{"headword": "davlat", "key": "davlat", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻz fuqarolarining ijtimoiy-siyosiy huquqlarini himoya qiluvchi, bunga qarshi turuvchi kuchlarning qarshiligini sindiruvchi hokimiyat organlari va siyosiy tashkilotlari tizimiga ega boʻlgan mustaqil mamlakat.", "examples": [{"text": "Oʻzbekiston davlati. Temuriylar davlati. Davlat apparati. Davlat byudjeti. Davlat gerbi. Davlat intizomi. Davlat mulki.", "source": ""}, {"text": "Chindan ham vaqtli hukumat davlat tepasiga chiqdi-yu, lekin amalda podshoning xalqqa qarshi siyosatini davom ettirdi.", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "Temur tomonidan tuzilgan davlatning sistemasi ham qiziqarlidir.", "source": "Fan va turmush"}, {"text": "Davlat qurib bersin, deb oʻtirmay, hashar bilan bitirib qoʻyadi. U.", "source": "Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/davlat"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Boylik, mol-dunyo, mol-mulk.", "examples": [{"text": "Yaxshi niyat — yarim davlat.", "source": "Maqol"}, {"text": "Davlat tugar, bilim tugamas.", "source": "Maqol"}, {"text": "Mablagʻ, davlat, sarmoya! Bizda oʻsha yoʻq.", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "Rixsiboy aka davlat keladigan manbani axtara boshladi.", "source": "R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi"}, {"text": "Odam ishlatish xoʻp yaxshi narsa-da. Xizmatkorlar har kuni davlatimga davlat qoʻshadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Maʼnaviy boylik; baxt, omad.", "examples": [{"text": "Sogʻliging — davlating.", "source": "Maqol"}, {"text": "Hamjihatlik — davlat, Yolgʻizlik —kulfat.", "source": "Maqol"}, {"text": "Davlating — ota-onang.", "source": "Maqol"}, {"text": "Muqaddas mozordan senga uzoq umr, ketmas davlat, insof va tavfiq tilaganman, bolam!", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "Davlat qoʻnsa bir chivinning boshiga, Semurgʻ qushlar salom berar qoshiga.", "source": "Murodxon"}]}, {"order": 3, "text": "Oʻ.-p.k. bilan) Orqasida, soyasida, koʻmagida.", "examples": [{"text": "Otangning davlatida tezroq toʻyni qilib, bu tarang qoʻgʻirchoqni tezroq bagʻringga bosmaysanmi, landavur!", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Qarib, oʻgʻil-qizlarning davlatida yeb-ichib, kiyib, yayrab oʻtiradigan paytida", "source": "S. Zunnunova, Olov"}]}, {"order": 4, "text": "Davlat (erkaklar va ayollar ismi).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/davlat"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "421"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "davlat I", "raw_meaning": "государство, держава; ~ tinch – xalq tinch посл. мирно в государстве – в мире и народ; demokratik ~ демократическое государство; ~ tili государственный язык; ◊ ~ingiz soyasida (yuribmiz) этикет под вашим покровительством; вашими милостями (благоденствуем)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "421"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "богатство", "examples": [{"text": "davlating – ota-onang", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "благо", "examples": [{"text": "davlat qo‘nsa bir chibinning boshiga, Semurg‘ qushlar salom berar qoshiga", "source": "Alpomish"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "davlat II", "raw_meaning": "1. богатство, достояние; ~ing – ota-onang посл. твоё богатство – твои отец и мать; 2. благо, счастье; ~ qo‘nsa bir chibinning boshiga, Semurg‘ qushlar salom berar qoshiga («Alpomish») если счастье опустится (даже) на голову мошки, то птица Семург поклон отвесит перед ней."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "462"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "davlat I", "raw_meaning": "n yur. state, government"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "462"}, "pos": "attr.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "davlat II", "raw_meaning": "attr. state, government; ~ buyurtmasi state order; ~ tizimi state system; ~ hokimiyati state power (authority); ~ huquqi public law; ~ tuzumi state organization, polity; ~ boshqaruvi state administration, governance; ~ chegarasi state border (frontier); ~ qarzi national debt; ~ tili official language; ~ arbobi statesman; ~ siri state secret; ~ muassasasi government institution; ~ mulki state (government) property"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "30"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "mámleket", "examples": []}, {"order": 2, "text": "dáwlet", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "DAVLAT", "raw_meaning": "1. mámleket; 2. dáwlet, dúnya-mal."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "55"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Hokimiyat organlariga ega boʻlgan mamlakat.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Boylik, mol-dunyo", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ДАВЛАТ", "raw_meaning": "DEVLET 1.Ҳокимият органларига эга бўлган мамлакат. 2.Бойлик, мол-дунё"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "41"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "davlat I", "raw_meaning": "Staat m; mustaqil ~ ein unabhängiger Staat"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "41"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(boylik)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "davlat II", "raw_meaning": "(boylik) Reichtum m, Habe f, Gut n, Eigentum n, Besitz m"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "59"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "state, power, country, land; БМТга аъзо бўлмаган давлатлар state non-member of the United Nations; БМТга аъзо давлатлар United Nations member states (states members of the United Nations); буюк давлатлар big states (Great Powers); буюк давлатлар таркибига кирмоқ join the ranks of the great powers; буфер давлат buffer state; давлат аппарати State machinery (machinery of State); давлат банки national (state) bank; давлат барпо қилмоқ create (establish) a state; давлат бюджети public finance; давлат буюртмалари public contracts; давлат буюртмаси асосида бирор нарса сотиб олиш state purchase (bulk buying); давлат герби State (National) Emblem (State Seal); давлат даромадлари public revenue; давлат департаменти State Department; давлат кредити public credit; давлат саноат соҳалари public (state) industries; давлат тасарруфидан чиқармоқ decentralize; давлат томонидан капитал қурилишига сарфланган маблағ public investments; давлат хавфсизлиги state security; давлат харажатлари expenditure on public account; давлат хизматчиси civil servant (government employee); давлат қарзлари spoils; давлат қимматли қоғозлари public funds (stock, the stock, gild-edged securities, funds, public securities); давлат ҳисобидан at public expense; давлатга тегишли (давлат томонидан берилган) formal (state, government); давлатга қарашли мол-мулк (маблағ, хазина) exchequer (treasury, public coffers purse (chest)); давлатларни куч ишлатмасликка чақирмоқ call upon states to renounce the use of force; давлатни бирлаштирмоқ unite a state; давлатни бошқармоқ run a state; давлатни иқтисодий жиҳатдан кучсизлантирмоқ weaken the state economically; давлатни мустаҳкамламоқ strengthen a state; давлатни сиёсий инқирозга олиб келмоқ lead a state to a political collapse; давлатни тан олмоқ recognize a state; давлатни ҳимоя қилмоқ defend a state; душман давлат hostile state; НАТОга аъзо давлатлар NATO member countries; дўст (дўстона муносабатларга эга) давлат friendly state; иттифоқчи давлатлар allied powers; йирик иқтисодий", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "давлат", "raw_meaning": "state, power, country, land; БМТга аъзо бўлмаган давлатлар state non-member of the United Nations; БМТга аъзо давлатлар United Nations member states (states members of the United Nations); буюк давлатлар big states (Great Powers); буюк давлатлар таркибига кирмоқ join the ranks of the great powers; буфер давлат buffer state; давлат аппарати State machinery (machinery of State); давлат банки national (state) bank; давлат барпо қилмоқ create (establish) a state; давлат бюджети public finance; давлат буюртмалари public contracts; давлат буюртмаси асосида бирор нарса сотиб олиш state purchase (bulk buying); давлат герби State (National) Emblem (State Seal); давлат даромадлари public revenue; давлат департаменти State Department; давлат кредити public credit; давлат саноат соҳалари public (state) industries; давлат тасарруфидан чиқармоқ decentralize; давлат томонидан капитал қурилишига сарфланган маблағ public investments; давлат хавфсизлиги state security; давлат харажатлари expenditure on public account; давлат хизматчиси civil servant (government employee); давлат қарзлари spoils; давлат қимматли қоғозлари public funds (stock, the stock, gild-edged securities, funds, public securities); давлат ҳисобидан at public expense; давлатга тегишли (давлат томонидан берилган) formal (state, government); давлатга қарашли мол-мулк (маблағ, хазина) exchequer (treasury, public coffers purse (chest)); давлатларни куч ишлатмасликка чақирмоқ call upon states to renounce the use of force; давлатни бирлаштирмоқ unite a state; давлатни бошқармоқ run a state; давлатни иқтисодий жиҳатдан кучсизлантирмоқ weaken the state economically; давлатни мустаҳкамламоқ strengthen a state; давлатни сиёсий инқирозга олиб келмоқ lead a state to a political collapse; давлатни тан олмоқ recognize a state; давлатни ҳимоя қилмоқ defend a state; душман давлат hostile state; НАТОга аъзо давлатлар NATO member countries; дўст (дўстона муносабатларга эга) давлат friendly state; иттифоқчи давлатлар allied powers; йирик иқтисодий"}}, {"dictionary": {"name": "Yuridik atamalar lugʻati", "title": "ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Курганов, А. М.; Джузбаева, Д. С. (2020). ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-yuridik-atamalar-lugati/", "page": "32"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "государство state", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "давлат", "raw_meaning": "государство state"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "44"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Давлат I", "raw_meaning": "государство, держава state; empire État دَوْلَة (دُوَل)"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "44"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Давлат II", "raw_meaning": "богатство; благо wealth, riches, property richesse مُلْك (أَمْلَاك)، ثَرْوَة، غَنَاء؛ الْخَيْرَات"}}]}