ў. Умарбеков, Ёз ёмғири
3. кўчма Бирор нарсанинг (уни ифодаловчи) кичик бир акси; нишонаси.
Юзида эски гўзалликнинг излари ҳали сақланган қирқ ёшли хотин меҳрибонлик билан қизига қаради. — Ойбек, Танланган асарлар
юзларида табассум излари кўрина бошлади-ю, бир зумда тарқалиб кетди. — Ойдин, Ҳикоялар
4. Маълум ёʻналишдаги ҳаракат (юриш) туфайли ер сатҳида қоладиган узун из, ёʻл.
У, ўнг томонга қийшайганча инграб, тепаликка кўтарилаётган машина изидан одимлаб кетди. — С. Кароматов, Олтин қум
Сойлик дарёнинг баҳорги тошқин вақтидаги изи бўлиб, Кичик дарё номини олган, кичик дарё пайдо бўлганда, ҳалиги тўқай оролга айланар экан. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
5. Босиб ўтилган (ўтилаётган ёки келинадиган) томон, ёʻл.
Поезднинг қораси ўчгунча, мўлтираб қараб турдим, кейин йиғлаб-йиғлаб, изимга қайтдим. — С. Сиёев, Ёруғлик
Изингда термилиб қолди кекса чол, Кўзда таважжуҳи, дуоси тилда. — А. Орипов, Йиллар армони
Кўзим изингга, қулоғим товушингга зор бўлиб ўтирибман. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
6. Иш-ҳаракат, фаолиятдаги ёʻл, ёʻналиш.
Мен ҳам сиз ўша тасвирини қилган табаррук зотлар изидан боряпман. — К. Яшин, Ҳамза
Бу уйда икки хотин олиш бир расм бўлиб қолган экан. Эрим отаси, акаси изидан кетиб, устимга хотин олса-я. — Ойбек, Танланган асарлар
7. Трамвай, поезд ва шу кабилар ғилдираклари остига (юриш учун) ётқизиладиган махсус қурилма.
бу йигитлар оломоннинг олдига тушиб, темир ёʻлни босдилар ва бир соатда бир неча чақирим темир ёʻлнинг из ва шпалларини бузиб ташладилар. — С. Айний, Қуллар
- Из олмоқ Изни белгиламоқ, топмоқ. Пошшоликда из оладиган изчиларни шаҳарнинг тўрт тарафига жўнатди. — Нурали
- Из қувмоқ 1. Изидан (орқасидан) таъқиб қилмоқ, изига тушмоқ. Сувонжон бир қадам ҳам четга чиқмасдан, жилғанинг оғзигача из қувиб борди. — С. Анорбоев, Оқсой
- Изга тушмоқ 1. Ўз ёʻлига тушмоқ (дарё ҳақида); Шербек қидирган нарсасини Тошкентдан топиб келган, бу ердаги ишлари изга тушиб кетган бир пайт эди. — С. Анорбоев, Оқсой
- Издан чиқмоқ 1. Ёʻлидан (изидан) четга чиқмоқ. Трамвай издан чиқибди;Меҳнат интизоми издан чиққан, ҳамма тармоқда бошбошдоқлик, эгасизлик ҳукм суряпти. — МуштумКўзбўямачилик ва хушомадгўйлик ёʻлига ўтиб олиб, қанча раҳбарлар издан чиқмади, жамиятга қанча зарар келтирмади. — Э. Юсупов, Истиқлол ёʻлида
- Изига тушмоқ 2. Таъқиб қилмоқ, таъқибида бўлмоқ. Кейин ҳаёт яна ўз изига тушиб кетади. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса[Саодат:] Уйинг куйгур миршаблар изингга тушиб қувладими? — Ойбек, Қутлуғ қон;[Навоий:] Кўриниб турибдики, рақиблар изимга тушиб, менга чуқур қазимоқдалар. — М. Осим, Аждодларимиз қиссаси
- Изига қайтмоқ 1. Тезда келган ёʻлига (томонига, жойига) қайтмоқ. Боргин-у изингга қайт;Ишлар яна изига қайтди.
из
1. загадкапосл. след, отпечаток
ўйиб олдим, изи ёʻқ выдолбил я лунку, а следа не осталось (Вода)
из қувган излаганини топади по следам идущий отыщет ответ
2. колея, линия, рельсы
из
предлог (изо) 1. о'збек тилидаги чиқиш келишиги қо'шимчаси -дан о'рнида қо'лланади ва қуйидагиларни билдиради ҳаракат ё'налишининг бошланиши нуқтасини ифодалайди
2. келиб чиқишни ифодалайди
он из рабочей семьи у ишчи оиласидан келиб чиққан
отец его из Сибири унинг отаси сибирлик
3. нарсалар манбаини ифодалайди
узнать из газет газетадан билмоқ, газета орқали билмоқ
статья из журнала журнал мақоласи
из достоверных источников ишончли манбалардан
4. бутундан қисмни ажратиб ко'рсатишда қо'лланади
одно из двух иккидан бири
старший из братьев ака-укаларнинг каттаси; катта ака
5. материалнинг нимадан қилинганлигини билдиради
крыша из железа тунука том
платье
Из-
- (изо-, изъ-, ис-). Бу приставкалар воситасида ясалган феъллар иш-ҳаракатнинг батамом тугалланмаганлигини ифодалайди: избить (роса урмоқ), изранить (батамом ярадор қилмоқ), исписать (қаламни ёзиб тугатмоқ). Баъзи ҳолларда из- префиксини олган феъллар тугалланган вид мазмунини ифодаловчи фақат грамматик маънога эга бўлади, холос: печь — испечь, пугать — испугать, тратить — истратить.
из
н track, footprint, scent, trace
- изга туш- моқ spy on trail
- издан бормоқ follow in the footsteps (of someone prominent)
ИЗ
iz, belgi, tamğa, nıshan, jol, jónelis.
ИЗ
Ерни босганда ёки бирор нарсани ушлаганда оёқ ёки қўлдан тушиб қолган асар, белги, нишона.İZ
из
Spur f, Abdruck m
- бармоқ изи Fingerabdruck m
- из туширмоқ spuren vi
- из қолдирмоқ Spuren hinterlassen
из
- траке; издан чиқариш дисорганизатион; издан чиқмоқ паралйсе (петрифй); иқтисодни издан чиқариш дисорганизатион оф тҳе экономй.
из
- след, отпечаток a trace