HAYOT jamgʻarmasining bepul milliy loyihasi
Terminologik

Ekologik izohli lugʻat

Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат

Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.

Узбекско-русско-английский экологический толковый словарь. Соединяет определения и три языка; подходит для образования, экологической политики и современных общественных тем.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g sh ch
Halophytes (Greek Halos – salt, phyton – plant)

plants adapted to inhabitation on the salted grounds (tamarisk, soleros, etc.).

Ҳамжамоанинг хусусий муҳлати

— муайян уюшма (туркум)га кирувчи умри энг узоқ популяциянинг хусусий муҳлатига тахминан …

Ҳаракат

— субстанция, энергия, ахборотнинг фазони енгиб бир жуғрофий нуқтадан иккинчисига кўчиши.

Harm to the environment or damage ecological

negative changes in the environmental conditions caused by anthropogenic activities as a …

Ҳаво айланиши тезлиги

– ташқи ҳаво хона ичидаги ҳаво билан алмашиниши тезлиги.

Ҳавони ифлослантирувчи

ҳавода мавжуд бўлган ва муайян концентрацияда одамга, ҳайвонга, ўсимликларга ёки моддий о…

Ҳавонинг юқори ифлосланиш даври

одатда кучсиз шамол ва ҳаво алмашинишининг етарлича бўлмаганлиги сабабли ҳавода ифлослант…

Ҳавза

– сув айирғич, икки нишаб, тальвег ва уларга изоморф бўлган литосфера қатламининг тополог…

Ҳавзавий ёндашиш

– жуғрофий ва экологик изланишларда қўлланиладиган усуллар йиғиндиси бўлиб, асосида жуғро…

Ҳаёт

моҳияти ўзини-ўзи доимий мувофиқлаштириш бўлган табиат ҳодисаси, 1-навбатда базавий ўзгар…

Ҳаёт босқичи

хом ашё ёки табиий ресурсларни олишдан уни охирида атроф муҳитга жойлаштиришга қадар даво…

Ҳаёт босқичини таҳлил қилиш (LCA)

маҳсулот ёки буюмнинг бутун ҳаёти давомида атроф-муҳитга таъсирини таҳлил қилиш. Бу маҳсу…

Ҳаёт (инсон ҳаёти) сифати

– инсон фаолиятини аниқлайдиган барча муносабатлар ўлчамининг тузилишини билдиради.

Ҳаётий босқич

– ҳар бир организмнинг пайдо бўлишидан то ўлимига қадар бўлган давр. Бўлиниш йўли билан к…

Ҳаётий макон

– популяциядаги бир индивидга тўғри келадиган ўртача майдон. Инсон жамияти учун Ҳ.м. – ма…

Ҳаётий шакл

– в ботаникада – ўсимликнинг муҳит шароитларига мослашганлигини акс эттирувчи ташқи қиёфа…

Ҳаётийлик

– тирик мавжудотлар ва тизимларининг уларни ўраб турган муҳитдаги ўзгаришларга (бузилишга…

Ҳайвонлар (жониворлар) [Animalia]

– одатда фаол ҳаракатга қодир гетеротроф организмлар гуруҳи (олами). Ўсимликлардан фарқли…

Ҳайвонот олами

— қар. Фауна.

Hazard

The inherent capacity of a material (e.g. a chemical, a mixture of wastes, or a genetical…

Hazardous substance

Any matter that poses a threat to human health and/or the environment.

Hazardous waste

1) by-products of society that can pose a substantial hazard to a human health or the env…

Health of population

basic characteristics of a human commonality, its natural state reflecting individual ada…

Heat pollution

– one of the types of physical pollution of the environment characterized by a periodic o…

Heavy metals

chemical elements (numbering more than 40) with atomic weight more than 50 atomic units. …

Heliotrophs (Greek Helios – Greek God of the Sun and trophe – nutrition)

see Autotrophs.

Helobionts (Greek helos – bog and bion – living)

species, living in swamp (sedge, frogs, etc.).

Hemerophil

species of living organisms expanding an areal owing to a human impact on the environment.

Hemerophob

Species diminishing (or those that have already deleted) in result of the environmental i…

Hemotrophs (hemolythotrophs)

see Autotrophs.

Herbicides Herbicides

[Latin herba – grass, plant and caedere – to kill] – see Pesticides.

Herpetology

[Greek herpetos – reptiles] – a part of zoology studying reptiles and amphibiouses.

Heterotrophs

[Greek heteros – other and trophe – nutrition] – microorganisms, animals, some plants and…

Hibernation

period of stupor or dream permitting animals to go through cold (winter H.) or dry (summe…

Holocene

[Greek holos – all and kainos – new] – see Anthropogen.

Homeostasis

[Greek homoios – similar, identical, stasis – state, immovability] – state of internal dy…

Homeostasis of a landscape, ecosystem

а capacity of a landscape (ecosystem) to save in the basic features its structure and nat…

Homing

– an instinct of home, capacity of any animal to come back to its habitat, nest, den, etc…

Hot lines

Telephone centers which provide free telephone calls. As a rule, hot lines are arranged b…

“Hot spot” atmospheric pollution

Term “hot spot” pollution may be used to describe a short-term pollution of high concentr…

Ҳудуд ифлосланишини йўқотиш

— ифлосланган ҳудуд ёки объектни тозалаш мақсадида ўтказиладиган тадбирлар. Тозалаш тадби…

Ҳудудий экологик инфратузилма [лот. infra - тагида ва structura - тузилиш]

- давлат органлари, муассасалар, корхоналар, иншоотлар, технологик тизим, техник воситала…

Ҳудудни функционал теграларга ажратиш

– ҳудудни фойдаланиш турларига мувофиқ участкаларга бўлиш; шаҳар ва турар-жой мавзеларини…

Ҳудудни муҳандис-экологик минтақаларга ажратиш

– ҳудудни атроф- муҳитнинг ҳолати ва табиий ресурслардан фойдаланиш имкониятларидан келиб…

Ҳукм

тахминий қонунбузарнинг унга белгиланган қонунбузарликда айбдорлиги ёки айбдор эмаслиги ҳ…

Humid climate

[Latin humidus – wet] – a wet climate of districts with dominance of precipitations over …

Humification

[Latin humus – ground, soil and facere – to do (to make)] – a process of formation of par…

Humus, humus substances

– a total amount of all organic compounds that are in soil but are not contained in livin…

Huntsmen [German jager – hunter]

an official in the hunting economy, who inspects the observance of the rules on nature us…

Ҳуқуқий жазолар

айбланувчи табиатни муҳофаза қилиш талабларига риоя этмаганликда айбдор деб топилганидан …