давлат
davlatдавлат И
Ўз фуқароларининг ижтимоий-сиёсий ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи, бунга қарши турувчи кучларнинг қаршилигини синдирувчи ҳокимият органлари ва сиёсий ташкилотлари тизимига эга бўлган мустақил мамлакат.
Ўзбекистон давлати. Темурийлар давлати. Давлат аппарати. Давлат бюджети. Давлат герби. Давлат интизоми. Давлат мулки.
Чиндан ҳам вақтли ҳукумат давлат тепасига чиқди-ю, лекин амалда подшонинг халққа қарши сиёсатини давом эттирди. — К. Яшин, Ҳамза
Темур томонидан тузилган давлатнинг системаси ҳам қизиқарлидир. — Фан ва турмуш
Давлат қуриб берсин, деб ўтирмай, ҳашар билан битириб қўяди. У. — Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
- Аркони давлат Давлатнинг улуғлари, давлатнинг таянчлари. Аркони давлат Чамбилда бежой кўп деб, Шиғирлатиб опкеп кийим ташлади. — ГулнорпариИкки ёнида аркони давлат қуллуқ мақомида турибди. — С. Сиёев, Ёруғлик
- Давлати кўтаради Мол-дунёси кўп; қурби етади. Биз катта боймиз давлатимиз кўтаради. — Ойбек, Танланган асарлар
- Тахти давлат Давлат ҳукмронлиги, подшоқлик. Бу ерда тахти давлатинг, Кетар мендайин улфатинг Эрали ва Шерали.
- Бошига давлат қуши қўнмоқ Толеи очилмоқ, омади келмоқ. [Сифат буви Жамилага:] Айланай, қизим! Наҳотки бошингга давлат қуши қўнса-ю, уни калтак олиб, ўзинг қувласанг! Ҳамза, — Бой ила хизматчи
- Давлатингиз (ёки давлатлари) кўланкасида (ёки соясида) ёки сояйи давлатларида (ёки давлатингизда) Сизнинг паноҳингизда, ҳимоянгиз, ғамхўрлигингиз остида (мулозамат юзасидан, кўпинча кириш ибораси сифатида ишлатилади). Сиз оқпошшонинг давлати соясида юрт сўраб, умрингиз айш-ишрат, нашъу намо билан ўтяпти. — К. Яшин, Ҳамза— Йигитларингизнинг барчаси ҳам қуруқ қолмадими? — Давлатингиз соясида, тақсир! — А. Қодирий, Ўтган кунлар— Худога шукур, давлатлари кўланкасида, — деб қўрбоши тавозеланди ва қўл қовуштириб, қушбегининг яқинига чўккашди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Давлатлари ёри берса Ўзларининг мададлари билан бахтимиз чопса, омадимиз келса. Давлатлари ёри берса, албатта, бизнинг муддао ҳам шунда! — А. Қодирий, Ўтган кунларЎғрилардан биттаси тутилди, давлатлари ёри берса, қолганлари ҳам ушланур, деб ўйлайман! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Давлат қуши 1. Эртакларда: валиаҳди бўлмаган хон ўлганда, хон қилиб кўтариладиган кишини аниқлаш учун учирилган қуш. Давлат қуши келиб, Рустамзоднинг бошига қўнди. — М. Маҳмудов, БулбулигўёБахтинг бунчалик кулган экан давлат қушини қўлдан учириш куфрони неъмат, болам! — А. Қодирий, Меҳробдан чаёнОлтмиш деган ёшингда давлат қуши бошингда. — Ҳабибий,Девон
давлат ИИ
1. Бойлик, мол-дунё, мол-мулк.
Яхши ният — ярим давлат. — Мақол
Давлат тугар, билим тугамас. — Мақол
Маблағ, давлат, сармоя! Бизда ўша ёʻқ. — К. Яшин, Ҳамза
Рихсибой ака давлат келадиган манбани ахтара бошлади. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди
Одам ишлатиш хўп яхши нарса-да. Хизматкорлар ҳар куни давлатимга давлат қўшади. — Ойбек, Танланган асарлар
2. кўчма Маънавий бойлик; бахт, омад.
Соғлигинг — давлатинг. — Мақол
Ҳамжиҳатлик — давлат, Ёлғизлик —кулфат. — Мақол
Давлатинг — ота-онанг. — Мақол
Муқаддас мозордан сенга узоқ умр, кетмас давлат, инсоф ва тавфиқ тилаганман, болам! — К. Яшин, Ҳамза
Давлат қўнса бир чивиннинг бошига, Семурғ қушлар салом берар қошига. — Муродхон
3. кўчма ( Ў.-п.к. билан) Орқасида, соясида, кўмагида.
Отангнинг давлатида тезроқ тўйни қилиб, бу таранг қўғирчоқни тезроқ бағрингга босмайсанми, ландавур! — Мирмуҳсин, Меъмор
Қариб, ўғил-қизларнинг давлатида еб-ичиб, кийиб, яйраб ўтирадиган пайтида — С. Зуннунова, Олов
4. Давлат (эркаклар ва аёллар исми).
давлат
1. посл. богатство, достояние
давлатинг – ота-онанг твоё богатство – твои отец и мать
2. благо, счастье
давлат қўнса бир чибиннинг бошига, Семурғ қушлар салом берар қошига если счастье опустится (даже) на голову мошки, то птица Семург поклон отвесит перед ней — Алпомиш
давлат И
государство, держава
- давлат тинч – халқ тинч мирно в государстве – в мире и народ
- демократик давлат демократическое государство
- давлат тили государственный язык
- давлатингиз соясида (юрибмиз) под вашим покровительством; вашими милостями (благоденствуем)
давлат И
н юр. state, government
давлат ИИ
аттр. state, government
- давлат буюртмаси state order
- давлат тизими state system
- давлат ҳокимияти state power (authority)
- давлат ҳуқуқи public law
- давлат тузуми state organization, polity
- давлат бошқаруви state administration, governance
- давлат чегараси state border (frontier)
- давлат қарзи national debt
- давлат тили official language
- давлат арбоби statesman
- давлат сири state secret
- давлат муассасаси government institution
- давлат мулки state (government) property
ДАВЛАТ
1. mámleket
2. dáwlet, dúnya-mal
ДАВЛАТ
1. Ҳокимият органларига эга бўлган мамлакат.DEVLET
2. Бойлик, мол-дунё
давлат И
Staat m
- мустақил давлат ein unabhängiger Staat
давлат ИИ
(бойлик)Reichtum m, Habe f, Gut n, Eigentum n, Besitz m
давлат
- state, power, country, land; БМТга аъзо бўлмаган давлатлар state non-member of the United Nations; БМТга аъзо давлатлар United Nations member states (states members of the United Nations); буюк давлатлар big states (Great Powers); буюк давлатлар таркибига кирмоқ join the ranks of the great powers; буфер давлат buffer state; давлат аппарати State machinery (machinery of State); давлат банки national (state) bank; давлат барпо қилмоқ create (establish) a state; давлат бюджети public finance; давлат буюртмалари public contracts; давлат буюртмаси асосида бирор нарса сотиб олиш state purchase (bulk buying); давлат герби State (National) Emblem (State Seal); давлат даромадлари public revenue; давлат департаменти State Department; давлат кредити public credit; давлат саноат соҳалари public (state) industries; давлат тасарруфидан чиқармоқ decentralize; давлат томонидан капитал қурилишига сарфланган маблағ public investments; давлат хавфсизлиги state security; давлат харажатлари expenditure on public account; давлат хизматчиси civil servant (government employee); давлат қарзлари spoils; давлат қимматли қоғозлари public funds (stock, the stock, gild-edged securities, funds, public securities); давлат ҳисобидан at public expense; давлатга тегишли (давлат томонидан берилган) formal (state, government); давлатга қарашли мол-мулк (маблағ, хазина) exchequer (treasury, public coffers purse (chest)); давлатларни куч ишлатмасликка чақирмоқ call upon states to renounce the use of force; давлатни бирлаштирмоқ unite a state; давлатни бошқармоқ run a state; давлатни иқтисодий жиҳатдан кучсизлантирмоқ weaken the state economically; давлатни мустаҳкамламоқ strengthen a state; давлатни сиёсий инқирозга олиб келмоқ lead a state to a political collapse; давлатни тан олмоқ recognize a state; давлатни ҳимоя қилмоқ defend a state; душман давлат hostile state; НАТОга аъзо давлатлар NATO member countries; дўст (дўстона муносабатларга эга) давлат friendly state; иттифоқчи давлатлар allied powers; йирик иқтисодий
давлат
- государство state
Давлат И
русчагосударство, державаинглизчаstate; empireфрансузчаÉtatарабчаدَوْلَة (دُوَل)
Давлат ИИ
русчабогатство; благоинглизчаwealth, riches, propertyфрансузчаrichesseарабчаمُلْك (أَمْلَاك)، ثَرْوَة، غَنَاء؛ الْخَيْرَات