HAYOT жамғармасининг бепул миллий лойиҳаси
Терминологик

Нефт ва газ саноати изоҳли луғати

НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат

Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.

Большой русско-узбекский толковый словарь нефтегазовой промышленности. Отрасль значима для региона, а объём и наличие толкований делают источник предпочтительнее кратких аналогов.

Алифбо кўрсаткичи

ДАТЧИК — Датчик

ўлчайдиган, сигнал берадиган, меъёрлайдиган ёки бошқарадиган қурилманинг сезгир элементи.…

ДАТЧИК МЕТОК ГЛУБИН — Чуқурликлар белгиси датчиги

каротаж кабелидаги чуқурлик белгилари датчиги. Ч.б.д. каротаж диаграммалари кўринишидаги …

ДАТЧИК НАТЯЖЕНИЯ КАБЕЛЯ — Кабель таранглиги датчиги

бурғу қудуқдаги каротаж кабелининг таранглашиши (чўзилиши)ни аниқловчи асбоб. Асосан, эле…

ДАТЧИК ТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ ПАРАМЕТРОВ — Технологик параметрлар датчиги

геологик-технологик станцияларда қўлланиладиган датчик. Т.п.д. ротордаги моментни, ротор …

ДАВЛЕНИЕ ГИДРАВЛИЧЕСКОГО РАЗРЫВА ПЛАСТА — Қатламнинг гидравлик ёриш босими

қудуқ тубидаги қатламда дарзликлар ҳосил қилиш учун бериладиган босим. Қ.г. ё.б. қудуқни …

ДАВЛЕНИЕ НАСЫЩЕНИЯ НЕФТИ ГАЗОМ — Нефтни газга тўйиниш босими

нефтда эриган ҳолатда учрайдиган газнинг эркин ҳолатга ўтиши бошланадиган босим. Эркин га…

ДАВЛЕНИЕ НАСЫЩЕНИЯ РАСТВОРЕННОГО В ВОДЕ ГАЗА — Сувда эриган газларнинг тўйиниш босими

Ю.П.Гаттенберг (1980) фикрича, тўйиниш босими эриган газларнинг муҳим параметри ҳисоблана…

ДАВЛЕНИЕ НАСЫЩЕННЫХ ПАРОВ НЕФТИ — Нефтнинг тўйинган буғлари босими

нефт таркибидаги енгил углеводородларнинг миқдорига боғлиқ бўлган босим. Нефтнинг буғлани…

ДАВЛЕНИЕ НОМИНАЛЬНОЕ — Номинал босим

одатда, қурилма (асбоб, анжом)ларнинг паспортида кўрсатилган максимал босимга яқин бўлган…

ДЕАЭРАТОР

Деаэратор — ускуналарни занглатадиган сувда эриган кислородни ва углерод IV—оксидидан ажр…

ДЕБИТОМЕР

Дебит ўлчагич — нефть, газ ва сув флюидлари бераётган қатлам оралиги ва маҳсулот миқдорин…

ДЕЭМУЛЬГАТОР

Деэмульгатор — эмульсияни ажратиш учун ишлатиладиган суюқ кимёвий модда. Эмульсиянинг ажр…

ДЕЭМУЛЬМАЦИЯ

Деэмульмация — эмульсияни бузиш. Нефть-сув эмульсиясини нефть ва сувга ажратиш.

ДЕФЕКТОМЕР-ТОЛЩИНОМЕР

Нуқсон-қалинлик ўлчагич — геофизик асбоб. Цемент қоришмаси б-н маҳкамланган қувурлар атро…

ДЕФОРМАЦИЯ ФОРЛАНДА

Форланд деформацияси — форланд платформанинг бир қисми бўлиб, миогеосинклиналга туташади,…

ДЕФОРМАЦИЯ КЕРНА

Керн деформацияси — нефть ва газ захира-

ДЕГАЗАТОР ПОПЛАВКОВЫЙ

Пўкакли газсизлантиргич — бурғилаш эритмаси оқадиган новга ўрнатилган пўкакли газсизланти…

ДЕГАЗАТОР ТЕРМОВАКУУМНЫЙ

Термовакуумли газсизлантиргич — иссиқлик манбаидан фойдаланиладиган газсизлантиргич. Т.г.…

ДЕГАЗАЦИЯ БУРОВОГО РАСТВОРА — Бурғилаш эритмасини газсизлантириш

газли қатламларни бурғилашда эритмага майда пуфакчалар кўринишида қўшилаётган газларни аж…

ДЕГАЗИРОВАНИЕ НЕФТИ — Нефтники газсизлантириш

нефтнинг газсизланиш жараёни. Уч хил: контактли, дифференциаль ва вакуумли бўлади. Контак…

ДЕГИДРОГЕНИЗАЦИЯ — Дегидрогенизациялаш

кимёвий бирикмалардан водородни ажратиб олиш жараёни.

ДЕЛО СКВАЖИНЫ — Қудуқ ҳужжати

қудуқнинг техник ва геологик-кон ҳужжати. У қуйидаги асосий ҳужжатлардан иборат: бурғилаш…

ДЕМПФЕРЫ ЗАБОЙНЫЕ — Қудуқ туби демпферлари

қудуқ туби демпферлари қудуқдаги тоғ жинслари билан туташмайди. Шунинг учун жинс

ДЕНСИМЕТР

Денсиметр — суюқликларнинг зичлигини ўлчайдиган асбоб.

ДЕСОРБЕРЫ

Десорберлар — конструкцияси бўйича абсорберга ўхшаш бўлиб, абсорбентни регенерация (қайта…

ДЕСУЛЬФУРАЦИЯ (ДЕЛСУЛЬФУРАЦИЯ)

Десульфурация (дельсульфурациялаш) — нефть, газ ва улардан олинадиган маҳсулотларни олтин…

ДЕТАНДЕР

Детандер — газга ташқаридан таъсир этиш орқали кенгайтириб совутиш машинаси. Д. кенгайтир…

ДЕТЕКТОР

Детектор — бурғ қудуқ асбобларининг сезгир элементи. Сигналларни қабул қилиш орқали геофи…

ДЕТЕКТОР ИОНИЗИРУЮЩИХ ИЗЛУЧЕНИЙ

Ионли нурланиш детектори — нурланишнинг ионлаштириш таъсирини қайд қилиб, электр сигналиг…

ДЕТОНАТОР

Детонатор — бошланғич импульс (бирламчи портловчи моддаси) б-н иккиламчи портлайдиган мод…

ДЕТОНАЦИЯ

Детонация — портловчи моддаларни кимёвий ўзгаришидаги иссиқлик ажралиш жараёни билан бирг…

ДИАГРАММА ИНДИКАТОРА ВЕСА

Оғирлик индикатори диаграммаси — бурғилаш асбобларининг оғирлигини акс эттирувчи диаграмм…

ДИАМЕТР НОМИНАЛЬНЫЙ — Номинал диаметр

долото ёки коронканинг диаметрига тенг диаметр. Қудуқнинг каверномер ёки профилемер ёрдам…

ДИАМЕТР ЗОНЫ ПРОНИКНОВЕНИЯ — Сингиш зонаси диаметри

бурғилаш эритмасининг қатламга сингиш зонаси диаметри. Бир хил концентрик қат диаметри бў…

ДИАПИРИЗМ — Диапиризм

термин 1915 й. Л. Мразек томонидан фанга киритилган бўлиб, антиклиналь гумбазларда бурма …

ДИЭЛЕКТРИЧЕСКАЯ СРЕДА

Диэлектрик муҳит — диэлектрик ўтказувчан тоғ жинсларидаги муҳит. Д.м. нефть, газ ва сувга…

ДИЭЛЕКТРИЧЕСКАЯ ВЛАГОМЕТРИЯ

Диэлектрик нам ўлчагич — қудуқ ичидаги аралашма таркибини тадқиқот қилиш усулларидан бири…

ДИЭТИЛЕНГЛИКОЛЬ (ДЭГ)

Диэтиленгликоль (ДЭГ) — табиий ва йўлакай газларни қуритадиган абсорбент ва гидрат ингиби…

ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНЫЙ ПРОФИЛЬ ПРИЕМИСТОСТИ — Қабул (суюқликни, газни) қилиш дифференциал кесмаси

қатламни (ишлатиш объектини) ҳар бир бирлик қалинлигидан қудуқ томон ҳаракатланаётган ишч…

ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНЫЙ ПРОФИЛЬ ПРИТОКА (ЖИДКОСТИ, ГАЗА) — Оқимнинг (суюқликнинг, газнинг) дифференциал кесмаси

қатламнинг (ишлатиш объектининг) ҳар бир бирлик қалинлигидан қудуқ томон ҳаракатланаётган…

ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНОЕ ДЕГАЗИРОВАНИЕ НЕФТИ, ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНОЕ РАЗГАЗИРОВАНИЕ НЕФТИ — Нефтни дифференциал газсизлантириш

қатлам нефтидан босим пасайганда газ ажралиб чиқиши. Нефтдан ажралган эркин газ нефтдан и…

ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНОЕ РАСТВОРЕНИЕ ГАЗА В НЕФТИ — Нефтда газнинг дифференциал эриши

нефтда газнинг эриш жараёни. Босим ортиши билан нефтдаги газнинг массаси кўпаяди.

ДИФФУЗИОННЫЙ ПОТЕНЦИАЛ — Диффузия потенциали

икки хил эритманинг эркин туташган жойида ҳосил бўлган электр юритувчи куч (ЭЮК). Ионлар …

ДИФФУЗИОННО-АДСОРБЦИОННЫЙ ПОТЕНЦИАЛ — Диффузия-адсорбция потенциали

тоғ жинсларининг электр кимёвий фаоллик тури. Д.-а.п. жинслардаги диффузия потенциалларин…

ДИФФУЗИЯ ГАЗА — Газ диффузияси

бир-бирига яқин тегиб турган газсимон, суюқ ёки ҳатто, қаттиқ моддалар молекулаларининг ў…

ДИНАМИЧЕСКОЕ ПЛАСТОВОЕ ДАВЛЕНИЕ (В ПРОДУКТИВНОМ ПЛАСТЕ) — Динамик қатлам босими (маҳсулдор қатламдаги)

муайян вақтдаги маҳсулдор қатлам босими. Уюмдаги барча қудуқлар стационар режимда ишлаб т…

ДИНАМИЧЕСКОЕ ПЛАСТОВОЕ ДАВЛЕНИЕ (В СКВАЖИНЕ)

Динамик қатлам босими (қудуқдаги) — ишлаётган бошқа қудуқлар таъсирида бўлган қудуқ тўхта…

ДИНАМИКА ДЕБИТА СКВАЖИНЫ — Қудуқ дебити динамикаси

қудуқнинг нефть, газ, суюқлик бўйича дебитининг ёки ундан олинган нефть ва газ жамғармаси…

ДИНАМИКА ОБВОДНЕНИЯ СКВАЖИНЫ — Қудуқнинг сувланиш динамикаси

қудуқ маҳсулоти сувланишининг ёки ундан олинган нефть ва газ жамғармасининг вақт давомида…

ДИНАМИКА ПЛИТ — Плиталар динамикаси

литосфера плиталарига таъсир этувчи кучларни аниқлаш. А.Миясиро, К.Аки, А.Шенгер (1985) ф…