тоғ
tog‘тоғ
1. Ер юзасининг теварак-атрофдаги текислик, тепалик ёки бошқа баландликка нисбатан якка ёки қатор ҳолда баланд кўтарилган, одатда, турли тош, қаттиқ жисмлардан иборат қисми.
Тоғ тизмаси. Тоғ жинслари. Тоғнинг кўрки — тош билан, Одамнинг кўрки — бош билан. — Мақол
Кўринган тоғнинг йироғи ёʻқ. — Мақол
Лагер тоғ тагига жойлашган. Шарқи-жанубий томон айлана кетган тоғ. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
Жанубдан, кенг ва яшил бағирли Аравон тоғидан аллаловчи салқин, сарин шабада эса бошлайди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Узоқдан қорайиб кўриниб турган тоғ ўркачига тўлин ой миниб олди. — Ҳ. Ғулом, Машъал
Олмосдек серқирра, офтобда чўққилари ярқираб турган баланд қорли тоғлар кўзни олади. — Мирмуҳсин, Меъмор
Атрофни осмон-ўпар тоғлар ўраб олган — К. Яшин, Ҳамза
2. Аҳоли яшайдиган тоғли жой, ўлка; тоғлик.
Ўрганишда ҳам гап кўп. Отанинг ўзи айтди-ку, у тоғда туғилиб, тоғда ўсган. Ҳа, у тоғнинг ўз одами. — С. Анорбоев, Оқсой
3. кўчма Нарсаларнинг баланд (тоғ каби) уюми.
Ётиб ейишга тоғ ҳам чидамайди. — Мақол
Эл хирмонида тўпланаётган оқ олтин тоғларининг қомати юлдузлар сари бўй чўзди. — Газетадан
4. кўчма Оғир юк, машаққатли иш, ташвиш, ғов ва шу кабилар рамзи сифатида қўлланади.
Ғам тоғи. Елкадан тоғ ағдарилгандай бўлди.
Отабек гўё тоғ остида қолган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Шунча тадбир билан қочгани ҳолда, дипломини эсидан чиқарганидан Аъзамни ваҳима тоғи елкасидан босди. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар
Ҳар гўшадан оқди тинмай тилсиз фарёд, Босган эди бало тоғи — зўр истибдод. — Ғайратий
- Бири боғдан келса, бири тоғдан келади Бир-бирига алоқаси бўлмайдиган, алоқаси ёʻқ гап, фикр-мулоҳазани қайд этади. Шокир ота ўтирган жойида ҳассасини ерга дўқ этиб урди, темирчининг сўзидан норозилигини билдириб деди: — Мен боғдан гапирсам, сен тоғдан келасан. — Ойбек, Танланган асарлар
- Ишонган (ёки суянган) тоғи Мадад, кўмак берувчи, шу жиҳатдан энг асосий ҳомий бўлувчи кимса ёки нарса. Ойжамол ўзининг суянган тоғи деб билган Полвоннинг келишини ниҳоятда орзиқиб кутарди. — Ж. Шарипов, ХоразмБугун ҳеч иккиланмай терим машиналари ва унинг механизаторларини пахта-корларнинг қатордаги нори, суянган тоғи, деса бўлади. — Газетадан
- Кўнглини (ёки кўксини, дилини) тоғ қилмоқ Руҳан жуда шод (хурсанд) қилмоқ. Айниқса, мана бу ёшлар кўнглимни тоғ қилиб юборди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келдиКўксим тоғ этган — Ватан севгиси. — Ё, Мирзо
- Тоғни урса толқон қиладиган Ниҳоятда баҳодир ва шижоатли. Бу ёқдаги қазувчилар ҳам Ғуломжон, Барот полвон, Замон сингари тоғни урса толқон қиладиган азаматлар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Тоғ-тош (тоғ-у тош) Тоғ ва тош қоплаган ер, жой. Бу сув тоғ-у тошни тўлдириб юрган қушлар, кавак-кандикларда истиқомат қиладиган жониворлардан ортмас. — И. Раҳим, Чин муҳаббатБеш кун чўлда, беш кун кўлда, тоғда-тошда — қаерда молга ўт бор деса, бориб қўнган одаммиз-да. — Ёдгор
тоғ
гора
тоғда таёқ серкиллар на горе прутики подрагивают (Косы)
тоғдан тоймас от, милтиқ тегмас от коню горы не преграда, коня пуля не берёт (Муравей)
тоғда юрган оҳунинг кўзидан бошқа айби ёʻқ у газели нет греха (вины), кроме двух ее чарующих глаз, т.е. не приписывай грехи невиновному человеку
- тоғни урса, толқон қилади см. tolqon.
тоғ
1. н mountain
2. а. mountain
- тоғ этаги foot of a hill (mountain)
- тоғ жинслари rocks
- тоғ тизмаси mountain range, mountain ridge, mountain chain, chain (range) of mountains
- тоғ чо'ққиси peak
тоғ.
тог' кончиликка оид со'з ибора
ТОҒ
taw
ТОҒ
Ер сиртининг текисликка, тепаликка ёки бошқа баландликка нисбатан баланд кўтарилган қисми.DAĞ
тоғ
Berg m
- тоғга чиқмоқ einen Berg besteigen, auf einen Berg steigen
Тоғ
- جبل Жабал Гора Моунтаин
тоғ
- (син. тоғ-кон) моунтаин; мининг; тоғ ишчиси минер; тоғ-кон институти Мининг Институте, Счоол оф Минес; тоғ-кон иши мининг; тоғ-кон саноати мининг индустрй.