HAYOT жамғармасининг бепул миллий лойиҳаси
Терминологик

Экологик изоҳли луғат

Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат

Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.

Узбекско-русско-английский экологический толковый словарь. Соединяет определения и три языка; подходит для образования, экологической политики и современных общественных тем.

Алифбо кўрсаткичи

Halophytes (Greek Halos – salt, phyton – plant)

планц адаптед то инҳабитатион он тҳе салтед гроундс (тамариск, солерос, этк.).

Ҳамжамоанинг хусусий муҳлати

— муайян уюшма (туркум)га кирувчи умри энг узоқ популяциянинг хусусий муҳлатига тахминан …

Ҳаракат

— субстанция, энергия, ахборотнинг фазони енгиб бир жуғрофий нуқтадан иккинчисига кўчиши.

Harm to the environment or damage ecological

негативе чангес ин тҳе энвиронментал кондитионс каусед бй антҳропогеник активитиес ас а …

Ҳаво айланиши тезлиги

– ташқи ҳаво хона ичидаги ҳаво билан алмашиниши тезлиги.

Ҳавони ифлослантирувчи

ҳавода мавжуд бўлган ва муайян концентрацияда одамга, ҳайвонга, ўсимликларга ёки моддий о…

Ҳавонинг юқори ифлосланиш даври

одатда кучсиз шамол ва ҳаво алмашинишининг етарлича бўлмаганлиги сабабли ҳавода ифлослант…

Ҳавза

– сув айирғич, икки нишаб, тальвег ва уларга изоморф бўлган литосфера қатламининг тополог…

Ҳавзавий ёндашиш

– жуғрофий ва экологик изланишларда қўлланиладиган усуллар йиғиндиси бўлиб, асосида жуғро…

Ҳаёт

моҳияти ўзини-ўзи доимий мувофиқлаштириш бўлган табиат ҳодисаси, 1-навбатда базавий ўзгар…

Ҳаёт босқичи

хом ашё ёки табиий ресурсларни олишдан уни охирида атроф муҳитга жойлаштиришга қадар даво…

Ҳаёт босқичини таҳлил қилиш (LCA)

маҳсулот ёки буюмнинг бутун ҳаёти давомида атроф-муҳитга таъсирини таҳлил қилиш. Бу маҳсу…

Ҳаёт (инсон ҳаёти) сифати

– инсон фаолиятини аниқлайдиган барча муносабатлар ўлчамининг тузилишини билдиради.

Ҳаётий босқич

– ҳар бир организмнинг пайдо бўлишидан то ўлимига қадар бўлган давр. Бўлиниш йўли билан к…

Ҳаётий макон

– популяциядаги бир индивидга тўғри келадиган ўртача майдон. Инсон жамияти учун Ҳ.м. – ма…

Ҳаётий шакл

– в ботаникада – ўсимликнинг муҳит шароитларига мослашганлигини акс эттирувчи ташқи қиёфа…

Ҳаётийлик

– тирик мавжудотлар ва тизимларининг уларни ўраб турган муҳитдаги ўзгаришларга (бузилишга…

Ҳайвонлар (жониворлар) [Animalia]

– одатда фаол ҳаракатга қодир гетеротроф организмлар гуруҳи (олами). Ўсимликлардан фарқли…

Ҳайвонот олами

— қар. Фауна.

Hazard

Тҳе инҳерент капакитй оф а материал (э.г. а чемикал, а михтуре оф вастес, ор а генетикал…

Hazardous substance

Анй маттер тҳат посес а тҳреат то ҳуман ҳеалтҳ анд/ор тҳе энвиронмент.

Hazardous waste

1) бй-продукц оф сокиетй тҳат кан посе а субстантиал ҳазард то а ҳуман ҳеалтҳ ор тҳе энв…

Health of population

басик чарактеристикс оф а ҳуман коммоналитй, иц натурал стате рефлектинг индивидуал ада…

Heat pollution

– оне оф тҳе тйпес оф пҳйсикал поллутион оф тҳе энвиронмент чарактеризед бй а периодик о…

Heavy metals

чемикал элеменц (нумберинг море тҳан 40) витҳ атомик веигҳт море тҳан 50 атомик униц. …

Heliotrophs (Greek Helios – Greek God of the Sun and trophe – nutrition)

сее Аутотропҳс.

Helobionts (Greek helos – bog and bion – living)

спекиес, ливинг ин свамп (седге, фрогс, этк.).

Hemerophil

спекиес оф ливинг органисмс эхпандинг ан ареал овинг то а ҳуман импакт он тҳе энвиронмент.

Hemerophob

Спекиес диминишинг (ор тҳосе тҳат ҳаве алреадй делетед) ин ресулт оф тҳе энвиронментал и…

Hemotrophs (hemolythotrophs)

сее Аутотропҳс.

Herbicides Herbicides

[Латин ҳерба – грасс, плант анд каедере – то килл] – сее Пестикидес.

Herpetology

[Греек ҳерпетос – рептилес] – а парт оф зоологй студйинг рептилес анд ампҳибиоусес.

Heterotrophs

[Греек ҳетерос – отҳер анд тропҳе – нутритион] – микроорганисмс, анималс, соме планц анд…

Hibernation

период оф ступор ор дреам пермиттинг анималс то го тҳроугҳ колд (винтер Ҳ.) ор дрй (сумме…

Holocene

[Греек ҳолос – алл анд каинос – нев] – сее Антҳропоген.

Homeostasis

[Греек ҳомоиос – симилар, идентикал, стасис – стате, иммовабилитй] – стате оф интернал дй…

Homeostasis of a landscape, ecosystem

а капакитй оф а ландскапе (экосйстем) то саве ин тҳе басик феатурес иц структуре анд нат…

Homing

– ан инстинкт оф ҳоме, капакитй оф анй анимал то коме бакк то иц ҳабитат, нест, ден, этк…

Hot lines

Телепҳоне кентерс вҳич провиде фрее телепҳоне каллс. Ас а руле, ҳот линес аре аррангед б…

“Hot spot” atmospheric pollution

Терм “ҳот спот” поллутион май бе усед то дескрибе а шорт-терм поллутион оф ҳигҳ конкентр…

Ҳудуд ифлосланишини йўқотиш

— ифлосланган ҳудуд ёки объектни тозалаш мақсадида ўтказиладиган тадбирлар. Тозалаш тадби…

Ҳудудий экологик инфратузилма [лот. infra - тагида ва structura - тузилиш]

- давлат органлари, муассасалар, корхоналар, иншоотлар, технологик тизим, техник воситала…

Ҳудудни функционал теграларга ажратиш

– ҳудудни фойдаланиш турларига мувофиқ участкаларга бўлиш; шаҳар ва турар-жой мавзеларини…

Ҳудудни муҳандис-экологик минтақаларга ажратиш

– ҳудудни атроф- муҳитнинг ҳолати ва табиий ресурслардан фойдаланиш имкониятларидан келиб…

Ҳукм

тахминий қонунбузарнинг унга белгиланган қонунбузарликда айбдорлиги ёки айбдор эмаслиги ҳ…

Humid climate

[Латин ҳумидус – вет] – а вет климате оф дистрикц витҳ доминанке оф прекипитатионс овер …

Humification

[Латин ҳумус – гроунд, соил анд факере – то до (то маке)] – а прокесс оф форматион оф пар…

Humus, humus substances

– а тотал амоунт оф алл органик компоундс тҳат аре ин соил бут аре нот контаинед ин ливин…

Huntsmen [German jager – hunter]

ан оффикиал ин тҳе ҳунтинг экономй, вҳо инспекц тҳе обсерванке оф тҳе рулес он натуре ус…

Ҳуқуқий жазолар

айбланувчи табиатни муҳофаза қилиш талабларига риоя этмаганликда айбдор деб топилганидан …