Нефт ва газ саноати изоҳли луғати
-
Детонация — портловчи моддаларни кимёвий ўзгаришидаги иссиқлик ажралиш жараёни билан бирга тарқалиши. Бундай жараён моддада товуш тезлигидан катта бўлган доимий тезликда рўй беради. Д. аланга тарқалишининг махсус кўриниши. Д.да юқори тезлик натижасида (газсимон аралашмаларда 1000—2500 м/с, қаттиқ ва суюқ портловчи моддаларда 9000 м/с гача) суюқ ва қаттиқ жисмларда бир неча ўн ГПа (бир неча юз минг кгс/см²) босим ҳосил бўлади. Натижада сиқилган моддаларнинг кенгайишидан портлаш рўй беради. Ички ёнув двигателларда ёқилғининг ёниши портлашга яқин тезлик билан рўй беради. Бу эса двигателнинг нотурғун ишлашига сабаб бўлади. Бунда двигателдан ва ёниб бўлган газларнинг чиқадиган қисмидан қаттиқ овоз чиқади. Бу ўз навбатида двигател қисмларининг бузилишига олиб келади. Д. натижасида двигател қизиб кетиб, унинг қуввати пасаяди. Ёқилғи машина двигателига мос келмаганда ҳам Д. рўй беради. Ҳар бир ёқилғига мос Д.да рўй берадиган сиқилувчанлик даражаси мавжуд. Бензинларнинг детонацияга қарши хусусияти камбағал аралашмаларда ундаги октан сони билан, бойларида эса турлари билан тавсифланади.
Фавқулодда вазиятлар луғати
-
– особая форма горения, при которой скорость распространения пламени может достичь 4000 м/с, что превышает скорость распространения звука; мгновенный взрыв вещества, вызванный взрывом другого вещества или сотрясением, ударов.
Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш
